Tüm Reklamları Kapat

Tek Delikliler (Monotremata)

1dk
Tek Delikliler (Monotremata)
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Tek delikliler (Monotremata), yumurtlayarak çoğalan ve yavrularını sütle besleyen, beyin yapısı ve anatomisi diğer memelilerden farklı olan endoter mikrosıcak kanlı memelilerdir.
  • Ornitorenk ve dikenli karıncayiyengillerden oluşan tek delikliler, memelilerden yaklaşık 105 milyon yıl önce evrimleşmiş ve orta kulak kemiklerinin çene kemiğiyle birleştiği özgün bir yapıya sahiptir.
  • Tek delikliler Avustralya ve Yeni Gine'de yaşar, metabolizmaları kemirgenlere göre daha yavaştır ve REM uykusu gibi memelilere özgü özellikleri gösterirler.

Tanım ve Genel Bilgiler

Tek delikliler (Monotremata), plasentalılar (Eutheria) gibi diğer taksonlardan farklı olarak yumurtlayarak çoğalır. Fakat bütün memeliler yavrularını süt ile besler. Çeneleri, beyinleri ve sindirim sistemleri anatomik olarak farklıdır. Yaşayan üyelerin dişleri bulunmaz. Sağ beyin ile sol beyin arasındaki bağlantıyı sağlayan yoğun sinir lifleri topluluğu corpus callosum, tek deliklilerin beyinlerinde bulunmaz. Ön beyindeki sinir liflerinin bağlantısı yeterli oluyor. Çeneyi açan kas da farklıdır. Diğer memeliler gibi 3 tane orta kulak kemiği bulunur. Sıcakkanlı (endotermik) hayvanlardır. Metabolizmaları kemirgenlere (Rodentia) göre daha yavaştır. Diğer memeliler gibi REM uykusunu yaşıyorlar.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Aralarından sadece ornitorenk (Ornithorhynchus anatinus) türünü barındıran ornitorenkgiller (Ornithorhynchidae) ve 4 tür echidna diye bilinen dikenli karıncayiyengiller (Tachyglossidae spp.) üyesi günümüzde hayatta. Evrimsel süreçlerinde, diğer memelilerden çok uzun süre önce ayrıldıkları anlaşılıyor. Örneğin çene kemiklerinden evrimleşen orta kulak kemiklerinden malleus (çekiç), kafatası ile birleşmiş. Memeliler (Mammalia) sınıfı içerisinde türleşenlerden biri olarak biliniyorlar. Yaklaşık 105 milyon yıl önce yaşamış Steropodon galmani türü, tek delikliler adına bulunan ilk fosillerden biri. Oldukça da iyi korunmuş bir durumda keşfedildi.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avustralya ve Yeni Gine'de dağılım gösterirler. Birtakım eski kayıtlara göre Güney Amerika'nın çeşitli bölgelerinde de nesli tükenmeden önce bazı türler görülmüş.

Tüm Reklamları Kapat

Diyet ve Metabolizma

Taksonun genel beslenme pratiklerini, ne tür besinler tükettiğini veya enerji ihtiyacını genel olarak nasıl karşıladığını burada anlatınız.

Etimoloji

Yunanca Monos "tek", trema ise "delik" demek.

Rastgele Yazıya Git
4
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    5
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    3
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    3
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    1
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 31.10.2026 14:26:22 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/7270

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et