Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Yapay Zekanın Bugünü ve Yarını Röportajı (Çağrı Mert Bakırcı)

Yapay Zekanın Bugünü ve Yarını Röportajı (Çağrı Mert Bakırcı) Pixabay
9 dakika
21,789
  • Yapay Zeka
  • Röportaj
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Ağacı Röportajları Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Ağacı Röportajları yazı dizisinin 6. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Mühendislik, Biyoloji ve Evrimsel Robotik Röportajı (Çağrı Mert Bakırcı)" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

6 Ocak 2015 tarihinde Evrim Ağacı olarak yayınladığımız "Sadece YouTube Videoları İzleyerek Yemek Yapmayı Öğrenen Robot!" başlıklı haberimiz üzerine T24 Bağımsız İnternet Gazetesi'nden Işıl Öz bizimle yapay zekanın bugünü ve geleceği konusunda bir röportaj yapmak istedi. Biz de memnuniyetle kabul ettik ve ortaya eğlenceli ve öğretici olduğunu düşündüğümüz bir röportaj çıktı. Umarız faydalı olacaktır. Bu noktadan sonra, T24 gazetesinin yayını alıntılıyoruz:

"Yapay zekanın kökleri eskilere dayanıyor."

Bakırcı, “Yapay zeka, şu anda çok sessiz, ancak giderek sesi yükselen bir alan. Kökleri oldukça eskilere dayanıyor. Resmi olarak 1956 yılında John McCarthy ve Marvin Minsky gibi dönemin büyük bilim insanlarının bir araya geldikleri, Dartmouth Koleji'ndeki bir konferasa dayanıyor kökenleri... Ama yine de yapay zekanın babası, aynı zamanda bilgisayarların da babası olan Alan Turing olarak kabul edilir.” dedi ve sorularımıza yanıt verdi: 

Bu Reklamı Kapat

Alan Turing
Alan Turing

Yapay zeka çok hızlı büyüyen bir saha olduğu halde, neden sürekli duraklama dönemlerinden geçiyor?

Çünkü, “çok bir fantezi” sayılabilecek bir hedef peşinde bilim insanları: düşünen, anlayan, algılayan robotlar. Ancak teknolojimiz böylesi bir karmaşıklığı destekleyecek güce henüz sahip değil. Bu nedenle, teknolojik yetersizlikler her 10-20 yılda bir yapay zeka araştırmalarının hızını kesiyor. O sırada bilim insanları durmuyor elbette, sorunun üstesinden gelmeye odaklanıyorlar. Sonrasında hemen bir patlama dönemi geliyor. Bulanık Mantık, Yapay Nöral Ağlar gibi yapay zekanın kalbinde yatan sayısız konu, hep bu tür bir duraklama-yeniden doğma dönemlerinden geçti.

Konu üzerine bilim insanlarını zorlayan sorunlar neler?

İşlemcilerin (bilgisayar beyinlerinin) kısıtlı olması, maliyet, kuantum mekaniğindeki bilinmeyenler gibi çok çeşitli sorunlar var ama bunları bir bir aşıyoruz ve aştıkça, robotlarımız da zekileşiyor.

Bu Reklamı Kapat

Tabii yapay zekayı sadece robot, yani fiziksel bir canlıya benzer bir yapı olarak düşünmemek lazım. Yapay zeka illa bir robota yüklenmek zorunda değil. Sadece bir yazılım da olabilir. Ve şimdiden söyleyeyim: Yapay zekada çığır açacak, devrim yaratacak buluşları ilk etapta yürüyen, koşan, insana benzeyen robotlardan beklemeyin. Sıradan bir bilgisayar yazılımı (bir oyun gibi) gözüken çalışmalardan gelecek. 

Yapay zekanın kullanım alanları?

Yapay zekanın kullanım alanlarını saymakla bitmez. Birçok ülkede doktorlar, “uzman sistemler” olarak bilinen yapay zeka yazılımlarını kullanıyorlar. Bunlar, örneğin, hastanın semptomlarından yola çıkarak, doktorun aklında tutamayacağı kadar devasa bir tıp veri tabanını saniyeler içerisinde tarayarak olası tanıları doktora bildiriyor. Ancak sıradan bir yazılımın aksine bunlar, önceki deneyimlerden yola çıkarak öğrenebiliyor, benzer hastaları tespit edebiliyor. Düşünsenize, bir doktorun 25 yıl önce baktığı, benzer semptomlu bir hastayı ve tüm detaylarını hatırlaması ne kadar muhtemeldir? Ancak bir yapay zeka, hastanın hastaneye geldiği üçüncü günün ikinci öğününde hastanın ekmeğinin ne kadarını yediğini bile hatırlayıp, veri setine dahil edebilir! Tabii biraz uç bir örnek verdim; ancak yapay zeka ile yapılabileceklerin sınırsızlığını anlatmaya çalışıyorum. Yapay zekanın en temel formu olarak görülebilecek uzman sistemler, bu tür problemleri göreli olarak kısa bir sürede alt edebiliyor.

Benzer şekilde, jeolojik ve biyolojik araştırmalarda görev alan uzman sistemler var. Çok sayıda değişkene bağlı olan araştırmalarda, belirli tespitleri yapmak müthiş zor olabiliyor insanlar için. Örneğin 60 farklı türün, son 300 bin yıllık evrimsel analizini yapmaya kalkarsanız, müthiş büyüklükte bir veri setiyle boğuşmanız gerekir. Yapay zekanın temelinde yatan algoritmalar, bu sorunu alt etmemize yarıyor. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ancak bunlar insanların görmek istedikleri yapay zekalar değil tabii. İnsanlar düşünen, kendi kararları olan yazılımlar ve robotlar görmek istiyorlar. Bu çok katmanlı bir araştırma, dolayısıyla bir anda son haliyle elde etmek mümkün değil. Unutmayalım: Doğanın ve evrimsel süreçlerin 4 milyar yılda üretebildiği gibi bir zekayı, sadece son birkaç yüz yıllık bilimimiz ile üretmeye çalışıyoruz. Bu nedenle zorluklar ve aksamalar çok normal. Buna rağmen alınan yol ise baş döndürücü ve giderek heyecan verici bir hal alıyor. “Tasarım evreni” denen, olası tüm tasarımları barındıran, hayali bir mühendislik evreni içerisinde, hesap makinası düzeyindeki aletlerden kuantum bilgisayarlar düzeyindeki sistemlere doğru, sadece birkaç on yılda ulaşmak gibi müthiş sıçramalar yapabilmek için, eşit derecede müthiş keşiflere ihtiyacımız var. İşte geleceğin tüm teknolojilerinde olduğu gibi, yapay zekada da sınırlandırıcı faktör bu. Yine de, zamanla oraya ulaşacağız.

İnsanların görmek istediği gibi robotlar, Japonya'da epeydir var diye biliyoruz…

Evet, ticari olarak kullanılıyor. 2009-2010 senesinden beri garson olarak robotların çalıştığı restoranlar bulunuyor. Japonya'da robot araştırmaları tüm Dünya'da lider sayılabileceği gibi, bu tip uçuk şeyler de daha önce geliyor onlara. Ama tabii öyle Platon üzerine derin tartışmalara girebileceğiniz robotlar değil bunlar. Ne yemek istediğinizi sorup, siparişi verip, size nazik davranıp, hizmet edebilecek robotlar. Yine de doğru yöne, doğru bir adım bu tür girişimler. Yine Japonya, 24 Haziran 2014’te ilk robot haber sunucusunu halka tanıttı mesela. İnsandan ayırt etmek mümkün değil neredeyse; kusursuz bir şekilde dile hakim ve hatta espri anlayışı bile var!

Bangkok'taki bir dükkanda çalışan robot garson...
Bangkok'taki bir dükkanda çalışan robot garson...

Bunun haricinde ticari olmayan, deneysel robotlar var. Bunun en meşhur örnekleri, Osaka Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hiroshi Ishiguro’ya ait insansı robotlar (android). Bu robotların, “insan olmanın ne olduğunu anlamaları” hedefleniyor. Sadece Japonya değil elbette. ABD’de de çok kapsamlı ve uç düzey araştırmalar yürütülüyor. Hoş bir örnek, ta 1990’lı yıllardan verilebilir. Adı da KISMET. Bildiğimiz, Türkçedeki “kısmet” sözcüğünden geliyor. Neden öyle koydular bilmiyorum adını, ancak aslında tabii bir kısaltmaya karşılık gelmesi çok muhtemel ve internette bir sözcük ararken karşılaşmış olabilirler. Gerçi İngilizcede de nadiren de olsa “şans”, “kader” anlamında “kismet” sözcüğü kullanılıyor, belki de oradan geliyordur. Ne olursa olsun, bu artık antik sayılabilecek robot, duygularını ifade edebilen bir robottu. Listeyi uzatmak mümkün. 2012 itibariyle Dünya’da toplamda 106 büyük insansı robot araştırması yürütülüyor. Bunlardan birisi de Balıkesir Üniversitesinde Dr. Davut Akdaş tarafından tasarlanıyor, adı da RoboTurk. Bunlar sadece insansı robotlar. Yazılım bazında yapılan çalışmaların sayısını binlerle bile ifade edemeyiz muhtemelen. İnsansı olmayan robotlar üzerinde yapılan ve yapay zeka araştırmalarını besleyen yan çalışmaların sayısını sayamayız bile. Türkiye’de de bu konuda araştırmalar yapılıyor; ancak bizim alacak daha yolumuz var tabii bu konuda. Ve bir an önce yola çıkmamız, modern bilimi yakalamamız gerekiyor. Yapay zeka öyle veya böyle, er ya da geç, geleceğimizi inşa edecek. Her yanımızı saracak. Yapay zeka konusunda son dönemde büyük paralar harcayan yatırımcı ve girişimci Elon Musk’ın bu konudaki sözleri çarpıcı: “Yapay zeka çalışmaları, bir canavarı serbest bırakacak. Ve bu konuda bir araştırma yürütülecekse, bundan haberim olsun isterim.”

“Yapay zeka şu anda kırılma noktasına yaklaşıyor” diyebilir miyiz?

Yapay Zeka alanı şu anda fırtına öncesi sessizlikte... Kırılma noktasına yaklaşıyor, evet ve genel olarak bilimde bu tür kırılmaları çok sık görürüz. Öyle bir keşif yapılır ki, ortalık sallanır, ondan sonraki 10-15 senede çığır açıcı teknolojiler geliştirilir. Transistörler, mikroçipler, uydular, televizyonlar, internet, vb. Bunlar hep kendisinden önce gelen, devri değiştirecek keşif ve icatlara dayanan, çığır açıcı teknolojiler. Dünya devleri, hızla yapay zeka yatırımları yapıyorlar. Google yapay zeka üstüne yapay zeka firması satın alıyor. En son 2014 yılında Deep Mind (Derin Zihin) isimli firmayı satın aldılar. Facebook, Yapay Zeka Laboratuvarı isimli bir araştırma laboratuvarı kurdu, başına New York Üniversitesi Profesörü, yapay zekanın üstatlarından Yann LeCun’u getirdi. Meşhur girişimci, geleceğin teknolojilerini tasarlayan Tesla ve SpaceX firmalarının CEO’su Elon Musk, yapay zekaya milyon dolarlar harcadı son birkaç ayda. Yahoo gibi gözden düşen firmalar bile bu alana yatırım yapıyorlar. Yahoo, LookFlow isimli bir yapay zeka firmasını satın aldı. Liste böyle uzayıp gider. Dünya'nın dört bir yanında hem de... Çin’de, “Çin’in Google’ı” denen Badoo isimli dev firmanın başında, yine yapay zekanın üstatlarından, Stanford Üniversitesi Profesörü Andrew Ng bulunuyor. Bunun sonu yok. Çok hızlı büyüyor, çok büyük kırılmalar gelecek. Bu kırılmalar, müthiş teknolojileri açığa çıkaracak. Önümüzdeki 10 yılda sözünü ettiğim temel kırılmayı bekliyorum. 

Akademi’de durum ne? 

Akademi de kıpır kıpır bu konuda. Dev verileri işlemeyi kolaylaştıran teknolojiler... Kuantum işlemcilere doğru atılan adımlar... Öğrenme (özellikle “derin öğrenme”) yazılımları... Evrimleşen yazılımlar... Bunlarda müthiş çalışmalar dönüyor. Bunlar birbirleriyle daha uyumlu hale gelip, sorunlarından arındırıldıkça, gelecek berraklaşıyor. Az sayıda uzman bu fikrimize karşı olsa da, yapay zeka ile ilgilenen birçok diğer uzman hemfikir: insandan ayırt edilemeyecek kadar güçlü bir Yapay Zeka çok yakınımızda. Hani 5-10 sene değil belki. Belki 25-30 sene de değil. Ancak bazılarının iddia ettiği gibi 300-500 sene de değil, onu söyleyebilirim. Ben, kendi ömrümüz içerisinde sayısız insanın, diğer insanlardan zeka bakımından ayırt etmekte zorluk çekeceği yazılımların sıradanlaşacağını, dolayısıyla “zayıf yapay zeka”nın klasik bir araç haline geleceğini düşünüyorum. Bunları kişisel asistanlar olarak falan kullanabilirsiniz. Daha basit amaçlıdır, kendi fikirleri yoktur; ancak varmış gibi davranabilir ve size müthiş yardımları dokunabilir. Google'ın Google Now, Apple’ın Siri ya da çeşitli bağımsız kurumların ürettikleri SpeakToIt gibi yapay zekaya sahip asistanlar bunun örnekleri.

Bu Reklamı Kapat

İlerde çocuklar bu tür zeki oyuncaklarla oynayacak desenize…

Aynen öyle, geleceğin bilgisayar oyunları, topları, oyuncak bebekleri, yapay zekaya sahip yazılımlar ve onlara dayanan yapılar olacak. Torunlarımızın ve onların çocuklarının ise, “güçlü yapay zeka”nın ilk formlarıyla tanışacağını düşünüyorum. Yani kendi fikirleri olan, öğrendiklerinden güçlü sonuçlara varabilen, kendi kendini geliştirip, bir şeyler üzerine kafa yorabilen robotlar. Bunların temelleri son birkaç yıldır atılıyor. Örneğin bu haberdeki YouTube videoları izleyerek yemek yapmayı öğrenen robot, bunun en ilkel örneklerine güzel bir örnek. Bir insan bebeği, izlemek, tekrar etmek, denemek ve yanılmaktan başka nasıl öğrenir ki? Bebeklerimiz zeki değil mi? Öyleler. O zaman neden yapmak için programlanmadıkları şeyleri öğrenip yapabilen robotları o bebeklerden ayrı tutuyoruz? Altlarına işeyip, her gece zırlamadıkları için mi? Aşık olmadıkları için mi? 

Tabii dediğim gibi, bunlar ilkel formları. Ancak bunlar kusurlarından arındıkça, müthiş bir gelecek bizi bekliyor olacak. Transcendence filminde gösterilen gibi bir yapay zekanın çok uzakta olmadığı kanısındayım. Ona “Kendi kendinin farkında olduğunu ispatlayabilir misin?” diye sorduğunuzda, bilgisayardaki “kişi” bir anlık duraksamadan sonra size şunu sorabilecek ve gülümseyerek suratınıza bakabilecek:

Bu zor bir soru... Sen ispatlayabilir misin?
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Bilim Budur! 6
  • Muhteşem! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 3
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • I. Öz. 'İnsandan Ayırt Edilemeyecek Kadar Güçlü Bir ‘Yapay Zeka’ Çok Yakınımızda'. (6 Ocak 2015). Alındığı Tarih: 24 Ocak 2019. Alındığı Yer: T24 | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Ağacı Röportajları Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Ağacı Röportajları yazı dizisinin 6. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Mühendislik, Biyoloji ve Evrimsel Robotik Röportajı (Çağrı Mert Bakırcı)" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/06/2022 11:13:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/131

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Evrim Kuramı
Dünya Sağlık Örgütü
Mit
Aile
Antik
Doğa Yasası
Hastalık Kataloğu
Şempanzeler
Göğüs
Farmakoloji
Cinsel Yönelim
Cinsel Seçilim
Beslenme Davranışları
Covıd-19
Mucize
Tıp
Kurbağa
Transkripsiyon
Atmosfer
Mühendislik
Şehir Hastanesi
Spor
Eşcinsellik
Hasta
Ahlak
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.