Kısa ve teorik cevap evet, pratik cevap ise kesinlikle hayırdır. Einstein'ın genel görelilik kuramına göre bir cismin kütlesi arttıkça çevresindeki uzay zaman bükülür ve yüzeyindeki zaman uzaktaki bir gözlemciye kıyasla daha yavaş akar. Ancak meteorların eklediği ya da fırlattığımız uyduların eksilttiği kütle, Dünya'nın devasa cüssesi yanında o kadar minik bir kırıntıdır ki oluşturduğu zaman farkını evrendeki en hassas atomik saatlerle bile ölçemeyiz.
Genel görelilik bize kütlenin uzay zaman dokusunu büktüğünü söyler. Çukur ne kadar derinleşirse, yani kütle ne kadar artarsa, o çukurun dibinde zaman o kadar tembelleşir. Bayram ziyaretinde iki tabak baklava yiyip koltuğa yapışmamız gibi düşünebilirsiniz, yerçekimi kuyusu derinleştikçe saatler adeta ayaklarını sürümeye başlar. Nitekim Dünya yüzeyindeki bir saat, kütleden çok uzaktaki bir saate göre zaten her gün saniyenin yaklaşık bir milyarda biri kadar daha yavaş tıkırdar.
Peki bu meteorlar ve fırlatılan uydular teraziyi ne kadar oynatıyor? Gezegenimiz yaklaşık altı sekstilyon ton, yani altının yanına yirmi bir tane sıfır koyduğunuz akıl almaz bir kütleye sahip. Dünya'ya her gün uzaydan kırk elli ton civarında kozmik toz ve meteorit dökülür. İnsanlık olarak uzaya gönderdiğimiz birkaç yüz tonluk uyduları da hesaba katarsanız, bu değişim devasa bir okyanusa bir su damlası eklemekten veya oradan tek bir su damlası eksiltmekten farksızdır. Hatta işin daha eğlenceli tarafı, Dünya atmosferinden uzaya her gün yüzlerce ton hidrojen ve helyum gazı kaçtığı için gezegenimiz net bilançoda her yıl yaklaşık elli bin ton hafiflemektedir.
Sonuç olarak, atmosfere giren her meteorit Dünya'nın kütleçekim potansiyelini matematiksel olarak sonsuz küçük bir miktar artırır ve zamanı saniyenin katrilyonda birinin bile katrilyonu mertebesinde yavaşlatır. Prensipte kesinlikle gerçek ama pratik dünyada tespit edilemeyecek kadar ufak, tam da biz fizik meraklılarının çay içerken üzerine kafa yormayı sevdiği türden harika bir düşünce deneyidir bu.
Kaynaklar
-
Neil Ashby. Relativity In The Global Positioning System. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Chris Smith. Earth Loses 50,000 Tonnes Of Mass Every Year. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı