Sürmeli çalıkuşu (Regulus ignicapilla)

Gözlem Bilgileri

Daha önce defalarca arazi yaptığımız Karasu, Sakarya alanında yine sabah arazisine gitmiştik. Alanda hem farklı memeli türleri bulunduğundan hem de yeni kertik arayışında oluşumuzdan dolayı oldukça sessizdik. Çam ağaçlarının bulunduğu kısımda yaklaşık 7-8 birey sürmeli çalıkuşuna denk geldik. Dişi ve erkek bireylerden oluşan bu sürüde, üreme döneminde oldukları için kafasında turuncu kısım bulunan erkek bireyler oldukça dikkatimizi çekmişti. Grup içerisinden bazı bireylerin diğerlerine göre daha sakin tavır sergilemesi tür fotoğrafı çekerken işimizi oldukça kolaylaştırdı. Bizde birkaç fotoğraf alarak arazimize devam ettik.

Tanım ve Genel Bilgiler

Sürmeli çalıkuşu (Regulus ignicapilla) hem Türkiye'deki hem de Avrupa'daki en küçük kuş türleri arasında yerini alıyor. Görünüşü en küçük kuş türümüz olan çalıkuşu (Regulus regulus) türüne oldukça benzemektedir. Gözünün üzerinde bulunan beyaz çizgi iki tür arasındaki en önemli farktır. Sürmeli çalıkuşu 9-10 cm boy uzunluğuna, 13-16 cm kanat açıklığına ve 4-6.5 gram vücut ağırlığına sahiptir. Yaklaşık olarak 15 gün boyunca kuluçkada kalmakta ve 8-10 adet yumurta bırakmaktadır. Yuva içi tüylerle kaplı bir şekilde yalnızca dişi birey tarafından inşa edilmektedir.

Furkan Eren

Ülkemizde yıl boyunca görülebilmektedir. Küçük boyutlara sahip olmasına rağmen gün içerisinde yaklaşık olarak vücut ağırlığı kadar besin tüketirler. Bu değer soğuk ve zorlu hava şartlarında ise iki katına kadar çıkabilmektedir. Avlarını genellikle sık olmayan ağaç dallarının çevresinde ararlar. Çalıkuşu ise sürmeli çalıkuşunun tam aksine sık dallarda ve çalılıklarda avlarını aramaktadırlar. Bu durum iki türün kendi aralarında rekabete girmemelerini sağladığı için aynı yaşam alanlarında aynı anda görülebilmektedirler.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların bulunduğu orman, park ve bahçelerde, çalılık alanlarda ve sulak alan kenarlarının kenarında bulunan ağaçlık bölgelerde görülebilirler.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Sürmeli çalıkuşu nesli tükenme tehlikesi altında olmayan türler arasında yerini almaktadır.

Furkan Eren

Davranış ve Etoloji

Arazi şartlarında oldukça hareketli bir türdür. Özellikle kur yapma döneminde daha hareketli olduğunu söyleyebiliriz. Kur davranışı sırasında kafasını ve vücudunu öne doğru hafif eğiyor ve dişiye güzel görünmeye çalışıyor. Üreme dönemi Nisan ayında başlayıp Ağustos ayına kadar devam etmektedir.

Bu türün çıkardığı sesi "tsi tsi tsi" olarak tanımlayabiliriz.

Diyet ve Metabolizma

Güveler, tırtıllar, yaprak bitleri ve örümcekler gibi eklembacaklılarla beslenir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

İnsanlar genellikle sürmeli çalıkuşundan ziyade romanlara konu olan çalıkuşunu bilmektedirler. Daha çok kuş gözlemcileri ve doğa fotoğrafçıları tarafından bilinen bir kuş türüdür.

Etimoloji

Çalıkuşundan farklı olarak kaşının üzerinde bulunan sürmeden dolayı sürmeli çalıkuşu olarak adlandırılmaktadır. Tür İngilizce'de ''common firecrest'' adı ile anılmaktadır.