Gece Modu

Bu yazı, Phys.org isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bazı kuşlar için, kendi yumurtalarını ayırt edebilmek bir ölüm kalım meselesidir. Yeni bir çalışmada bilim insanları, diğerleri için ölümcül olabilen yavrularını başka kuşların yuvalarına bırakan parazitik guguk kuşundan etkilenmiş olan pek çok ev sahibi kuşun yumurtalarında, guguk kuşunun kandırmacasından kendi yavrularını ayırt edebilecekleri desenler evrimleştiğini gösterdi. Çalışma bu imza desenlerinin ev sahibi kuşların yumurtaları yavrular çıkmadan ve kendi kuluçkalarına zarar vermeden reddedebilmeleri ve onlara guguk kuşu hileleri için sağlam bir savunma sağladığını ortaya çıkardı. 

Bir kuşun beyninin nasıl karmaşık desen bilgilerini algıladığı ve tanıdığını belirlemek için, Harvard Üniversitesi'nden Dr. Mary Caswell Stoddard ve Cambridge Üniversitesi'nden Prof Rebecca Kilner ve Dr Christopher Town yeni bir bilgisayar görüntüleme tekniği olan Doğal Desen Eşleştirici'yi geliştirdiler. Bu araç omurgalılarda tanıma görevi için önemli oldukları bilinen süreçleri canlandırarak görsel alanda fark edilebilir özellikleri seçip karşılaştırıyor. Stoddard şöyle açıklıyor:

Yüz tanıma, görüntü eşleştirme gibi farklı desen tanıma görevleri için kullanılan aynı bilgisayar teknolojisini bir kuşun yumurtasında kolayca fark edilecek görsel özelliklerin ne olabileceğini belirlemek için kullandık.

Aracı kullanarak araştırmacılar guguk kuşlarının hedef aldığı sekiz farklı kuş türüne (ev sahibi) ait yüzlerce yumurta üzerinde pigmentasyon desenlerini inceledi. 

Guguk kuşu ve ev sahibi kuşlar (fotoğrafta görülen çok daha büyük bir guguk kuşu yavrusunu beslerken görülen küçük saz ardıcı) birlikte evrimin bir klasik örneğidir. Guguk kuşlarında, ev sahibi kuşların yabancı yumurtaları kabul etmek için kandırabilmek yönünde yumurta taklitçiliğini evrimleşti. Yeni bir bilgisayar programı ve desen tanıma aracı olan Doğal Desen Eşleştirici'yi (NATUREPATTERNMATCH) kullanan araştırmacılar, ev sahibi kuşların yumurtalarında bireysel bir desen imzası evrimleştiğini, böylece kendi yumurtalarını guguk kuşu hilelerinden ayırabildiğini gösterdi. Doğal Desen Eşleştirici resimde magenta vektörler olarak temsil edilen görsel nitelikleri seçiyor. Her biri (farklı sıralarda gösterilen) üç farklı Büyük saz ardıcına ait olan üç yumurta gösteriliyor.
Guguk kuşu ve ev sahibi kuşlar (fotoğrafta görülen çok daha büyük bir guguk kuşu yavrusunu beslerken görülen küçük saz ardıcı) birlikte evrimin bir klasik örneğidir. Guguk kuşlarında, ev sahibi kuşların yabancı yumurtaları kabul etmek için kandırabilmek yönünde yumurta taklitçiliğini evrimleşti. Yeni bir bilgisayar programı ve desen tanıma aracı olan Doğal Desen Eşleştirici'yi (NATUREPATTERNMATCH) kullanan araştırmacılar, ev sahibi kuşların yumurtalarında bireysel bir desen imzası evrimleştiğini, böylece kendi yumurtalarını guguk kuşu hilelerinden ayırabildiğini gösterdi. Doğal Desen Eşleştirici resimde magenta vektörler olarak temsil edilen görsel nitelikleri seçiyor. Her biri (farklı sıralarda gösterilen) üç farklı Büyük saz ardıcına ait olan üç yumurta gösteriliyor.

Dağ ispinozu gibi bazı evsahibi kuşların kendilerine özgü lekeler ve işaretler gibi yüksek derecede ayırt edilebilir yumurta desenleri evrimleştirdiğini keşfetti. Bunun tersine, diğer ev sahibi kuşlar pek az tanımlanabilir işaret geliştirdiler ve ayırt edilebilir yumurta desenleri evrimleştirmede başarısız oldular. Araştırmacılar en iyi yumurta desen imzasına sahip kuşların en yoğun guguk kuşu taklitçiliğine maruz kalanlar olduğunu buldu. 

Guguk kuşu ve ev sahibi kuşlar birlikte evrim için silahlanma yarışının farklı aşamalarındalar. Eğer belli bir ev sahibi tür evrimsel süre boyunca yabancı guguk kuşu yumurtalarını reddedebilme yeteneği geliştirirse, guguk kuşuda evsahibi kuşun yumurtalarının desenleri ve rengiyle eşleşmeye yakın yumurtalar üretebilme yeteneği geliştiriyor. Stoddard şöyle diyor:

Guguk kuşlarının birçok evsahibi kuşun yumurtalarının görüntülerini taklit edebilmelerı yüzyıllardır biliniyor. Buradaki hayret uyandırıcı buluş, evsahibi kuşların guguk kuşlarının taklitçiliğiyle tıpkı bir bankanın kalpazanlarla mücadele edebilmek için banknotlara filigran ekleyişi gibi kendi yumurtalarında yüksek derecede ayırt edilebilir yumurta desenleri evrimleştirerek savaşmalarıdır.

Cambridge Zooloji Bölümü'nden Kilner ise şöyle söylüyor: 

Bu çalışmanın şaşırtıcı buluşu, ev sahibi kuşun bunu farklı yollarla yapması.

Bazı ev sahibi kuş türleri yüksek oranda tekrarlanan tek lekeler evrimleştirirken başka türler bir topluluk içinde dişiden dişiye çarpıcı biçimde değişen desenler evrimleştirmiştir. Başka ev sahibi kuşlar ise yüksek görsel çetrefiller içeren yumurta desenleri üretiyor. Belli bir ev sahibi kuşun yabancı bir yumurtayı tanıması ve reddetmesi olasılığını yükselten her strateji etkilidir. Kilner şöyle izah ediyor:

Bazı türler iki strateji kullanıyor ama üç strateji kullanan yok. Böyle bir imza kolaylıkla tanınmak için fazla karmaşık olur.

Kuş yumurtalarındaki desenler görsel imzaların sadece bir türü. Kimlik imzalarına hayvanlar dünyasında sıkça rastlanır, ancak nasıl kodlandığı ve tanındığı pek az anlaşılmıştır. 

Gelecekte, görsel ve kavramsal işlemlerin önemli açılarına açıklama getiren Doğal Desen Eşleştirici gibi bilgisayar araçları, farklı biyolojik topluluklarda görsel işaretlerin evrimini anlamakta çok önemli rol oynayacaktır. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2019 00:56:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2562

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Her şeyi yapmak için hiçbir zaman yeterince zaman yoktur; ancak en önemli şeyi yapmak için her zaman yeterince zaman vardır.”
Brian Tracy
Geri Bildirim Gönder