- Fobi
Bugüne kadar yüzlerce fobi, yani herhangi bir unsura karşı mantıklı olmayan ve abartılı korku tipi tanımlandı.
- Kan fobisi (Hemofobi)
Kan fobisi, yani hemofobi, bunlar arasından en ilginçlerinden birisi. Çünkü birçok fobi, daha makul olan korkularımız sırasında da olduğu gibi, kan basıncını ani olarak yükseltir ve salgılanan adrenalin nedeniyle kalbin sıkışması hissiyle sonuçlanır. Kan fobisinde ise hem kan basıncı, hem de kalp ritmi önce hızla yükselir, sonrasındaysa hızla çakılır. Bu da kişinin bayılmasıyla sonuçlanır.
- Adrenalin
Salgılanan adrenalin nedeniyle kalbin sıkışması hissiyle sonuçlanır.
- Kan basıncı
Birçok fobi ... kan basıncını ani olarak yükseltir. Kan fobisinde ise hem kan basıncı ... önce hızla yükselir, sonrasındaysa hızla çakılır.
- Kalp ritmi / Kalp atışı
Kan fobisinde ise hem kan basıncı, hem de kalp ritmi önce hızla yükselir, sonrasındaysa hızla çakılır.
- Vazovagal tepki
Kan görünce bayılma tepkisi, bir çeşit vazovagal tepki. Yani meşhur vagus sinirinin tetiklediği bir tepki.
- Vagus siniri
12 kafatası sinirinden biri olan vagus siniri, beyin sapından çıkıp boyun ve göğüsten geçerek karna kadar uzanır. Aslında parasempatik sistemin, yani "ye" ve "dinlen" sisteminin bir parçası olan bu sinir; aç ve susuz kalma, uzun süre ayakta kalma, aşırı gülme, ani korkma veya kan görme gibi olağandışı bir durum karşısında, kan basıncının ve kalp atışının düşmesine neden olur.
- Parasempatik sistem
Aslında parasempatik sistemin, yani "ye" ve "dinlen" sisteminin bir parçası olan bu sinir; aç ve susuz kalma, uzun süre ayakta kalma, aşırı gülme, ani korkma veya kan görme gibi olağandışı bir durum karşısında, kan basıncının ve kalp atışının düşmesine neden olur.
- Kaç / Savaş / Donakal (kaç-savaş-donakal tepkileri)
Bunlardan en önde geleni, bu tepkinin hayvanların tehdit karşısında verdiği en temel tepkilerle ilgili olduğu yönünde: Yani 'kaç', 'savaş' veya 'donakal'. Kan gibi tehdit unsuru olabilecek bir vücut sıvısıyla karşılaştığımızda, bazılarımız donakalmaya meyilli olabilir.
- Donakalma (Freeze)
Kan gibi tehdit unsuru olabilecek bir vücut sıvısıyla karşılaştığımızda, bazılarımız donakalmaya meyilli olabilir. İşte bayılma, bunu sağlayan bir tepkidir.
- Bayılma (Senkop)
İşte bayılma, bunu sağlayan bir tepkidir. Düşme fikri belki korkutucu gelebilir ancak vücudumuz bu şekilde kendini koruyarak yatay duruma geçer ve beynimize kan ve oksijen gitmesini sağlar. Hele ki vücudunuz kesildiğinde bayılıyorsanız, bunun evrimsel anlamı daha da büyük olabilir: Kanama sırasında kan basıncını olabildiğince düşürmek, kan kaybını azaltacak ve pıhtılaşma için zaman sağlayacak, dolayısıyla hayatta kalma olasılığını arttıracaktır.
- Pıhtılaşma
Kanama sırasında kan basıncını olabildiğince düşürmek, kan kaybını azaltacak ve pıhtılaşma için zaman sağlayacak, dolayısıyla hayatta kalma olasılığını arttıracaktır.
- Genetik altyapı
Kan fobisinin bir miktar genetik altyapısı olduğunun da tespit edilmiş olması, bu evrimsel açıklamanın gerçeğe yakın olduğunu gösteriyor.
- Maruz bırakma (exposure) yöntemi
Bazı diğerleri ise, kişiyi, fobiyi tetikleyen unsurlara arka arkaya maruz bırakıp, dayanmaya zorlayarak fobilerini yenmelerine yardımcı olmaktadırlar. Birçok hekim, fobilere yavaş yavaş ama düzenli olarak artan miktarda maruz kalmanın, o fobiyi alt etmenin en iyi yolu olduğunda hemfikir.
- Psikolog
Örneğin bazı psikologlar, kişilerin kendi fobilerini alaya alması yoluyla bunları yenebileceklerini gösterdiler.
- Beyin sapı
12 kafatası sinirinden biri olan vagus siniri, beyin sapından çıkıp boyun ve göğüsten geçerek karna kadar uzanır.
- 12 kafatası siniri (Kafatası sinirleri)
Vagus siniri, 12 kafatası sinirinden biri olan vagus siniri ... (transkriptte "12 kafatası sinirinden biri" ifadesiyle belirtilmiştir).