- Canlılık
Kimyasal tepkimeler, enerji akışı ve moleküler düzenlenmelerle sürdürülen biyolojik süreçlerin bütünü olarak ele alınır.
- Algoritma
Belirli girdilerden belirli çıktılara ulaşmak için izlenen düzenli işlem dizisidir.
- Redoks tepkimesi
Elektron alışverişine dayanan indirgenme ve yükseltgenme süreçlerini içeren kimyasal tepkimedir.
- İndirgenme
Bir atom, iyon veya molekülün elektron kazanmasıyla gerçekleşen kimyasal süreçtir.
- Yükseltgenme
Bir atom, iyon veya molekülün elektron kaybetmesiyle gerçekleşen kimyasal süreçtir.
- Biyoenformatik
Biyolojik verilerin bilgisayar bilimleri ve matematiksel yöntemlerle analiz edildiği alandır.
- Protein katlanması
Bir proteinin amino asit zincirinin işlevsel üç boyutlu yapısına dönüşme sürecidir.
- İnorganik molekül
Genellikle karbon temelli biyolojik yapılar dışında sınıflandırılan moleküllerdir.
- Organik molekül
Çoğunlukla karbon temelli bağlar içeren ve canlı kimyasında önemli rol oynayan moleküllerdir.
- Hidrotermal baca
Okyanus tabanında sıcak, mineralce zengin akışkanlar çıkaran ve yaşamın kökeni tartışmalarında önem taşıyan jeolojik yapılardır.
- Oksijenli solunum
Hücrelerin oksijen kullanarak organik moleküllerden enerji elde ettiği metabolik süreçtir.
- Evrim yasası
Canlı popülasyonlarının nesiller boyunca genetik ve fenotipik olarak değiştiğini ifade eden doğa olgusudur.
- Evrim teorisi
Evrim olgusunu mekanizmalarıyla açıklayan bilimsel kuramsal çerçevedir.
- Evrimsel algoritma
Doğal seçilim ve varyasyon gibi evrimsel süreçlerden esinlenen optimizasyon yöntemidir.
- Evrimsel mühendislik
Evrimsel ilkelerin mühendislik tasarımı ve optimizasyonunda kullanıldığı yaklaşımdır.
- Price denklemi
Evrimsel değişimi seçilim ve aktarım bileşenleriyle matematiksel olarak ifade eden denklemdir.
- Kolmogorov denklemleri
Olasılıksal süreçlerin zaman içindeki değişimini tanımlamakta kullanılan matematiksel denklemlerdir.
- Standart Model
Parçacık fiziğinde temel parçacıkları ve kütleçekim dışındaki temel etkileşimleri açıklayan kuramdır.
- Kütle çekimi
Kütleli cisimlerin birbirini çekmesine yol açan temel etkileşimdir.
- Her şeyin teorisi
Doğadaki tüm temel etkileşimleri tek bir tutarlı kuramsal çerçevede açıklamayı amaçlayan fizik arayışıdır.
- Astrofizik
Gök cisimlerinin ve evrenin fiziksel özelliklerini inceleyen bilim dalıdır.
- Büyük Patlama
Evrenin çok sıcak ve yoğun erken bir durumdan genişleyerek evrimleştiğini açıklayan kozmolojik modeldir.
- Biyokimya
Canlı sistemlerdeki kimyasal süreçleri inceleyen bilim dalıdır.
- Kuantum enformasyon
Bilginin kuantum durumları kullanılarak saklanması, işlenmesi ve aktarılmasıyla ilgilenen alandır.
- Nano boyutta sensör
Çok küçük ölçeklerde fiziksel veya kimyasal değişimleri ölçebilen algılayıcı sistemdir.
- Kuantum ağı
Kuantum durumlarının ve dolanıklığın farklı düğümler arasında paylaşılmasına dayalı iletişim ağıdır.
- Kuantum mekaniği
Atom ve atom altı ölçeklerde madde ve enerjinin davranışını açıklayan fizik kuramıdır.
- Kuantum sensör
Kuantum etkilerini kullanarak çok hassas ölçüm yapabilen sensördür.
- Elmas kusuru
Elmas kristal örgüsündeki optik veya spin özellikleri kullanılabilen atomik ölçekli bozukluktur.
- Kuantum bit
Kuantum bilgisinde 0 ve 1 durumlarının süperpozisyonlarını taşıyabilen temel bilgi birimidir.
- Kuantum dolanıklık
Birden fazla kuantum sisteminin ayrı ayrı değil, tek bir ortak kuantum durumuyla tanımlanmasıdır.
- Yarı iletken
Elektriksel iletkenliği iletkenler ve yalıtkanlar arasında olan, elektronik ve optik teknolojilerde kullanılan malzemedir.
- Kuantum noktası
Elektronları üç boyutta sınırlayan ve atom benzeri kuantum özellikler gösteren nano ölçekli yarı iletken yapıdır.
- Galyum arsenik
Optoelektronik ve yarı iletken kuantum sistemlerinde kullanılan bir bileşik yarı iletkendir.
- Silikon
Elektronik ve yarı iletken teknolojilerinin temel malzemelerinden biridir.
- Elektron
Negatif elektrik yüküne sahip temel parçacıktır.
- Deşik
Yarı iletkenlerde elektron eksikliğinin pozitif yük taşıyıcısı gibi davranan etkin parçacık olarak tanımlanmasıdır.
- Foton
Elektromanyetik ışınımın kuantumudur.
- Lazer
Tutarlı, dar frekans aralıklı ve yönlü ışık üreten optik kaynaktır.
- Kuantum optik
Işığın ve maddeyle etkileşiminin kuantum özelliklerini inceleyen fizik alanıdır.
- Gürültü
Bir ölçümde veya sinyalde istenen bilgiye eşlik eden rastlantısal dalgalanmalardır.
- Sinyal gürültüsü
Tanımlanan sinyalin kuantum veya teknik nedenlerle taşıdığı dalgalanma bileşenidir.
- Vakum dalgalanması
Boşlukta bile kuantum alanlarının tamamen sıfır olmamasından kaynaklanan geçici dalgalanmalardır.
- Vakum
Klasik anlamda boşluk, kuantum anlamda ise alanların en düşük enerjili durumudur.
- Heterodin ölçüm
Bir ışık sinyalinin yakın frekanstaki referans ışığıyla karıştırılarak frekans farkı üzerinden ölçülmesi tekniğidir.
- Frekans
Bir dalga veya salınımın birim zamanda kaç kez tekrarlandığını gösteren niceliktir.
- Referans ışığı
Bir ölçümde karşılaştırma veya karıştırma için kullanılan bilinen özellikteki ışık kaynağıdır.
- Dedektör
Işık, parçacık veya başka fiziksel sinyalleri algılayıp ölçülebilir çıktıya dönüştüren cihazdır.
- Kilohertz
Saniyede bin salınıma karşılık gelen frekans birimidir.
- Korelasyon
İki veya daha fazla değişken, olay ya da sinyal arasındaki ilişki derecesidir.
- Sinestezi
Bir duyusal uyaranın başka bir duyusal deneyimi de tetiklediği nörolojik algı durumudur.
- Dalga fonksiyonu
Bir kuantum sisteminin olası durumlarını ve ölçüm olasılıklarını tanımlayan matematiksel nesnedir.
- Ölçüm
Bir fiziksel sistemin belirli bir özelliği hakkında bilgi edinme işlemidir ve kuantum ölçümünde sistemin durumunu değiştirebilir.
- Yerel gerçekçilik
Nesnelerin gözlemden bağımsız belirli özelliklere sahip olduğunu ve etkilerin ışık hızını aşmadan yerel olarak yayıldığını varsayan görüştür.
- Heisenberg belirsizlik ilkesi
Konum ve momentum gibi bazı eşlenik niceliklerin aynı anda sınırsız hassasiyetle bilinemeyeceğini söyleyen kuantum ilkesidir.
- Konum
Bir parçacığın veya cismin uzaydaki yeriyle ilgili fiziksel niceliktir.
- Hız
Bir cismin konumunun zamana göre değişme oranıdır.
- Kuantum bilgisayar
Bilgiyi kuantum bitler ve kuantum işlemlerle işleyen bilgisayar türüdür.
- Kuantum paralelliği
Kuantum sistemlerin birçok olasılığı tek bir birleşik durumda temsil ederek hesaplamada avantaj sağlayabilmesi fikridir.
- Bit
Klasik bilgisayarda 0 veya 1 değerlerinden birini alan temel bilgi birimidir.
- Elektromanyetik alan
Elektrik ve manyetik etkilerin uzayda birlikte tanımlandığı fiziksel alandır.
- Maxwell denklemleri
Elektrik ve manyetik alanların davranışını ve elektromanyetik dalgaları tanımlayan temel denklemler bütünüdür.
- Fourier dönüşümü
Bir sinyali veya fonksiyonu farklı frekans bileşenlerine ayıran matematiksel yöntemdir.
- İklim değişimi
Dünya iklim sisteminde uzun vadeli ve ölçülebilir değişimleri ifade eden bilimsel olgudur.
- Açık erişim
Bilimsel yayınlara herkesin ücretsiz ve engelsiz erişebilmesini savunan yayıncılık yaklaşımıdır.
- Hakem değerlendirmesi
Bilimsel makalelerin yayımlanmadan önce alan uzmanları tarafından eleştirel olarak incelenmesi sürecidir.
- arXiv
Araştırmacıların makale ön baskılarını açık erişimli olarak paylaşabildiği çevrim içi bilimsel arşivdir.
- Sci-Hub
Ücretli bilimsel makalelere ücretsiz erişim sağlayan tartışmalı çevrim içi platformdur.
- Temel bilim
Doğayı anlamaya yönelik, kısa vadeli uygulama zorunluluğu taşımayan bilimsel araştırma alanıdır.
- Uygulamalı bilim
Bilimsel bilgiyi belirli pratik sorunları çözmek veya teknoloji üretmek için kullanan alandır.
- Fotovoltaik
Işığın elektrik enerjisine dönüştürülmesiyle ilgili fiziksel ve teknolojik süreçtir.
- Higgs bozonu
Higgs alanıyla ilişkili olan ve parçacıkların kütle kazanma mekanizmasında rol oynayan parçacıktır.
- Çift yarık deneyi
Işık ve parçacıkların dalga-parçacık ikiliğini gösteren temel kuantum deneyidir.
- Kopenhag yorumu
Kuantum mekaniğinde ölçüm, olasılık ve dalga fonksiyonunun çökmesi üzerine klasikleşmiş yorumlardan biridir.
- Pilot dalga
Kuantum parçacıklarının bir dalga tarafından yönlendirildiğini öne süren alternatif kuantum yorumudur.
- Sicim teorisi
Temel parçacıkları noktasal nesneler yerine titreşen sicimler olarak modelleyen teorik fizik yaklaşımıdır.
- LIGO
Kütleçekim dalgalarını lazer interferometreleriyle gözlemlemek için tasarlanmış deney düzeneğidir.
- Graviton
Kütleçekim etkileşiminin varsayımsal kuantum taşıyıcı parçacığıdır.
- Baryon
Üç kuarktan oluşan proton ve nötron gibi bileşik parçacıkların genel adıdır.
- Proton spini
Protonun kuark ve gluon bileşenlerinden kaynaklanan açısal momentum yapısını ifade eder.
- Işık hızı
Işığın vakumdaki yayılma hızı olup modern fizikte temel sabitlerden biridir.