Toskana'daki Antik Kuyulardan Elde Edilen Antik DNA, Modern Şarabın Kökenlerini Ortaya Çıkarıyor!

İtalya'nın Toskana bölgesindeki antik kuyulardan çıkarılan 2.000 yıllık üzüm çekirdeklerini inceleyen bilim insanları, tek bir bölgeden kurtarılan antik asmaların bugüne kadarki en kapsamlı genetik tarihini haritalandırdılar.

Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlanan bulgulardan, antik bağların, Roma İmparatorluğu'nun modern şarapçılığın temellerini atan son derece gelişmiş tarım ağının bir parçası olduğunu anlıyoruz.

Chianti'nin Beklenmedik Beyaz Üzümleri

Bu keşif, İtalya'nın ünlü şarap bölgesi Chianti'de bulunan tepelik bir yerleşim yeri olan Cetamura del Chianti'de yapıldı. MÖ 300 ile MS 300 yılları arasında yerel halk, üzüm çekirdeklerini derin kuyulara atmıştı ve buradaki oksijensiz çamur, çekirdeklerin günümüze kadar korunmasını sağladı. York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nde doktorasının bir parçası olarak çalışmayı tamamlayan Dr. Oya İnanlı durumu şöyle açıkladı:

80 çekirdeğin DNA dizilimini çıkardık ve dikkate değer bir süreklilik hikâyesiyle karşılaştık. İncelenen çekirdeklerin büyük bir çoğunluğu, doğrudan Etrüsklerden Romalılara geçen ve yüzyıllarca korunan tek ve özdeş bir çeşide aitti.

Ayrıca genetik testlerle bir adım daha ileri giderek antik üzümlerin rengini de belirleyebildik. İşaretleyiciler, bu baskın ve uzun ömürlü klonun beyaz üzüm verdiğini ortaya koydu.

Bölgede günümüzde hâlâ bazı beyaz üzümler yetiştirilmesine rağmen, Chianti'nin günümüzde zengin, kırmızı Sangiovese şaraplarıyla dünya çapında ün salmış olması nedeniyle antik bir Chianti bağında beyaz üzümlerin ezici bir çoğunluğa sahip olmasının araştırmacılar için büyük bir sürpriz olduğunu söyleyebiliriz. Florida Eyalet Üniversitesinden Profesör Nancy De Grummond bunu şöyle değerlendirdi:

Ekibimizin araştırması, Chianti bağcılık bölgesindeki şarap tarihine önemli bir bölüm ekliyor. Dünyaca ünlü günümüz kırmızı şarabından önce, aslında Etrüsk ve Roma dönemlerinde yüzyıllarca yetiştirilen ve korunan beyaz bir mahsulün olduğunu öğrenmek son derece keyifli bir sürpriz.

Roma Ticareti ve Üzüm Çeşitliliği

Yerleşimin Roma İmparatorluğu tarafından fethedilmesinin ardından Cetamura'da tamamen yeni asma çeşitleri ortaya çıktı. Bu durumun, genişleyen imparatorluktan, "seçkin çeşitlerin" getirildiğine işaret ettiğini görüyoruz. Ayrıca ekibin, çekirdeklerin şeklini inceleyen bir yöntem sayesinde yabani üzümlerin toplanmasına dair bazı kanıtlar da bulduğunu eklemeliyiz.

Genetik testler, baskın Cetamura klonunun daha önce Güney Fransa'da test edilen iki antik üzüm çekirdeği ile yakın akraba olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu bize, Romalıların şarap üretimini standartlaştırmak için geliştirdikleri geniş çaplı bir tarımsal ticaret ağının biyolojik kanıtlarını sunuyor.

Ekip ayrıca Cetamura'da, günümüzde hala Orta ve Doğu Avrupa'da yetiştirilen bir üzüm ailesine ait olan başka bir antik üzüm çekirdeği daha buldu.

Yaşayan Asmalarla Antik Bağlantılar

Bu antik çekirdeğin günümüzdeki en yakın benzeri, Macaristan'da bulunan Baratcsuha szurke adlı nadir bir üzüm çeşididir. Öte yandan bu keşif, antik çekirdeği doğrudan Slovenya'nın Maribor kentinde yetişen efsanevi, 400 yıllık bir asmaya bağlıyor.

Bu ünlü asma, günümüzde hâlâ meyve vermeye devam eden, dünyanın yaşayan en yaşlı asması olarak resmiyet kazanmış durumdadır. York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Dr. Nathan Wales bu durumu şöyle özetledi:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Yeni bulgularımız, bu özel üzüm ailesinin oldukça eski ve dayanıklı olduğunu gösteriyor. Antik Romalıların keyifle içtiği şaraplık üzümlerin, bugün kadehlerimize doldurduğumuz çeşitlere bu kadar yakın olduğunu düşünmek inanılmaz.

Bu kalıntı çeşitlerden yapılan bir şarabı içtiğinizde binlerce yıl önce Roma yemek masalarında servis edilenlere çok yakın bir tarihi tatmış oluyorsunuz.