Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
5,000 ATP Ödüllü Soru: Ayak baş parmağımı aşağıya doğru bükünce giren o kramp herkeste oluyor mu ve bunu yapmak zararlı mıdır? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yapay Zekâ Haritaları 380 Şehirdeki Gerçek Hava Sıcaklığını Ortaya Çıkarıyor!

3 dakika
0
Yapay Zekâ Haritaları 380 Şehirdeki Gerçek Hava Sıcaklığını Ortaya Çıkarıyor! Phys.org
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?

  • Şehirlerdeki mevcut hava istasyonları genellikle kırsal veya havalimanı bölgelerinde bulunur ve bu nedenle insanların yaşadığı mahallelerdeki gerçek hava sıcaklığını yansıtmaz.
  • Illinois Üniversitesi araştırma ekibi, yapay zeka destekli fizik tabanlı bir model geliştirerek şehirlerde yüzeye yakın hava sıcaklığını yüksek çözünürlükte ve sokak sokak tahmin eden Kentsel Yüksek Çözünürlüklü Hava Sıcaklığı veri setini oluşturdu.
  • Geliştirilen yöntem, özellikle Küresel Güney gibi hava istasyonu ağı zayıf bölgelerde güvenilir ve maliyet etkin sıcaklık verileri sağlayarak iklim değişikliğine uyum ve halk sağlığı risklerinin yönetilmesine katkı sunar.

Şehirleri genellikle "ısı adaları" olarak tanımlarız. Medyadaki haberler, bazı mahallelerin diğerlerinden 7°C'ye kadar daha sıcak olabileceği konusunda uyarılarda bulunur. Ancak yüzeye yakın kentsel gözlemlerin yetersizliği nedeniyle bu sıcaklıklar, genellikle insanların gerçekte deneyimlediği koşullardan ziyade uydu verilerine dayanır.

Bu veri boşluğunun, sıcak hava dalgaları sırasındaki halk sağlığı risklerinin anlaşılmasını engellediğini biliyoruz. Ayrıca enerji talebinin planlanmasını, altyapı dayanıklılığını ve iklime uyumu da zorlaştırıyor.

Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırma bunu değiştirmeyi amaçlıyor. Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi inşaat ve çevre mühendisliği profesörü Lei Zhao, Illinois yüksek lisans öğrencisi Yiwen Zhang ve Columbia Üniversitesinden Pierre Gentine liderliğindeki araştırma ekibi, ilk yüksek çözünürlüklü kentsel hava sıcaklığı veri setini geliştirdi. Bu veri seti, şehirlerdeki ısının sadece uyduların uzaydan gördüğü kadarıyla değil, insanlar ve altyapı için gerçekte nasıl hissedildiğini de gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Şehir İstasyonları Neden Isıyı Gözden Kaçırıyor?

Şehirlerin çevresel veriler açısından zengin kaynaklar olacağını varsaymak kolayımıza gelebilir. Ancak araştırmaya göre gerçekte durum tam tersidir.

Dünya Meteoroloji Örgütünün uluslararası yönergeleri, standart hava istasyonlarının binalardan ve ölçümleri etkileyebilecek diğer yapılardan uzak, açık ve engelsiz alanlarda bulunmasını şart koşar.

Sonuç olarak birçok kentsel hava istasyonu havalimanlarında veya yakındaki kırsal alanlarda bulunur. Bu konumlar, çoğu insanın yaşadığı ve çalıştığı yoğun mahallelerdeki koşulları temsil etmez. Dr. Zhao bunu şöyle açıkladı:

Evet, şehirler sıcaktır ve bazı mahalleler diğerlerinden daha sıcaktır. Ancak bu durum her zaman bazı yüzey sıcaklığı tabanlı haritaların öne sürdüğü kadar aşırı değildir.

Hava Sıcaklığının Sokak Sokak Görünümü

Bu sorunu çözmek için araştırma ekibi, fizik bilgisiyle desteklenen bir transfer öğrenimi modeli geliştirdi. Bu model, atmosferin fiziksel anlaşılmasını veri odaklı yöntemlerle harmanlayan bir yapay zeka çerçevesidir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu modelin, Amerika Birleşik Devletleri'nin bitişik sınırları içindeki 380'den fazla şehirde yüzeye yakın hava sıcaklığını çok yüksek uzamsal çözünürlükle tahmin edebildiğini görüyoruz.

Kentsel Yüksek Çözünürlüklü Hava Sıcaklığı veri seti (U-HAT), şehirlerdeki hava sıcaklığının ayrıntılı haritalarını sunarak ısının sokak sokak nasıl değiştiğini yakalar. Bu veri seti halk sağlığı çalışmaları, kentsel iklim araştırmaları, enerji planlaması ve makine öğrenimi uygulamaları için kullanılabilir. Dr. Zhao bunu şöyle açıkladı:

Bu veriler, uydu destekli kara yüzeyi sıcaklığı ile gerçek kentsel hava sıcaklığı arasında piksel piksel bir karşılaştırma yapılmasına olanak tanır. Ayrıca uydu tabanlı verilerin genellikle ısı stresini olduğundan fazla tahmin ettiğini ve mahalleler arasındaki eşitsizlikleri abarttığını gösteriyor. Bu da bazı geçmiş haritaların ve medya haberlerinin, şehirlerdeki aşırı sıcaklık farklılıklarının gerçekte ne boyutta olduğu konusunda halkı neden kasıtsız olarak yanılttığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Zengin Ülkelerin Ötesindeki Boşlukları Doldurmak

Yeni çerçeve, hava ve iklim gözlemlerinin sınırlı olduğu dünyanın çeşitli bölgelerinde, sadece şehirlerin ötesinde de uygulanabilir.

Araştırmacılar, bu yöntemin sadece zengin ve bol veriye sahip ülkelerdeki bilimi geliştirmekle ilgili olmadığını vurguluyor. Yöntem aynı zamanda küresel eşitlik için de önemli sonuçlar doğuruyor. Dr. Zhao bunu şöyle açıkladı:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Özellikle Küresel Güney'deki birçok bölge, iklim değişikliğine ve aşırı sıcağa karşı oldukça savunmasızdır ve yoğun hava istasyonu ağlarından yoksundur. Buralar genellikle planlama, sağlık ve kalkınma kararları için güvenilir iklim ve hava bilgilerine en çok ihtiyaç duyan yerlerdir.

Bu çerçeve, eksik verileri doldurmak için fizik tabanlı yapay zekâ kullanır. Böylece şu anda çok az yerel ölçümü olan veya hiç olmayan topluluklar için daha doğru ve karar vermeye uygun bilgiler oluşturulmasına yardımcı olabilir. Üstelik bunu yaparken maliyetli ve büyük ölçekli fiziksel sensör kurulumları da gerektirmez.

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız bir bilim iletişim platformu olmaya devam edecek!

Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...

O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...

O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.

Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
Aylık
Tek Sefer
Destek Ol
₺50/Aylık
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Özetini Oku
10
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2026 03:40:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23403

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.

[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. Yoksoulian, et al. Yapay Zekâ Haritaları 380 Şehirdeki Gerçek Hava Sıcaklığını Ortaya Çıkarıyor!. (13 Temmuz 2026). Alındığı Tarih: 3 Ağustos 2026. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/23403
Yoksoulian, L., Kara, K., Uçar, D. Ş. (2026, July 13). Yapay Zekâ Haritaları 380 Şehirdeki Gerçek Hava Sıcaklığını Ortaya Çıkarıyor!. Evrim Ağacı. Retrieved August 03, 2026. from https://evrimagaci.org/s/23403
L. Yoksoulian, et al. “Yapay Zekâ Haritaları 380 Şehirdeki Gerçek Hava Sıcaklığını Ortaya Çıkarıyor!.” Edited by Damla Şahin Uçar. Translated by Kaan Kara, Evrim Ağacı, 13 Jul. 2026, https://evrimagaci.org/s/23403.
Yoksoulian, Lois. Kara, Kaan. Uçar, Damla Şahin. “Yapay Zekâ Haritaları 380 Şehirdeki Gerçek Hava Sıcaklığını Ortaya Çıkarıyor!.” Edited by Damla Şahin Uçar. Translated by Kaan Kara. Evrim Ağacı, July 13, 2026. https://evrimagaci.org/s/23403.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Gözlediğimiz Evren değil, Evren'in bizim sorgulama yöntemimiz sonucunda ortaya döktükleridir."
Werner Heisenberg
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)