- Fat Man
Amerikan başkanı Truman, 2. Dünya Savaşı'nı dehşet verici bir şekilde sona erdiren ve Nagasaki'ye atılan Fat Man bombasından 500 kat güçlüsünü çok yakında patlatacakları sözünü vermişti.
- M-134
dakikada 6000 mermi atabilen M-134 gibi bir silah
- Drone (pilotsuz uçan araç)
gökyüzünde pilotsuz olarak uçan bir drone'dan fırlatılan lazer güdümlü füzelerin tehlikesi bağlamında anılan, yani pilotsuz uçan araçlardan fırlatılabilen tehlikeli silah sistemleri
- Lazer güdümlü füze
gökyüzünde pilotsuz olarak uçan bir drone'dan fırlatılan lazer güdümlü füzelerin tehlikesi şeklinde örneklendirilen, hedefe lazerle yönlendirilen füze türü
- Nükleer santral
Şu anda Dünya'nın 9 ülkesinde 13.000 küsür nükleer silah var ve 32 ülkede 440 kadar nükleer santral faaliyet gösteriyor. (Videoda ayrıca nükleer santrallerden çıkan atıkların geri dönüşümü ve atık bileşenleri üzerine açıklamalar verilmektedir.)
- Nükleer atık
Mesela nükleer atıkların %96 kadarı geri dönüştürülerek belli santrallerde tekrar kullanılabiliyor. Kalan %4'ünün bir kısmı, görece kısa yarı ömürlü atıklardan oluşuyor, yani bunların radyoaktivitesi sadece birkaç ayda veya yılda önemsiz düzeye iniyor. Ama işte o atıkların ufak bir kısmı, yarı ömrü binlerce, hatta milyonlarca yıl olabilen, dolayısıyla insanlar ve doğa için ölümcül olmaya devam edebilen uzun ömürlü radyoaktif atıklardan oluşuyor - ve bu atıklardan nasıl kurtulabileceğimizi henüz çözebilmiş değiliz.
- Yarı ömür
Mesela Plütonyum'un atık olan bazı izotoplarının yarı ömrü 24.000 yıl kadar. Ve radyoaktif bir elementin güvenli kabul edilen seviyelere inmesi için, en azından 10 civarında yarı-ömür geçmesi gerekiyor. Yani santrallerimizden çıkan atıkların bir kısmı, 240.000 yıl boyunca tehlikeli seviyede radyoaktif kalacaklar.
- Plütonyum izotopları
Mesela Plütonyum'un atık olan bazı izotoplarının yarı ömrü 24.000 yıl kadar (yani bu izotoplar uzun süre radyoaktif ve tehlikeli kalabiliyor).
- Atık İzolasyon Pilot Tesisi (WIPP)
Mesela yaşadığım yerin birkaç yüz kilometre batısında, Breaking Bad'in de geçtiği yerlerin 5 saat kadar güneyinde, Atık İzolasyon Pilot Tesisi (veya kısaca WIPP) diye bir yer var. Buradaki tuz yatakları, radyoaktif atıkları depolamak için harika bir jeolojik fırsat sunuyor. Şöyle ki: Amerika, özellikle de nükleer silah araştırmalarından kaynaklı atıklarını bu tesiste yerin 600-700 metre altına gömüp depoluyor. 250 milyon yıldır stabil olduğu tahmin edilen bu depolar, 2035 yılına kadar tıkabasa radyoaktif atıkla dolacak ve o noktada mühendisler, açtıkları oyukları patlayıcılar yardımıyla çökerterek, Dünya'nın bu atıkları adeta yutmasını sağlayacaklar. O noktadan sonraki 75 yıl boyunca bu çökmüş yapının içinde kalan ufak boşluklara civardaki jeolojik yapılardan tuz sızacak ve her türlü yarığı iyice kapatacak. Böylece atıklar, çevreden tamamen izole olmuş olacak.
- Tuz yatakları (jeolojik depolama)
Buradaki tuz yatakları, radyoaktif atıkları depolamak için harika bir jeolojik fırsat sunuyor. (WIPP örneğinde Amerika, atıklarını bu tür tuz yataklarının olduğu bölgelerde 600-700 metre altına gömüp depoluyor; çöktürme ve tuzun sızmasıyla boşluklar kapatılarak izolasyon sağlanması planlanıyor.)
- Biyotehlike sembolü
Mesela biyotehlike sembolü, 1966 yılında Dow Chemical firması tarafından görevlendirilen tasarımcılar ve araştırmacılar tarafından geliştirildi. Sanatçılar, 40 farklı tasarım geliştirdiler. Bunların hepsi 6 kritere göre tasarlandı: 1) Çok kolay dikkat çekecek, 2) Eşsiz olacak ve başka sembollerle karıştırılmayacak, 3) Kolayca fark edilecek ve hatırlanabilecek, 4) Kalemle kolayca çizilebilecek, 5) Her açıdan aynı görünsün diye simetrik olacak ve 6) Farklı etnik arka planlara sahip kişiler tarafından da anlaşılabilecek. Amaçları, kolayca hatırda kalabilecek ama o dönemde tamamen anlamsız olan işaretleri tespit etmekti. Bunun için, o 40 farklı tasarım, insanların daha aşina olduğu firma logoları gibi diğer sembollerle karıştırılarak, 25 farklı şehirden 300 kişiye gösterildi... 1 tasarım, bariz bir şekilde hem anlamsızdı hem de çok hatırlanıyordu. İşte biyotehlike sembolü böyle doğdu ve bugün halen kullanılıyor.
- Jolly Roger (korsan bayrağı)
Meşhur Jolly Roger, yani korsan bayrağı... 18. yüzyılda korsanlar, bu tür bayrakları kullanarak gemilere korku saçtılar. ... Genelde bulundukları ülkenin bayrağını açarak, diğer gemileri kandırıyorlardı ve anca hedefin yeterince yakınına geldiklerinde korsan bayrağını açıp, bir uyarı atışı yapıyorlardı. Bayrağın ve uyarı atışının amacı, kurbanlarının savaşmaksızın teslim olmalarını sağlamaktı. 'Eğer şimdi teslim olursanız, daha acısız bir ölüm tadabilirsiniz.' mesajı veriliyordu. Ama artık bu sembol, anca Disney filmlerinde falan kullanılan, saçma sapan bir işaretten ibaret hale geldi. Kullanımı olan tek yer, bazen zehirli kimyasalların şişelerini işaretlemekte kullanılması.
- Swastika
1 asıra yakın bir süredir Naziler ve onların insanlık dışı, faşist ideolojileriyle ilişkilendirilen Swastika, aslında Budizm, Hinduizm ve Jainizm gibi doğu dinlerinde kutsal bir semboldü ve bizdeki nazar boncuğu gibi hem kötüleri uzak tuttuğuna hem de doğurganlığa yardımcı olduğuna inanılıyordu. Tarihteki en eski Swastika, günümüzden 12.000 yıl kadar önce, Ukrayna'nın Mezine kentindeki bir mamut dişi üzerinde bulundu. Bu sembol, diğer fallik sembollerin yanına kazınmıştı, doğurganlık geçmişi ta o zamanlardan geliyor.
- Altın Plaklar (Golden Records) ve Voyager 1/2
Mesela Voyager 1 ve 2 araçlarıyla uzayın derinliklerine gönderdiğimiz Altın Plaklar'da bir dil olarak matematiği kullandık: Bu gördüğünüz, plağın üzerine analog sinyal şeklinde kazınmış görsellerden biri. Amacı, sayı sistemini sembolik bir şekilde uzaylılara anlatmak, sonrasında da temel matematiksel işlemleri onlara sunmak. Mesela sayı sistemini tanıttıktan sonra, onlara saniye, gün, metre gibi diğer şeyleri de anlatmaya başlayabiliriz. Bunu yapabilirsek de onlarla iletişim kurabiliriz.
- Analog sinyal
plağın üzerine analog sinyal şeklinde kazınmış görsellerden biri (Voyager Altın Plak örneğinde, görseller analog sinyal halinde kazınarak sayı sistemini ve temel matematiksel bilgileri anlatmayı amaçlıyor)
- Matematik (evrensel dil olarak)
Matematik, bu türden evrensel bir dil olabilir; gerçi size Matematik Keşif mi İcat mı videosunda da anlattığım gibi, teknik olarak bizimkinden başka matematikler de mümkün ama yine de bu sistemler genellikle birbirine dönüştürülebilir yapıda olduğu için, İngilizce veya Türkçe bir mesaj göndermekten çok daha kalıcı ve etkili olabilir.