Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yellowstone Süpervolkanı Tekrardan Ne Zaman Patlayacak?

Yellowstone Süpervolkanı Tekrardan Ne Zaman Patlayacak? National Geographic
2 dakika
15,335
Tüm Reklamları Kapat

ABD'nin Wyoming Eyaleti'nde bulunan Yellowstone Ulusal Parkı, bir süpervolkanı bünyesinde barındırmaktadır. "ABD'deki bir volkandan bana ne?" diye düşünebilirsiniz; ancak bu büyük bir hata olur: Çünkü bir süpervolkan, tarihinde 8 büyüklüğünde bir volkanik patlama yaşamış, yani patlaması sırasında 1000 kilometre küpten fazla malzeme saçmış volkanlardır. Bunlar öylesine güçlü patlamalardır ki, tipik koni şeklinde bir dağ oluşturmak yerine, bu volkanların patlaması sırasında saçılan magmanın geri çekilmesi sırasında "kaldera" adı verilen bir çöküntü oluşur. İşte Yellowstone Ulusal Parkı, böyle bir süpervolkanik patlama sonrasında oluşan kalderayı sınırları dahilinde bulundurmaktadır. Ve bu süpervolkan, aktiftir! Yani tekrar patlayacak ve tüm Dünya'daki yaşamı tehdit edecektir. Ama ne zaman?

Kimse bilmiyor. Yellowstone'un en son 3 mega patlaması, günümüzden 2.1 milyon yıl önce, 1.3 milyon yıl önce ve 630.000 yıl önce yaşandı. Yani kabaca 800.000 ila 670.000 yılda bir defa devasa bir patlama yaşadığını söyleyebiliriz. Dolayısıyla süpervolkan, henüz tamamlanmamış bir 670.000 yıllık döngünün içerisindedir. Ancak bu kadar az veri noktasına bakarak net bir tahminde bulunmak zordur. 

Tüm Reklamları Kapat

Bu yüzden ABD Ulusal Jeolojik Araştırma Merkezi'nden (USGS) uzmanlar, ABD'nin Idaho eyaleti ile Yellowstone arasında son 16.5 milyon yılda yaşanan ve kaldera oluşumuyla sonuçlanan süpervolkan patlamalarını incelediler. Bu araştırma, kaldera oluşturan 15-20 süper-patlama olduğunu ortaya koydu. Buna bağlı olarak, her 825.000 ila 1.1 milyon yıl arasında devasa bir patlama yaşandığı sonucuna vardılar. Peki, buna bağlı olarak, bir sonraki patlamayı tahmin etmemiz mümkün mü? Yani patlamalar giderek daha sık hale mi geliyor? Yoksa son patlamadan 1.1 milyon yıl sonra, yani günümüzden 370.000 yıl sonra mı bir sonraki mega patlamayı yaşayacağız? 

Ne yazık ki volkanların belli bir patlama saati bulunmamaktadır. Gezegenimizde hem kısa vadede, hem de uzun vadede meydana gelen olaylardan etkilenen, oldukça karmaşık dinamiklere sahip olaylardır. Henüz jeofizik araştırmacıları, Dünya'nın nasıl çalıştığına dair gerçeklerin sadece temellerini öğrenebilmişlerdir. Örneğin bu alanda yapılan güncel bir araştırma, Yellowstone'da son meydana gelen patlamanın sanılandan daha hızlı yaşandığını ortaya koymuştur. Genellikle kaldera oluşumuyla sonuçlanan mega patlamalardan önce; püskürme şeklinde olmayan, lav boşaltımı şeklinde meydana gelen atımlar gözlenir. Bu, "uyarı çanları" gibidir. Gelecek olan devasa patlamaya işaret ederler. Uzmanlar bu daha ufak patlamaların, mega patlamadan önceki 1000 küsur yıla yayıldığını düşünüyorlardı. Ancak yeni yapılan çalışma, bu ufak patlamaların mega patlamadan sadece birkaç on yıl önce meydana geldiğini gösteriyor. Dolayısıyla eğer ki Yellowstone Süpervolkanı tekrar patlayacak olursa, bu mega patlamaya yönelik işaret sinyalleri sadece birkaç on yıla yayılan şekilde gelebilir. Bu da, hazırlanmak için çok ama çok daha az vaktimiz olduğunu gösteriyor.

Peki Yellowstone'da son durum nedir? Ömrü boyunca bu volkan, püskürme şeklinde olmayan sayısız patlama yaşamıştır. Son riyolitik lav püskürmesi, günümüzden sadece 70.000 yıl önce yaşanmıştır. Bu tip püskürmelerde görülen riyolitik magma, bünyesinde yüksek silika barındırmasından ötürü yüksek bir akışkanlık direnci ne sahiptir. Bu sayede bol miktarda gazı hapseder. Bu gaz, dışarı çıkmayı başardığı anda, devasa bir patlama yaşanır. Dolayısıyla Yellowstone'un, tüm Kuzey Amerika'yı haritadan silmeden patlaması da mümkündür. Ancak insanlığı endişelendirmesi gerektiren, devasa patlamalardır. Ne yazık ki bu tip bir patlamanın ne zaman olacağını bilmenin kesin bir yolu bulunmuyor. O zamana kadar yapmamız gereken, süpervolkanların dinamiklerini daha iyi anlamak ve gerekli önlemleri almaktır.

Düzeltmeler: Bu yazının önceki bir versiyonunda, Yellowstone Ulusal Parkı'nın ABD'nin Kaliforniya eyaletinde olduğu belirtilmiştir. Doğrusu, Wyoming Eyaleti olacaktır. Hatayı tarafımıza bildiren Hasancan Akgündüz'e teşekkür ederiz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
14
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Korkutucu! 10
  • İnanılmaz 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • K. Martin. When Is The Yellowstone Super Volcano Going To Erupt?. (15 Ekim 2017). Alındığı Tarih: 18 Mart 2019. Alındığı Yer: Quora | Arşiv Bağlantısı
  • USGS. Questions About Yellowstone Volcanic History. (6 Temmuz 2012). Alındığı Tarih: 18 Mart 2019. Alındığı Yer: USGS | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Yellowstone Caldera. (16 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 18 Mart 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/04/2024 22:25:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5248

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Özellikler
Primatlar
Alzheimer
Yapay Seçilim
Epidemik
Canlı
Fotoğraf
Komplo
Kanser
Evrimsel Antropoloji
Bağışıklık
Karar
Karbon
Doğa Yasası
Madde
Covıd-19
Normal Doğum
Hastalık
Sosyal Medya
İklim
Yeni Koronavirüs
Yıldızlar
Karanlık Madde
Regülasyon
Zaman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Yellowstone Süpervolkanı Tekrardan Ne Zaman Patlayacak?. (6 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 16 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5248
Bakırcı, Ç. M. (2017, November 06). Yellowstone Süpervolkanı Tekrardan Ne Zaman Patlayacak?. Evrim Ağacı. Retrieved April 16, 2024. from https://evrimagaci.org/s/5248
Ç. M. Bakırcı. “Yellowstone Süpervolkanı Tekrardan Ne Zaman Patlayacak?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 06 Nov. 2017, https://evrimagaci.org/s/5248.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Yellowstone Süpervolkanı Tekrardan Ne Zaman Patlayacak?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 06, 2017. https://evrimagaci.org/s/5248.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close