Tek Delikliler (Monotremata)

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Tek delikliler (Monotremata), plasentalılar (Eutheria) gibi diğer taksonlardan farklı olarak yumurtlayarak çoğalır. Fakat bütün memeliler yavrularını süt ile besler. Çeneleri, beyinleri ve sindirim sistemleri anatomik olarak farklıdır. Yaşayan üyelerin dişleri bulunmaz. Sağ beyin ile sol beyin arasındaki bağlantıyı sağlayan yoğun sinir lifleri topluluğu corpus callosum, tek deliklilerin beyinlerinde bulunmaz. Ön beyindeki sinir liflerinin bağlantısı yeterli oluyor. Çeneyi açan kas da farklıdır. Diğer memeliler gibi 3 tane orta kulak kemiği bulunur. Sıcakkanlı (endotermik) hayvanlardır. Metabolizmaları kemirgenlere (Rodentia) göre daha yavaştır. Diğer memeliler gibi REM uykusunu yaşıyorlar.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Aralarından sadece ornitorenk (Ornithorhynchus anatinus) türünü barındıran ornitorenkgiller (Ornithorhynchidae) ve 4 tür echidna diye bilinen dikenli karıncayiyengiller (Tachyglossidae spp.) üyesi günümüzde hayatta. Evrimsel süreçlerinde, diğer memelilerden çok uzun süre önce ayrıldıkları anlaşılıyor. Örneğin çene kemiklerinden evrimleşen orta kulak kemiklerinden malleus (üzengi), kafatası ile birleşmiş. Memeliler (Mammalia) sınıfı içerisinde türleşenlerden biri olarak biliniyorlar. Yaklaşık 105 milyon yıl önce yaşamış Steropodon galmani türü, tek delikliler adına bulunan ilk fosillerden biri. Oldukça da iyi korunmuş bir durumda keşfedildi.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avustralya ve Yeni Gine'de dağılım gösterirler. Birtakım eski kayıtlara göre Güney Amerika'nın çeşitli bölgelerinde de nesli tükenmeden önce bazı türler görülmüş.

Diyet ve Metabolizma

Taksonun genel beslenme pratiklerini, ne tür besinler tükettiğini veya enerji ihtiyacını genel olarak nasıl karşıladığını burada anlatınız.

Etimoloji

Yunanca Monos "tek", trema ise "delik" demek.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

17. yy Felsefesi - 2. Yeni Düzenin Doğuşu

Balıklar (Craniata)

Biyoloji Genel Editörü

Pedram Türkoğlu

Pedram Türkoğlu

Biyoloji Genel Editörü

Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim görüyor. İlgilendiği bilim dalları paleobiyoloji, zooloji, anatomi, immünoloji, mikrobiyoloji, tıp ve evrimsel biyolojidir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim