- Benchmark
Yapay zeka modellerinin başarısını ölçmek için kullanılan standartlaştırılmış başarı testleri.
- Frontier model (Öncü model)
Benchmark testlerinde en yüksek skorları alabilen, sahanın en gelişmiş yapay zeka modelleri.
- Pareto Cephesi
Birbiriyle çatışan hedeflerde (fiyat/performans), birini kötüleştirmeden diğerini iyileştiremeyeceğimiz optimal çözümler kümesi.
- Parametre / Ağırlık
Yapay sinir ağının eğitim sırasında öğrendiği ve katmanlardaki bağlantıları belirleyen çarpım katsayıları.
- Kapalı ağırlıklı model
Ağırlıkları (parametreleri) halka açıklanmayan, şirket sırrı gibi saklanan yapay zeka modelleri.
- Açık ağırlıklı model
Cevap üretmede kullanılan hesaplamaların katsayı değerlerinin (ağırlıklarının) halka ilan edildiği modeller.
- Açık kaynak model
Ağırlıkların ötesinde hangi veriyle ve nasıl eğitildiği gibi detayların da ilan edildiği yapay zeka modelleri.
- Lokal model
Bilgisayara indirilip internete bağlı olmadan tamamen yerelde çalıştırılabilen yapay zeka modeli.
- GPU (Grafik İşlemci)
İçindeki çekirdekler sayesinde çok boyutlu tensör çarpımlarını hızlıca yapabilen grafik işlem birimi.
- TPU (Tensör İşlemcisi)
Yapay zeka hesaplamaları için özel olarak geliştirilmiş tensör işlemci çipi.
- VRAM (Video RAM)
Grafik kartındaki, model ağırlıklarını depolayıp hesaplamalar sırasında çekirdeğe gönderen hafıza birimi.
- Kuantizasyon
Parametreleri 16/32-bit yerine 8/4/2-bit gibi düşük hassasiyette depolayarak modelin VRAM ihtiyacını azaltan yöntem.
- Floating point
Yüksek hassasiyetli, bir nevi ondalıklı sayı gösterim biçimi.
- Mixture of Experts (Uzman Karışımı)
Modelin her komut için tüm parametreleri değil, yalnızca en uygun birkaç uzman ağını devreye soktuğu verimli yaklaşım.
- Token
Yapay zeka modellerinin metni işleyip ürettiği temel birim.
- Multimodal (Çok modlu)
Yazılı, sesli ve görsel komutları kabul edip bunların her biriyle yanıt verebilen sistemler.
- Distilasyon (Damıtma)
Büyük ve becerikli bir 'öğretmen' modelin çıktılarını okuyarak daha küçük bir 'öğrenci' modelin onun gibi cevap vermeyi öğrendiği yöntem.
- Foundational model (Temel model)
Sıfırdan eğitilen, on milyarlarca dolara mal olabilen yepyeni bir yapay zeka modeli.
- Wrapping (Sarmalama)
Temel bir model etrafına komut yönlendirme, veri erişimi ve araçlar ekleyerek yeni bir ürün katmanı yaratma.
- API (Application Programming Interface)
Farklı yazılımların birbiriyle konuşabilmesini sağlayan metotlar bütünü.
- Kredi anlaşması
Şirketlerin API kullanım sayıları üzerinden yapay zeka firmalarıyla yaptığı, yüksek hacimli kullanımı ucuzlatan anlaşma.
- Routing (Yönlendirme)
Bir komut yönlendirme katmanıyla komutları en doğru model ve efor seviyesine otomatik olarak gönderme yöntemi.
- Terminal
İşletim sisteminin araçlarına ve komut satırı programlarına erişmenin ve onları yönlendirmenin en etkili yollarından biri.
- GUI (Grafik Kullanıcı Arayüzü)
Bilgisayar kullanmayı kolaylaştırmak için geliştirilen pencereler, dosyalar gibi görsel araçlar.
- CLI (Komut Satırı Arayüzü)
Doğrudan terminal sistemine entegre çalışan, yazılımla haşır neşir kullanıcılara yönelik yazılımlar.
- Vibe coding
Yapay zekaya doğal dille istekleri söyleyerek onun terminali ve kodlamayı kullanıcı yerine yapması yaklaşımı.
- Ajentik (Agentic) yapay zeka
Bilgisayarın kontrolünü kısmen/tamamen devralarak çok adımlı işleri kullanıcı yerine gerçekleştirebilen yapay zeka versiyonları.
- Efor seviyesi
Bir modelin bir işe ayırdığı hesaplama/düşünme yoğunluğu tercihi.
OpenAI, Navier-Stokes Milenyum Problemi'ni Çözdü mü, Çaldı mı?
Özel Görelilik Ne Ayak?
Muhalefet Partileri Neden Kazan(a)mıyor?
Diğer Hayvanların da Evcil Hayvanı Olabilir mi?
Zaman Hakkında Ne Biliyoruz?
Özel Görelilik: Einstein Zaman Algımızı Nasıl Değiştirdi?