- Demokrasi
Demokrasi, devlet yöneticilerinin, toplumun çoğunluğu tarafından seçildiği bir yönetim biçimi.
- Çoğunluğun diktatörlüğü
Demokrasiye şüpheyle yaklaşanlara sorarsanız, demokrasi "çoğunluğun diktatörlüğü"nden ibaret.
- Timokrasi
Platon'a göre demokrasinin "şerefi yücelten timokrasi"den sonra gelen en kötü sistemlerden biri olarak anıldığı ifade ediliyor; yani timokrasi şerefi yücelten bir yönetim biçimi olarak tarif ediliyor.
- Oligarşi
Platon'un eleştirisinde yer aldığı biçimiyle oligarşi, "zenginliği yücelten oligarşi" olarak tanımlanıyor; yani serveti/yokluğu öne çıkartan bir yönetim biçimi.
- Aristokrasi
Platon'a göre sadece aristokrasi, yani aslında insanları yönetmek istemeyen "filozof-krallar", yani bilgeler tarafından sürdürülecek bir yönetim adil olabilirdi.
- Filozof-krallar
Platon'un idealinde aristokrasiyi sürdürecek olanlar; "aslında insanları yönetmek istemeyen 'filozof-krallar', yani bilgeler" olarak tanımlanıyor.
- Oy kullanma yeteneği (oy verme yeteneği)
Sokrates'e göre seçimlerde oy kullanmak, bir "yetenek" olmalı, doğuştan gelen bir "hak" değil. Her yetenek gibi, oy kullanma yeteneği de sonradan, dikkatle ve sistematik bir şekilde öğretilmeli.
- Entelektüel eylem / entelektüel doygunluk
Sokrates, demokrasiyi entelektüel bir sistem olarak görüyordu. Yani ona göre oy verme, "entelektüel bir eylem" olarak görülmeliydi ve sadece entelektüel doygunluğa ulaşmış kişiler tarafından kullanılabilecek bir yetki olmalıydı.
- Rasyonel irrasyonalite
İşte buna, sosyal bilimlerde "rasyonel irrasyonalite" diyoruz. İnsanların büyük bir kısmı, cahil kalmak istedikleri için veya düşük zekalı oldukları için cahil kalmıyorlar. Cahil kalmak ortalamada daha düşük masraflı bir tercih olduğu için cahil kalıyorlar. Yani gerek insan doğası, gerekse de içinde yaşadığımız sistem, cehaleti daha masrafsız kıldığı için ortalama oyverenin vasat olması kaçınılmaz oluyor.
- Demagogluk (halk avcılığı)
Demagogluk, ya da daha Türkçe tabiriyle "halk avcılığı", demokrasiler içerisindeki bazı liderlerin halk arasındaki önyargıları ve cehaleti manipüle ederek popülerlik ve liderlik kazanmasına verdiğimiz bir isim. Demagoglar, kitlelerin tutkularını coşturarak ve duygusal taraflarına oynayarak onların mantıklı bir biçimde kararlar alma yetisini körelten kişiler. Demagoglar, toplumsal sorunlara "ani bir şekilde" ve "vahşi bir biçimde" tepki gösterecekleri vaadinde bulunmaya meyilliler. Yani halka pazarladıkları şey, kendi öfke ve tepkilerinin, toplumsal sorunların tek çözümü olduğu fikri. Bu kişiler, genellikle veri odaklı, düşünüp taşınarak kararlar alma taraftarı olan rakiplerini "zayıflık" ve "hainlik" ile suçluyorlar.
- Sistemin demagojiye açıklığı
Tüm sayılan şartlar altında, demokratik seçimleri kazanma ihtimali en yüksek olan taraf en bilge taraf olamaz; en yüksek demagoji yeteneklerine sahip olan taraf olacaktır. Yani demokrasi, demagojinin kazanmaya daha yatkın olduğu bir yapıya açıklık gösterebilir.
- Oyveren cehaleti
Videoda bahsedildiği üzere 'oyveren cehaleti' sosyal bilimlerde tartışılan bir sorun; vatandaşların adayların geçmişini, partilerin programlarını ve toplumun bilimsel nüanslarını öğrenip objektif değerlendirecek yeterlilikte olmamaları ve çoğunluğun bilgi eksikliği veya cehaletinin demokratik çıktılar üzerinde etkili olması anlamına geliyor.
- Kura ile seçme (rastgele seçme)
Sokrates'in yargılanmasında örneklenen uygulama: "Rastgele bir şekilde kurayla seçilen, 30 yaş üstü, özgür erkeklerden oluşan jüri heyeti" şeklinde tarif ediliyor; yani görevli kişilerin rastgele kura yoluyla belirlenmesi uygulaması.
- Kararsız kitle (swing voters)
Metinde geçen tanımıyla: "Bir de daha ufak bir 'kararsız kitle' var. Siyasi partilerin yapmaya çalıştığı tek şey, bu azınlık kitleye olabildiğince hitap etmek, onları harekete geçirmek ve seçimi kendilerinden yana döndürmek." Yani seçimlerde sabit görüşlü olmayan ve partiler tarafından kazanılmaya çalışılan seçmen grubu.