/evrimagaci.org/public/images/icons/flame-emoji.gif){kind=icon}
/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
/profile/896cfb90-5dc6-4287-a111-ce0122812830.jpeg){kind=small}
/old/profile_images/218a86d8ac154e4d6201d85561a43647.jpg){kind=small}
Hayvanlar aleminde "ölü gömme" eylemi, insanlardaki gibi dini veya spiritüel bir anlamdan ziyade, genellikle hijyenik, korunmacı veya sosyal yas odaklı nedenlerle gerçekleştirilir.
Karıncalar ve Arılar
Sosyal böceklerde ölü gömme veya ölüleri yuvadan uzaklaştırma davranışı oldukça yaygındır. Buna nekroforez denir.
Koloni sağlığını korumak. Ölen bireyden yayılan oleik asit kokusunu alan işçiler, ölüyü yuvadan çıkarıp "çöplük" adı verilen uzak bir noktaya bırakır veya üzerini toprakla kapatır. Buradaki temel güdü, hastalık yayılımını önlemektir.
Filler
Filler, ölülerine karşı en karmaşık tepkiyi veren türlerden biridir.
Filler, ölen bir sürüyü üyesinin başında saatlerce sessizce bekleyebilir, cesedi dallar ve toprakla örtmeye çalışabilirler. Hatta sadece kendi sürülerinden değil, yabancı fillere ait kemiklere bile ilgi gösterip onları okşadıkları gözlemlenmiştir.
Bu durum bilim insanları tarafından sadece içgüdü değil, gelişmiş bir empati ve yas göstergesi olarak kabul edilir.
Şempanzeler ve Primatlar
Primatlar, ölülerine karşı bireysel bir farkındalık gösterirler. Ölen yavrularını günlerce taşıyan anne şempanzeler veya ölü arkadaşının başında "saygı duruşu" gibi sessizce bekleyen gruplar kaydedilmiştir. Ancak toprağı kazıp gömme davranışı primatlarda nadirdir; daha çok ölüyle vedalaşma veya cesedi dış etkenlerden koruma eğilimi görülür.
Kargalar
Kargalar bir ölü gördüklerinde etrafında toplanıp yüksek sesle bağırırlar. Bu bir ayinden ziyade risk analizidir. "Burada biri öldüyse bir tehlike mi var?" sorusuna yanıt ararlar. Bazı gözlemlerde kargaların ölünün üzerine dal veya ot bıraktığı görülmüştür.
İnsanlardaki Gibi Bir Anlam Yüklüyorlar mı?
Hayvanların ölümü "metafizik" bir boyutta (cennet, ahiret vb.) kavradığına dair bir kanıtımız yok.
Sosyal hayvanlar için: Kaybedilen bireyin yokluğu bir boşluk ve stres yaratır
Korunma içgüdüsü: Cesedin yırtıcıları çekmesini engellemek veya hastalıktan korunmak için "üzerini örtme" veya "uzaklaştırma" yapılır.[1][2][3]
Kaynaklar
- James R. Anderson. (2016). Comparative Thanatology, An Integrative Approach: Exploring Sensory/Cognitive Aspects Of Death Recognition In Vertebrates And Invertebrates.
- B. J. King. How Animals Grieve. ISBN: 9780226436944.
- E. O. Wilson. The Insect Societies. ISBN: 9780674454958.
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}