Sol kolda veya bilek hizasında neredeyse herkeste "aynı yerde" bir ben bulunduğu iddiası, gizemli bir genetik kaderin değil, yüksek güneş maruziyeti ile sosyal medyadaki doğrulama yanlılığının sıradan bir sonucudur. Vücudumuzda sol kolun belirli bir koordinatını işaretleyen veya herkesi aynı noktadan damgalayan biyolojik bir harita bulunmaz.
Biyolojik açıdan bakarsak, edinsel melanositik nevüsler ve çiller, pigment üreten melanosit hücrelerinin yerel olarak çoğalmasıyla ya da aşırı melanin üretmesiyle tetiklenir. Bu süreci başlatan en temel çevresel faktör ultraviyole radyasyonudur. Kollarımız, özellikle de el bileği ile dirsek arasındaki ön kol bölgesi, mevsim fark etmeksizin dışarı çıktığımız her an doğrudan güneş alır. Üstelik araç kullanırken veya pencere kenarında otururken sol kol genellikle daha fazla ışığa maruz kalır ve çoğumuz yüzümüze sürdüğümüz koruyucuları kollarımıza sürmeyi unuturuz. Yetişkin bir insanda ortalama 30 ile 40 ben bulunduğu düşünülürse, sürekli açıkta kalan bu geniş deri yüzeyinde en az bir bene rastlanması olasılık hesabı açısından son derece doğaldır.
Bu durumun internette viral bir fenomene dönüşmesi ise tamamen istatistiksel bir yanılsamadır. Sosyal medyada biri çıkıp kolundaki beni gösterdiğinde, kolunun benzer bir yerinde beni olanlar heyecanla yorumlara koşup fotoğraf paylaşıyor. Kolunda o bölgede hiç ben bulunmayan veya bambaşka bir yerinde olan milyonlarca insan ise gönderiyi sessizce kaydırıp geçiyor. Böylece algoritmik bir yankı odasında sanki herkes aynı ize sahipmiş gibi yapay bir vitrin oluşuyor. Üstelik paylaşımlarda aynı yer denilen alan milimetrik bir nokta değil, bilekten dirseğe kadar uzanan yaklaşık yirmi santimetrelik koca bir hat. Yani ortada hedefi vurmuş bir ok yok, rastgele atılmış bir okun etrafına sonradan çizilmiş bir hedef tahtası var.
Kısacası ortada hücresel bir simülasyon hatası ya da gizemli bir biyolojik kodlama yok. Sürekli güneş gören melanositlerin olağan biyolojisi ile insan zihninin rastlantısal örüntülerde anlam arama merakı bir araya gelince ortaya bu popüler efsane çıkıyor.
Kaynaklar
-
Gallagher, R. P., McLean, D. I.. The Epidemiology Of Acquired Melanocytic Nevi. A Brief Review. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Oakley, A.. Melanocytic Naevus. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı