Evrim Ağacı

Terkos (Durusu) Gölünde Bükük Ağaçlar: Krumholz Nedir?

Terkos (Durusu) Gölünde Bükük Ağaçlar: Krumholz Nedir?
Tavsiye Makale

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İstanbul'un su kaynaklarından bir tanesi olan Durusu gölü ya da daha çok bilinen ismiyle Terkos gölü, Karadeniz’in aralıksız oluşturduğu devasa ve hareketli kumulun uzun yıllar etkisi ile karşı karşıya kalmıştır. Kıyı bandında biriken kumullar, rüzgârın etkisiyle göl alanının iç kesimlerine ilerleyerek, 1900’lü yıllarda İstanbul’un su ihtiyacını tehlikeye düşürebilecek bir noktaya gelmiştir.

Mahmut Serdar Keskin

Söz konusu alan, 1959 yılında ilgili kurumların çalışmasıyla ülkemiz ölçeğinde önemli ve ilklerden olan kumul ağaçlandırması sayesinde çölleşme tehdidinden kurtarılmıştır. 1960’lı yıllarda 2102 hektar alana dikilen fidanların günümüzdeki görüntüsünü ülkemizde çölleşme tehdidi altında olan yerlerde de görmek sanırız hepimizin isteğidir.

Bölgede dikkatimizi çeken hususlardan birisi de kuzeybatı, kuzey ve kuzeydoğu yönlü rüzgarların etkisi altında kalan bitkilerin formasyonundaki değişikliklerdir. 1960 yıllarında dikilen, aşağıda kabaca lokasyonunu görmekte olduğunuz kıyı bandında bulunan sahil çamlarının (Pinus maritima) rüzgârın etkisiyle yıpranmış, adeta Bonsai ağaçları gibi görünüyor olmaları ve kıyı bandı boyunca aynı nedenle form değişikliğine uğrayan ağaç toplulukları bölgeyi, ülkemizde krumholz sahalara verilebilecek örnek yerler arasına taşıyabilir. Elbette bu bilgi öncelikle coğrafyacılar için sonrasında coğrafi bilgi-ye ilgi duyan tüm bilim dalları için bir değer ifade edebilir

Google Earth

Krumholz sahalar atmosferik şartların etkisiyle şekil kaybına uğrayan ve yaşam mücadelesi veren bitki topluluklarının oluşturduğu alanları ifade etmek için kullanılan Alman kökenli bir sözcüktür. Krumholtz (Alm.: krumm, "çarpık, bükülmüş" ve Holz, "ahşap") bükülmüş ağaç anlamına gelir. Ağaçla soğuk rüzgarlara sürekli maruz kalma ile şekillenirler. Bu koşullar altında, ağaçlar sadece kaya oluşumları veya kar örtüsü ile korunan yerlerde rüzgâr etkisinden korunarak şekil değişikliğine maruz kalmazlar. Bu ağaçların alt kısmı büyümeye devam eder, ancak üst kısımlar tıpkı belini bükmüş bir insan görüntüsüne benzetilebilir. Bu sayede üst dallar yere doğru yakınlaşır.

Özellikle Roma döneminde ve günümüzde insanlar kendi bilgi ve becerileriyle bitkilerde form değişiklikleri yapabilmektedirler. Hatta bu istikamette bitkilere küp, küre, piramit, bodurlaştırma gibi şekiller verilebilmektedir. Bu iş topiary sanatı adı verilen başka bir boyuta bile taşınmıştır. Rüzgâr ise topiary sanatı adına eşsiz eserler ve hatta baş yapıtlar veren, kendisinden ilham alınacak muhteşem bir sanatçıdır.

Şimşir ağacına insanın vermiş olduğu şekil.
Şimşir ağacına insanın vermiş olduğu şekil.
Deborah Silver
Rüzgârın sanatı
Rüzgârın sanatı
9GAG

Ağaçların boylarının kısalması ve yayılışlarının sınırlanması yalnız rüzgâr etkisinin bir sonucu değildir. Sert kış şartlarına haiz yükseltilerde de bitkiler adaptasyon şekli olan Krumholz yapısı nedeniyle tipi ve soğuğa karşı mücadele ederler.

Y. Efe Özturan (İstanbul - Durusu)
Y. Efe Özturan (İstanbul - Durusu)

Pinus maritima, çeşitli aralıklarla oluşturduğu krumholz alanlarına ait fotoğraflarda, bitkilerin, rüzgârın etkisiyle yere yatay pozisyonda bir gelişme gösterdiği görülmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/06/2020 02:18:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8700

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Deri
Balıklar
Lgbt
İlaç
Mit
Maymun
Ay Ve Dünya
Ara Geçiş Türleri
Böcekler
Ölüm
Oyun Teorisi
Yaşlılık
Farmakoloji
Genel Görelilik
Bilim Tarihi
Sağlık Personeli
Jinekoloji
Balıkçılık
Yapay Seçilim
Sağlık Bilimleri
Etimoloji
Önlem
Doğa Yasaları
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Korku, nefretin kardeşidir.”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder