Yeraltı Sularının Coğrafyası, İnsan Evrimiyle Doğrudan Bağlantılı!

Yeraltı Sularının Coğrafyası, İnsan Evrimiyle Doğrudan Bağlantılı!
Yazar University of New South Wales Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
1,321 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bir araştırmaya göre, atalarımızın, Afrika’da milyonlarca yıl önce yaşanan olağanüstü kurak zamanlarda yeraltı su kaynakları bulma kabiliyeti, insan türünün kurtuluşu ve evriminin anahtarı olabilir.

PLOS ONE dergisinde yayınlanan araştırma, Kuzey Tanzanya’da 2.2 milyon yıl önce oluşan Olduvai tortul havzasından gelen jeolojik deliller ile hidrolojik bir modelin sonuçlarını birleştiriyor. Araştırmaya göre, Dünya’nın yörüngesindeki oynamaların sebep olduğu iklim değişiklikleri sonucunda ırmaklar ve göller yok olsa da; yeraltı suyuyla beslenen tatlısu kaynakları, yağmur olmadan 1000 yıl kadar aktif kalabilir. Başyazar Dr. Mark Cuthbert, Avrupa Topluluğu tarafından desteklenen Marie Curie Araştırma Bursu’nun sahibi:

İklimin sert olduğu bu ortamda, insan evrimiyle ilgili büyük bir bilinmeyen, kaynakların mevcudiyetidir, özellikle de tatlısuyun. Kaynaklar ve yeraltı sularıyla beslenen habitatlar, içilebilir yüzey suyunun sınırlı olduğu önemde, insansı türlerin kurtuluşu ve yayılışında belirleyici rol oynamış olabilir.

Tuzluluk, kuraklık ve akıntıların kısa akış süreleri yüzünden, bölgedeki ırmaklar ve göllerdeki içilebilir suyun kıt olması muhtemel. Yeraltı suları, bölgede “hayatı sürdürmek için anahtar bir alternatif içilebilir kaynak" sunmuş olabilir.

Reklamı Kapat

Jeolojik kanıtlara göre, iklimsel dalgalanmaların en kuru dönemi olan 1.8 milyon yıl öncesinde –insansı türlerin evrimi için kritik bir dönem- kaynaklar aktifti. Aynı zamanda, araştırmacıların yaptığı modellemeye göre Olduvai’deki kaynaklar yüzlerce yıl yağmur olmadan aktif kalmış olabilirler. Rutgers Üniversitesi’nden eş yazar Profesör Gail Ashley ise şöyle diyor:

Verilen bir iklim döngüsünde, yüzey suları kıtlaştıkça, kurtulan türler sadece yeni ve daha kalıcı yeraltı suyu kaynakları bulabilmek için yeterli hareket yeteneğine sahip olanlar ya da zaten böyle bir kaynağın yakınına yerleşmiş olanlar olabilir. Bu tip yeraltı suyu sığınakları, insansılar ve diğer hayvan türleri arasında yoğun rekabete sahne olmuş olabilirler, bundan dolayı da seçilim baskısı suya, yeri doldurulamayacak bir şeye, erişimi olanın lehine olmuştur. Dahası, daha yağışlı dönemlerde, kaynakların, insansıların daha büyük tatlısu kaynakları veya ırmaklar arasındaki boyuna yayılımında ‘köprü’ vazifesi üstlenecek biçimde şekillenmiş olabileceğini, bunun da insansıların Afrika içinde veya Afrika dışına göçünde kritik bir kaynak sağlamış olabileceğini düşünüyoruz.

UNSW’nin (Yeni Güney Galler Üniversitesi) Bağlantılı Sular Grişimi’nin yöneticisi Profesör Andy Baker, çalışmayı olumlu karşıladı ve ekledi: 

Burada, Avustralya’da, yeraltı suyunun bugünkü ulusal ekonomimizdeki öneminin farkındayız. Bu çalışma bize, açık bir şekilde, yeraltı suyunun kıtamızın yerleşiminin tarihindeki rolünü düşünmemiz gerektiğini söylüyor.

Bilim insanları ise, insan evrimi ve yayılımında yeraltı suyunun önemi hakkındaki teorilerini test etmek için daha fazla araştırmanın gerektiğini söylüyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2021 13:16:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2843

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bilişsel
Bilimsel
Metal
Obstetrik
Göğüs
Canlı Cansız
Filogenetik
Zeka
Deniz
Yapay Seçilim
Uydu
Vaka
Viral
Evrimsel Tarih
Büyük Patlama
Evrim
Alan
Yatay Gen Transferi
Öğrenme Alanı
Lipit
Veri
Kanıt
Kas
Elektron
Olasılık
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın