Özet
Bu video, insanın yaşayan en yakın akrabaları olan primatları tanıtarak, evrimsel süreçteki yerlerini açıklamaktadır. Primatların taksonomisi ve insanın evrimsel akrabaları hakkında detaylı bilgiler sunulmaktadır.

Bu video, insanın yaşayan en yakın akrabaları olan primatları tanıtarak, evrimsel süreçteki yerlerini açıklamaktadır. Primatların taksonomisi ve insanın evrimsel akrabaları hakkında detaylı bilgiler sunulmaktadır.
Bu devasa grup içerisinde, biz insanlar da dahil olmak üzere toplamda 350 civarında yaşayan tür bulunuyor.
İnsanın evrimi söz konusu olduğunda hep sözü edilen canlılar şempanzeler ve gorillerdir.
Bilimsel olarak Pan cins ismiyle bilinen şempanzeler ve bonobolar, akrabalık bakımından bize olduklarından çok, birbirlerine yakındırlar.
Bilimsel olarak Pan cins ismiyle bilinen şempanzeler ve bonobolar, akrabalık bakımından bize olduklarından çok, birbirlerine yakındırlar.
İnsan, yani Homo sapiens türünün en yakın akrabaları şempanzeler ve bonobolardır. Bunlarla ortak atamız 6-7 milyon yıl öncesine dayanır.
Onlardan sonra en yakın akrabalarımız sırasıyla goriller, orangutanlar, gibonlar ve Siyamang maymunlarıdır.
Onlardan sonra en yakın akrabalarımız sırasıyla goriller, orangutanlar, gibonlar ve Siyamang maymunlarıdır.
Onlardan sonra en yakın akrabalarımız sırasıyla goriller, orangutanlar, gibonlar ve Siyamang maymunlarıdır.
İşte bizimle birlikte tüm bu yakın kuzenlerimizi içine alan süperaileye 'Kuyruksuz Maymunlar' denir.
İşte bizimle birlikte tüm bu yakın kuzenlerimizi içine alan süperaileye 'Kuyruksuz Maymunlar' denir. Bunun bilimsel adı Hominoidea'dır.
Bunun bilimsel adı Hominoidea'dır. İngilizcede 'ape' olarak bilinen grup, budur.
Gelip, bu videoda hep birlikte insanın Evrim Ağacı üzerindeki en yakın dallarını, yani evrimsel olarak en yakın akrabalarımızı tanıyalım.
Taksonomi, biyolojik türlerin sınıflandırılması bilimidir.
Bu sınıflandırmanın ilkelerine bir başka videoda değiniriz; ancak şimdilik bilmemiz gereken, taksonomik bir analiz yapacaksak öncelikle ne kadar detaylı bir inceleme istediğimizi belirtmektir.
İnsan, yani Homo sapiens türünün en yakın akrabaları şempanzeler ve bonobolardır.
Yani onları kardeş türler, bizi ise onların kuzeni olarak düşünebilirsiniz.
Bunlarla ortak atamız 6-7 milyon yıl öncesine dayanır.
Kuyruksuz Maymunlar ve Eski Dünya Maymunları'nı bir arada toplayan gruba Catarrhini deniyor.
Biz Kuyruksuz Maymunlar'ın en yakın akrabası, Cercopithecoidea adı verilen ve Asya ile Afrika'da yaşayan Eski Dünya Maymunları'dır.
Biz Kuyruksuz Maymunlar, bu Eski Dünya Maymunları'ndan ayrılarak evrimleşmiş bir canlı grubuyuz.
Eski Dünya Maymunları sadece ismen değil, aynı zamanda evrimsel süreç bakımından da daha eski olan bir parvtakım.
Genel olarak Orta ve Güney Amerika'da yaşayan Yeni Dünya Maymunları... Bunlara bilimsel olarak Platyrrhini deniyor.
Bunlara bilimsel olarak Platyrrhini deniyor, çünkü bu kelimenin anlamı 'düz burunlu' demek.
İşte bu üçünü bir arada toplayan gruba Simiiformes deniyor. Bunu Türkçeye 'Simiyenler' olarak çevirmek mümkün.
Simiyen olmayan primatlara, 'prosimiyen' adı veriliyor. Bu da Türkçeye 'ön maymun' olarak çevriliyor.
Simiyenlerin, ya da maymunların en yakın akrabası ise tarsiyerler olarak bilinen Tarsiiformes grubu.
Ancak bu infratakımın bizim için şu anda önemi, diğer tüm simiyenlerle birleşerek Evrim Ağacı üzerinde Haplorhini adı verilen bir grubu oluşturması.
Bu grubun popüler bilimdeki adı 'kuru burunlu maymunlar'.
Kuru burunlu maymunların en yakın akrabası olan Strepsirrhini grubunun. Yani ıslak burunlu maymunların.
Bu grup içerisinde Madagaskar Adası'ndaki lemurlar ve galagolar, Afrika'da yaşayan pottolar ve Güneydoğu Asya'da yaşayan lorisler bulunuyor.
Tıpkı memeli ya da omurgalı bir hayvan olduğumuzu kolaylıkla test edebileceğimiz gibi, aşağı burunlu bir maymun türü olduğumuzu da kolaylıkla test etmemiz mümkün!
Tıpkı memeli ya da omurgalı bir hayvan olduğumuzu kolaylıkla test edebileceğimiz gibi, aşağı burunlu bir maymun türü olduğumuzu da kolaylıkla test etmemiz mümkün!
Ancak evrimle ilgili tartışmalarda tarafların evrimsel biyolojiyle ilgili teknik donanımı oldukça eksik olduğundan bundan pek öteye geçilemez.
2003'te Molecular Biology & Evolution dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre bu ayrım, günümüzden 35 milyon yıl kadar önce başlamıştır.
Aynı araştırmaya göre bu ayrımın en temel sebebi, Afrika'daki maymunların bazılarının Atlas Okyanusu'nu aşarak Güney Amerika'ya ulaşmasıdır.
Bu evrimsel yol ayrımının günümüzden 25 milyon yıl kadar önce başladığı düşünülmektedir.
Ancak bu, dediğim gibi bir sonraki videonun konusu... Şimdi, Evrim Ağacı üzerinde civarımızda ama giderek daha uzaklarda bulunan kuzenlerimizi tanımaya devam edelim.
Çünkü soyu tükenmiş ve fosilleşmiş akrabalarımız, ayrı bir videoyu hak edecek kadar geniş bir konu.
Çünkü soyu tükenmiş ve fosilleşmiş akrabalarımız, ayrı bir videoyu hak edecek kadar geniş bir konu.
Taksonomi, biyolojik türlerin sınıflandırılması bilimidir.
Dolayısıyla bu taksonomi içerisindeki her bir canlının kendine özgü bir evrimsel geçmişi, biyolojisi ve davranışsal özellikleri bulunuyor.
Dolayısıyla bu taksonomi içerisindeki her bir canlının kendine özgü bir evrimsel geçmişi, biyolojisi ve davranışsal özellikleri bulunuyor.
Kitaplarının çevirmenlerinin tercihinden dolayı Türkçe popüler bilim dilinde 'İnsansı Maymun' ya da 'İnsaymun' olarak anılmasına değinilmiştir.
Patreon üzerinden destek olan okurlardan biri olarak teşekkür edilmiştir.
Patreon üzerinden destek olan okurlardan biri olarak teşekkür edilmiştir.
Uzun bir süre boyunca önmaymun mu, yoksa maymun mu oldukları tartışıldı ve güncel araştırmalar, tarsiyerlerin ön maymunlardan çok maymunlara yakın olduğunu gösteriyor. Bunun detaylarına da bir başka videoda gireriz. Ancak bu infratakımın bizim için şu anda önemi, diğer tüm simiyenlerle birleşerek Evrim Ağacı üzerinde Haplorhini adı verilen bir grubu oluşturması.
Taksonomik hiyerarşide infratakımın hemen altında yer alıyor. Bunların detaylarına ilerleyen bir videoda değiniriz. Ancak burada bilmemiz gereken, Eski Dünya Maymunları'nın ilk evrimleşen grup olduğu gerçeği.
Biz Evrim Ağacı olarak Kuyruksuz Maymun kalıbını tercih ediyoruz, çünkü bize göre bu kullanım insanların maymunlarla olan ilişkisini daha net ve tarafsız bir şekilde ortaya koyuyor. Ancak bu, dediğim gibi bir sonraki videonun konusu... Şimdi, Evrim Ağacı üzerinde civarımızda ama giderek daha uzaklarda bulunan kuzenlerimizi tanımaya devam edelim.
Evrimsel olarak kuyruksuz maymunlar, diğer maymun türlerinden zeka ve çeşitli fiziksel özellikler bakımından farklıdır. Bu konuya bir sonraki videomda değineceğim. Richard Dawkins'in kitaplarının çevirmenlerinin tercihinden ötürü Türkçe popüler bilim dilinde bunlara "İnsansı Maymun" ya da "İnsaymun" da denmektedir.
Taksonomi, biyolojik türlerin sınıflandırılması bilimidir. Bu sınıflandırmanın ilkelerine bir başka videoda değiniriz; ancak şimdilik bilmemiz gereken, taksonomik bir analiz yapacaksak öncelikle ne kadar detaylı bir inceleme istediğimizi belirtmektir. Ben bu videoda, sadece yaşayan akrabalarımızdan söz edeceğim; çünkü soyu tükenmiş ve fosilleşmiş akrabalarımız, ayrı bir videoyu hak edecek kadar geniş bir konu.
Dolayısıyla kuyruklu ve kuyruksuz maymunların toplamına simiyen, ya da daha Türkçe bir isimle, kısaca "maymun" demekte bir sakınca yok. Bu durumda insan ve diğer yakın akrabaları sadece kuyruksuz maymun türleri değillerdir; aynı zamanda birer maymun türüdürler. Bunu bir sonraki videomuzda detaylıca ele
Bu durumda insan ve diğer yakın akrabaları sadece kuyruksuz maymun türleri değillerdir; aynı zamanda birer maymun türüdürler. Bunu bir sonraki videomuzda detaylıca ele alacağım. Simiyenlerin, ya da maymunların en yakın akrabası ise tarsiyerler olarak bilinen Tarsiiformes grubu.