Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Halüsinojen Maddeler ve Psikedelik Yaratıcılık: Beynimizi mi Kandırıyoruz, Kendimizi mi Kandırıyoruz?

Halüsinojen Maddeler ve Psikedelik Yaratıcılık: Beynimizi mi Kandırıyoruz, Kendimizi mi Kandırıyoruz? Fortune
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Psikedelik maddelerle yapılan bir çalışma aslında bir aldatmacadan ibaretti!

Bu yazı, Discover Magazine isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Psikedelik, yani "hayal gördüren" maddelerin yaratıcılık üzerindeki etkileri üzerine yapılan bir deney, aslında yaratıcı şekilde kurulmuş bir aldatmacaydı.

Otuz üç cesur gönüllü, psikedelik maddelerin yaratıcılık üzerindeki etkileri üzerine yapılan bir deneyde yer almayı kabul etti. Titiz tıbbi taramalardan geçtikten sonra, gönüllüler özel olarak hazırlanmış bir hastane odasına kabul edildi ve her birine 4 miligramlık dozlar halinde sentetik halüsinojen verildi.

15 dakika içinde algıda çarpıklık, duygudurum değişiklikleri ve bazen de endişe gibi farklı etkiler hissetmeye başladılar. Birçok katılımcı, daha önceki çalışmalarda orta veya yüksek dozda LSD ya da başka psikedelik maddeler alan insanlarda görülenden daha güçlü değişiklikler yaşadıklarını bildirdiler.

Sonunda, üç buçuk saat sonra deney sona erdi ve maddenin etkisi geçti. Baş araştırmacı gönüllüleri bir araya topladı ve her şeyin incelikle düşünülmüş bir aldatmaca olduğunu açıkladı. Aldıkları, sadece plasebo haplardı.

Bu muhteşem hikaye, Jay A. Olson öncülüğünde McGill Üniversitesi'nden araştırmacıların Psychopharmacology dergisinde yayımlanan makalesinden alındı. Buna “olmayan şeyle kafayı bulmak” deniyor: plasebo psikedelikler ve bağlamsal faktörler.

İyi Bir Aldatmaca İçin Sıkı Çalışıldı!

Makalede, araştırmacıların bu madde alımı çalışmasında inandırıcı bir atmosfer yaratmak ve plasebo etkisini kolaylaştırmak için nasıl büyük bir çaba harcadıkları da yer alıyor. Örneğin, çalışmanın yapıldığı Montreal Nöroloji Enstitüsü'ne geldikten sonra, katılımcıların hepsi beyaz giymiş çok sayıda araştırmacı (gerçekten ihtiyaç duyulandan daha fazla) tarafından karşılandı ve deney odası hastane güvenliği tarafından korundu. Bunların hepsi aslında gösterinin bir parçasıydı.

Araştırmacılar aynı zamanda bunun bir aldatmaca olduğunu bilen, ama katılımcıymış gibi davranan sahte denekler de kullandılar. Çalışma, her birinde yaklaşık 16 gerçek gönüllü ve yedi gizli sahte deneğin bulunduğu iki deney oturumundan oluşuyordu.

Psikedelik madde partisinin içindeymiş gibi hissettiren, deneyin yapıldığı oda
Psikedelik madde partisinin içindeymiş gibi hissettiren, deneyin yapıldığı oda
Discover Magazine

Sahte denekler en başından itibaren farklı beklentiler oluşturmaya çalıştılar. Lobide beklerken, "Arkadaşım bu deneye geçen hafta katıldı ve muhteşem zaman geçirdiğini söyledi." gibi laflar ettiler. Deney sırasında, sahte deneklere gerçek katılımcıları "hızlandırmaları ve yönetmeleri" talimatı verildi - yani bu “madde etkisi”ni başkalarının onlara söylediği şekilde taklit edecek ve abartmak zorunda kaldılar.

Aldatmaca Ne Kadar Başarılıydı?

Bu dikkate değer ve muhtemelen bildirilen en ayrıntılı plasebo etkisi çalışması. Ama bu aldatmaca ne kadar işe yaradı? Yazarlar, gerçeği açıkladıktan sonra bazı katılımcıların hayrete düştüklerini söylüyorlar. Bununla birlikte, %35'i bilgi verilmeden hemen önce sorgulandıklarında plasebo aldıklarından “emin” olduklarını söyledi. Sadece %12'si gerçek bir psikedelik ilaç aldıklarından “emin” ve bu da aldatmacanın sadece kısmen başarılı olduğunu gösteriyor.

< class="itembox type- small-img">

Katılımcılardan bazıları “psikedelik etkiler” anketinde çok güçlü şeyler hissettiklerini bildirdi. Ancak, bildirilen etkilerin “içgörü” ve “mutluluk” gibi daha soyut şeyler olduğunu fark ettim. Hiçbir katılımcı, güçlü doz bir yana, düşük doz LSD alımında bile görülen halüsinojenik maddelerin gerçek etkilerine (karmaşık ya da olmayan şeyleri görmek gibi) eşit bir şey yaşadıklarını bildirmediler.

Yani bana öyle geliyor ki, bu deney, yalnızca bazı “psikedelik” etkilerin ayrıntılı bir plasebo çalışması ile üretilebileceğini gösteriyor, hepsinin değil.

Son olarak, bu detaylı bir şekilde kurgulanmış hileli deney etik miydi? Olson ve diğer araştırmacılar, deneyden sonra tüm katılımcıların tamamen bilgilendirildiklerini ve aldatıldıklarını öğrendiklerinde bile verilerinin kullanılmasına izin verdiklerini söylüyorlar. Çalışma etik kurulundan gerekli onayı da aldı.

Çalışmanın herhangi bir şekilde etik dışı olarak adlandırılabileceğini düşünmüyorum, ancak bunun gibi çok fazla çalışma yürütmenin akıllıca olup olmayacağını merak ediyorum. Bu tür çalışmalar çok fazla yayımlanırsa, gönüllüler bu madde deneylerinden birinde olduklarından şüphelenebilir - bu da deneyin tüm amacını yerle bir edebilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 4
  • Güldürdü 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/08/2020 21:53:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8663

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Yeni Koronavirüs
Kan Hastalıkları
Tehlike
Salgın
Kültür
Evrimsel Biyoloji
Hasta
Çiftleşme
Yapay Zeka
Okyanus
Ortak Ata
Gelişim
Evren
Canlılık
Covid-19
Skeptisizm
Dinozorlar
Beyin
Hominid
Sars
Yiyecek
Kuyrukluyıldız
Saç
Evrimsel Tarih
Botanik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bağımsız bir aklın özü ne düşündüğünde değil, nasıl düşündüğünde yatar.”
Christopher Hitchens
Geri Bildirim Gönder