Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Vezüv Yanardağı'nın Öldürdüğü En Büyük Doğa Filozoflarından Yaşlı Plinius (Pliny the Elder) Kimdir? Doğa Tarihine Neler Katmıştır?

Vezüv Yanardağı'nın Öldürdüğü En Büyük Doğa Filozoflarından Yaşlı Plinius (Pliny the Elder) Kimdir? Doğa Tarihine Neler Katmıştır?
9 dakika
3,295
Tüm Reklamları Kapat

Milattan Sonra (M.S.) 23-79 yılları arasında yaşadığı bilinen Plinius (diğer adıyla Gaius Plinius Secundus), zengin bir ailenin çocuğu olarak, Kuzey İtalya'da bulunan Transpadane Gaul’da dünyaya gelmiştir. Bu bölgenin önemli şehri, günümüzdeki adıyla Como şehridir. Como'da bulunan Santa Maria Maggiore Katedrali'nin ön yüzünde Plinius'a ait heykel bulunmaktadır. Como şehri, ayrıca Alessandro Volta gibi bilime katkı yapmış önemli kişilerin yuvasıdır.

Santa Maria Maggiore Katedrali önyüzünde bulunan, sol elinde Naturalis Historia eseri ile birlikte Plinius heykeli
Santa Maria Maggiore Katedrali önyüzünde bulunan, sol elinde Naturalis Historia eseri ile birlikte Plinius heykeli
Smithsonian Magazine

Plinius, gençlik yıllarında eğitim görmesi için Roma'ya gönderildi ve burada iyi bir eğitim aldı. Eğitiminin ardından 24 yaşında Almanya'da askerlik hizmetine başladı ve burada süvari komutanı olarak yaklaşık 10 yılda üç görev turunu tamamladı. Plinius, bir ordu subayı olarak mükemmelliği ile tanındı. Sonunda Roma'nın İmparatoru da olacak olan başka bir binicilik subayı olan Vespasian'ın iyi bir arkadaşıydı. Plinius'un edebiyata ve dilbilgisine olan ilgisi askerdeyken arttı ve yazmaya başladı. İlk kitabı De Jaculatione Equestri, ciritlerin süvariler tarafından kullanılması üzerinedir.

Tüm Reklamları Kapat

Plinius, Roma'da avukat olarak da çalışmıştır. M.S. 68'deki görevinden alınması ve ardından gelen iç savaş (Dört İmparator Yılı, M.S. 69) sırasında Plinius, düşük bir profil sergiledi, hiçbir kamu görevi üstlenmedi ve siyasi olarak güvenli konularda yazdı. Vespasian M.S. 69'da imparator olduğunda, eski silah arkadaşı Plinius, onun en güvenilir danışmanlarından biri oldu. Plinius, Güney Fransa, Kuzey Afrika, İspanya ve Belçika'da hizmet veren Roma'nın imparatorluk eyaletlerinin valisi olarak görev yaptı. Ayrıca Roma'da, babasının imparator olarak görevlerini paylaşan Vespasian ve Vespasian'ın oğlu Titus'a danışmanlık yaparak zaman geçirdi.

Plinius aynı zamanda bir doğa bilimci ve bir doğa filozofuydu. Plinius’u aslında bu kadar önemli kılan neden, doğa başta olmak üzere birçok farklı alanda yapmış olduğu çalışmalardır. Plinius, doğal dünya hakkında bilinen tüm gerçekleri belgelemeye çalıştı. Eserlerinde yazmış olduğu çoğu bilgiler, aslında kendisinin yapmış olduğu veya zaten yapılmış olan birçok farklı gözlemi içinde barındıran çalışmalardan ibarettir. Öyle ki en önemli eseri olan Doğa Tarihi (Naturalis Historia) adlı çalışması, o dönemden Orta Çağ’a kadar bilimsel otorite olarak kabul edilebilecek bir ansiklopedik değer haline gelmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Plinius’un doğa ve hayvanlar üzerine çalışmasını simgeleyen minyatürize edilmiş bir çalışma.
Plinius’un doğa ve hayvanlar üzerine çalışmasını simgeleyen minyatürize edilmiş bir çalışma.
Andrea da Firenze. The British Library (Public Domain)

Plinius'un Doğa Tarihi

Doğa Tarihi, 37 farklı kitaba ayrılacak biçimde hazırlanmıştır. Her kitapta farklı bir bilimsel çalışma ortaya koyan Plinius; astronomi, kozmoloji, zooloji, botanik, jeoloji gibi birçok farklı alandaki araştırmalarına bu eserinde yer vermiştir. Eserindeki kitapların başlıklarını şu şekilde sıralamak mümkün:

  1. Titus Vespasian Cæsar'a adanmış çalışmanın Önsöz'üdür.
  2. Dünya, elementler ve gök cisimleri üzerinedir.
  3. Farklı ülkelerin denizleri, kasabaları, limanları, dağları, nehirleri, çeşitli kabileleri ve bazı kabilelerin durumunun bir hesabını içeren coğrafya üzerinedir.
  4. Üçüncü cildin devamıdır.
  5. Üçüncü cildin devamıdır.
  6. Üçüncü cildin devamıdır.
  7. İnsan ve insanın icatları üzerinedir.
  8. Kara canlıları üzerinedir.
  9. Su canlıları üzerinedir.
  10. Çeşitli kuş türleri üzerinedir.
  11. Böcekler üzerinedir.
  12. Kokulu bitkiler üzerinedir.
  13. Egzotik ağaçlar üzerinedir.
  14. Şarap üzerinedir.
  15. Meyve ağaçları üzerinedir.
  16. Orman ağaçları üzerinedir.
  17. Fidanlıklarda ve bahçelerde yetiştirilen bitkiler üzerinedir.
  18. Meyvelerin doğası üzerinedir.
  19. Bahçecilik üzerinedir.
  20. Gıda ve ilaç için uygun olan kültür bitkileri üzerinedir.
  21. Farklı disiplinler için kullanılan çiçekler ve bitkiler üzerinedir.
  22. Bitkilerden yapılan ilaçlar üzerinedir.
  23. Şaraptan ve ekili ağaçlardan yapılan ilaçlar üzerinedir.
  24. Orman ağaçlarından yapılan ilaçlar üzerinedir.
  25. Yabani bitkilerden yapılan ilaçlar üzerinedir.
  26. Yeni hastalıklar ve bazı hastalıklar için bitkilerden üretilen ilaçlar üzerinedir.
  27. Diğer bazı bitkiler ve ilaçlar üzerinedir.
  28. İnsan ve büyük hayvanlar için kullanılan ilaçlar üzerinedir.
  29. Tıbbi yazarlar ve hayvanlardan sağlanan ilaçlar üzerinedir
  30. Büyü ve vücudun belirli bölümleri için ilaçlar üzerinedir.
  31. Su canlılarından sağlanan ilaçlar üzerinedir.
  32. Su canlılarının diğer özellikleri üzerinedir.
  33. Altın ve gümüş üzerinedir.
  34. Bakır, kurşun ve işçilikleri üzerinedir.
  35. Resim, renkler ve ressamlar üzerinedir.
  36. Mermerler ve taşlar üzerinedir.
  37. Mücevherler üzerinedir.
Naturalis Historia’dan bir sayfa.
Naturalis Historia’dan bir sayfa.
The British Library (Public Domain)

Plinius, okuyucularının eserlerinin iyi araştırıldığını, çok çeşitli konuları kapsadığını ve güncel olduğunu bilmelerini istiyor. Bunu şu şekilde ifade etmiştir:

...37 kitaba 20.000 konu ekledim… yaklaşık 2.000 ciltlik çalışmayla edindim… 100 seçkin yazarın dikkatli bir şekilde incelenmesiyle toplandı ve bunlara, seleflerimin bilmediği ya da son zamanlarda keşfedilen önemli eklemeler yaptım.

Modern bilim insanları, bu kitaplarda "farklı" olan bilgi parçalarının sayısını 37.000 olarak belirlediler. Eserin bölümlerinde sağladığı bilgiler, bilimsel ve hayali bilgilerin bir karışımıdır. Doğa Tarihi, bize 2.000 yıl önce Roma İmparatorluğu'ndaki sosyal koşullar ve ortak inançlar hakkında da büyüleyici fikirler vermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Doğa Tarihi'nin Öne Çıkan Noktaları

Bu 37 kitaptan oluşan ansiklopedik kaynağın elbette öne çıkan bazı noktalarına değinmekte fayda vardır.

Astronomi

Dünya ve gök cisimlerine ait olan 2'nci kitapta, birtakım astronomik gözlemlerine ve araştırmalarına ağırlık vermiştir. Örneğin Plinius, Ay ve Güneş’in kendine has bir çekimi olduğunu varsaymış olup, gelgit olayının ise Ay’dan kaynaklandığını da araştırmaları sayesinde eserinde ortaya koymuştur. Eseri, birçok gelgit gözlemlerini bir araya getirir; örneğin, bahar gelgitleri yeni ay ve dolunaydan birkaç gün sonra (veya önce) ve gün-tün eşitliği (ekinoks) dönemlerinin çevresinde en yüksek seviyede olduğunu yazmıştır.

Plinius ayrıca bize doğru bir şekilde sadece Güneş ve Ay'ın Venüs'ten daha parlak olduğunu ve Venüs'ün Güneş ve Ay'ın yanı sıra gölge oluşturacak kadar parlak olan tek gök cismi olduğunu söyler. Plinius, çalışmalarında gezegenlere ve onların hareketlerine dair de birçok yorumlar getirmiştir. Bize, Venüs'ün Güneş'ten 46 dereceden daha uzak olmadığı konusuna da değinmesi doğru bir tespittir. Bugün gökbilimde uzanım açısı (İng: "angle of elongation") olarak ifade edilen terim, tam olarak budur. Gökbilimde bir gezegenin uzanımı, referans noktası olarak alınan Dünya ile Güneş ve gezegen arasındaki açısal ayrımdır. Venüs'ün en büyük uzanımlarının açısal ölçüsü çok fazla değişmez. Her zaman ya 46 derecede ya da ona yakın bir değerdedir.

Ancak Plinius’un araştırmalarında yanıldığı konular da olmuştur. Örneğin, Güneş’ten Ay’a olan mesafenin, Dünya’dan Ay’a olan mesafeden 19 kat uzun olduğunu ifade etmiştir; gerçekte ise bu oran 400 kat civarındadır.

Bunlara ek olarak Plinius, bize Eratosthenes'in Trogodytice'de (Etiyopya) gölgelerin her yıl 90 gün boyunca ters yönde düştüğüne dair raporunu anlatır. Günümüzde bunun Etiyopya'nın ekvatora yakın konumunun doğal bir sonucu olduğunu biliriz. Ayrıca bize çeşitli bölgelerdeki gün uzunluklarından da bahseder. İskenderiye'deki en uzun günün 14 saat (modern değer 14 saat 11 dakika), İtalya'da 15 saat (Roma için modern değer 15 saat 14 dakika) ve Britanya'da 17 saat (Londra için modern değer 16 saat 38 dakika) olduğunu bildiriyor. Bu noktada, bu bilgilerin çoğunluğu günümüz bilgileriyle büyük ölçüde tutarlıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Plinius, Dünya’nın farklı bölgelerinde farklı gündüz ve gece uzunluğu olduğuna dair örnekleri de ikinci kitabında ele almıştır. Burada en çok dikkat çeken ayrıntılardan biri de kutup bölgesinde, Dünya’nın eksen eğikliği sonucu, 6 ay boyunca gündüz ve gecenin oluşmasından söz etmesidir. Coğrafya üzerindeki diğer bazı çalışmaları ise denizler ve nehirler üzerine olmuştur. Ona göre, özellikle medeniyetlerin beşiği haline gelmiş Nil Deltası'nın tam 7 kolu bulunmaktaydı. Plinius denizlerin tatlı ve tuzluluk oranına göre farklılaştığını, dolayısıyla farklı görünüme ve tada sahip olabileceğine dair araştırmalar yapmıştır. Öyle ki, 31'inci kitapta tuzlu deniz sularının tuzundan arındırılması ve bilhassa denizciler için içilebilir su elde edilmesi yönünde uğraşlarını ve çözüm yollarını eserinde belirtmiştir.

Anatomi ve Sinirbilim

Plinius, 11'inci kitabı başta olmak üzere, eserlerinin birçok kısmında insan vücudu üzerine de birçok bilgi sunar. Plinius'a göre beyin, duyuların kalesi, anlayışın düzenleyicisi ve uykunun kaynağıdır. Eserinde farklı kaynaklardan elde etmiş olduğu alıntılara göre, damarlar gözden beyne kadar uzanır. Aslında, Plinius’un "damarlar" olarak adlandırdığı şey, görme için optik sinir ve göz hareketi için okülomotor sinirdir. Bu sinirler, Plinius'un zamanından 300 yıl önce Yunan anatomist Herophilos tarafından daha doğru bir şekilde tarif edilmişti.

Öte yandan Plinius, geniş çerçevede bilimsel ve sansasyonel bilgi arasında ayrım yapmaz. Örneğin, 5'inci kitabında okuyucularına "kafaları olmayan ve ağızları ile gözleri göğüslerinde olan" Blemmyae kabilesini ve yarı insan, yarı canavar olan başka bir Afrika kabilesi olan Aegipani'yi gayet net bir şekilde betimler. Oysa ki Aziz Augustinus‘a göre kitaplarda bildirilen bu garip yaratıkların pek çoğunun aslında bugün doğum yanlışları dediğimiz hallerden kaynaklandığını anlatarak kendisinin bildiği 6 parmaklı insan veya ayakları hilal şeklinde olan ve her birinde yalnızca 2 parmak bulunan ve elleri de bunlara benzeyen bir adam ve benzerlerini anlatır. Profesör Celal Şengör, İnsan Merkezli Düşüncenin Doğuşu başlıklı yazısında bunları "Plinius’un garip varlıkları" olarak ifade eder.

Devam Eden Efsane: Doğa Tarihi

Plinius’un eseri Doğa Tarihi, kuşkusuz geniş yelpazede birçok bilimi içinde barındıran ansiklopedik bir kaynaktır. Her ne kadar içerisinde iyi ya da doğru bilgi olarak atfedilebilecek önemli bilgiler mevcutsa da, yanlış bilgi ve mitoslar da barındırır. Ayrıca Plinius’un çalışmaları 19. yüzyıldaki bilim insanları tarafından bir otorite olarak kabul edilmemesine rağmen, birçok araştırmacı Klasik Antik Çağ’ın en büyük eserlerinden biri olarak Doğa Tarihi'nin tarihsel önemini kesin bir şekilde göstermiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Plinius’un gerçekleri organize etme tutkusu, azimli çalışma disiplini ile birleşince dünyaya ilk ansiklopedik değerdeki eseri vermiştir. Plinius’un adı, konseptinin parlaklığı ve çalışmalarının kapsamı ve tutkusu için şüphesiz her zaman saygı görecektir. Bırakmış olduğu miras Klasik Antik Çağ’ın birçok karanlık köşesine ışık tutmuş ve kendinden sonra gelecek bilimsel çalışmalara da öncülük etmiştir. 1. yüzyıl Roma'sının dürüst bir öz geçmişini öğrenmek isteyenler içinse hâlâ değerlidir.

Sonuç ve Sıra Dışı Bir Ölüm

Yaşlı Plinius evlenmedi ve çocuğu olmadı. Önemli servetini, Plinius'un hayatı hakkında bildiklerimizin çoğu için kendi yazılarına güvendiğimiz yeğeni Genç Plinius'a (İng: "Pliny The Younger") bıraktı. Plinius'un Roma İmparatorluğu'ndaki son rolü, İtalya'nın batı kıyısındaki deniz filosuna komuta etmekti.

M.S. 79'da Vezüv Yanardağı'nın patladığı mahalleye doğru yola çıktı. Birçok farklı kaynakta, ya insanları kurtarmak için ya da fenomenin bilimsel bir kaydını yapmayı amaçlamak için bölgeye gittiğine dair görüşler mevcuttur. Roma şehirleri Pompeii ve Herculaneum'un yıkılmasından bir gün sonra, 56 yaşında ölmüştür. Ölümünün kesin nedeni ise bilinmemektedir. Ölümünün üzerine kuvvetli bir görüş, volkanik patlamanın veya zehirli gaz emisyonlarının doğrudan bir sonucu olabileceğini gösteriyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
16
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • Bilim Budur! 7
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Üzücü! 3
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Pliny. (1938). Natural History (Naturlis Historia), Volume I, Book Ii. ISBN: 30005020027523. Yayınevi: Harvard University Press, London..
  • 2. Старостин Б. А.. Естественной Истории, Плиния Старшего. (14 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2021. Alındığı Yer: http://ancientrome.ru | Arşiv Bağlantısı
  • Ю.В. Андреев, et al. (2003). История Древней Греции. ISBN: 5-06-003676-6. Yayınevi: ФГУП Издательство «Высшая школа».
  • A. M. Celâl Şengör. İnsan Merkezli Düşüncenin Doğuşu. (5 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2024 23:00:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9155

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ölüm
Uzay Görevleri
Film
Yeni Koronavirüs
Kuyrukluyıldız
Kanser Tedavisi
Kimyasal Element
Çağ
Antik
Antibiyotik
Dalga
Galaksi
Etik
Yıldız
Türkiye
Radyoaktif
Karar
Koruma
Kalıtım
Maskeler
Kas
Işık Hızı
Canlılık Cansızlık
Mantık Hatası
Sanat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Koyun, et al. Vezüv Yanardağı'nın Öldürdüğü En Büyük Doğa Filozoflarından Yaşlı Plinius (Pliny the Elder) Kimdir? Doğa Tarihine Neler Katmıştır?. (11 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9155
Koyun, M., Bakırcı, Ç. M. (2021, July 11). Vezüv Yanardağı'nın Öldürdüğü En Büyük Doğa Filozoflarından Yaşlı Plinius (Pliny the Elder) Kimdir? Doğa Tarihine Neler Katmıştır?. Evrim Ağacı. Retrieved April 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9155
M. Koyun, et al. “Vezüv Yanardağı'nın Öldürdüğü En Büyük Doğa Filozoflarından Yaşlı Plinius (Pliny the Elder) Kimdir? Doğa Tarihine Neler Katmıştır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 11 Jul. 2021, https://evrimagaci.org/s/9155.
Koyun, Murat. Bakırcı, Çağrı Mert. “Vezüv Yanardağı'nın Öldürdüğü En Büyük Doğa Filozoflarından Yaşlı Plinius (Pliny the Elder) Kimdir? Doğa Tarihine Neler Katmıştır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 11, 2021. https://evrimagaci.org/s/9155.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close