Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Penn Medicine News isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Geçen yıl, Penn Medicine’de bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Helen Koenig, yaygın olmayan bir doğurganlık sorununu güvenle atlatmak isteyen evli bir çiftle karşılaştı.

Adam, HIV pozitifti ama karısı değildi. Bu nedenle aile kurma hayallerine ulaşabilmek için, kadın ve bebeği enfeksiyondan uzak tutma amacıyla in vitro fertilizasyon (IVF) ve sperm yıkama olarak bilinen bir tekniği kullandılar. Koenig’i ziyaret etmelerinin sebebi, yıkama öncesi ekstra bir tedbir olan antiretroviral ilaçların işe yaradığından ve böylece virüsün hala saptanamaz olduğundan emin olmaktı.

 "Temiz" olduğu tespit edilen çift, Koenig onlara daha önce düşünmedikleri bir seçenek önerene kadar bu yolda devam etmeye hazırdı: Maruz kalma öncesi profilaksi, yaygın bilinen adıyla PrEP.

Günlük olarak ağızdan alınan hap, ilacın sayısız araştırmadan sonra enfeksiyonları önlemede ne kadar başarılı olduğu görülünce ilk kez 2014 yılında ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından HIV'e sahip olmayan ancak yüksek risk grubunda bulunan kişiler için tavsiye edildi.

Koenig, çift için detayları açıkladı: Adam, antiretroviral ilaçlarını almaya devam edecekti. Kadın kendisini korumak için PrEP’e başlayacaktı ve sonrasında çift doğal yollardan gebe kalacaktı. Doç. Dr. Koenig şöyle diyor:

Birçok hasta PrEP bağlamında güzel, sağlıklı ve HIV negatif bebeklere sahip oldu. Buna PrEP-ception diyoruz.

Dünyada her gün 400 bebek HIV pozitif doğuyor ama yeni teknoloji ve keşiflerle sağlıklı, HIV’siz çocuklara sahip olmak dünyada daha fazla çift için gerçek oldu.

Özellikle IVF’nin başarı oranıyla, IVF ve rahim içi inseminasyon (IUI), uyumsuz varsayılan çiftlerin gebe kalmasına yardımcı olmak konusunda altın standart olmuştu ancak son birkaç yılda PrEP bazıları için cazip bir alternatif haline geldi.

PrEP güvenli ve IVF veya IUI’ye göre daha ucuz bir yöntemdir. Çalışmalar onun, ilaç tedavisine bağlı kalındığında HIV enfeksiyonunu önlemede %99 oranında etkili olduğunu göstermiştir. IVF ve sperm yıkama birlikte 20.000 dolara mal olabilirken çoğu sigorta şirketi PrEP’i karşılamaktadır.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) meseleyi ilk gündeme getirdiğinde bu seçeneklerden hiçbiri ulaşılabilir değildi. 1990 tarihli bir CDC Morbidite ve Mortalite Haftalık Raporu’nda (MMWR) şöyle belirtilmişti:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Meniyi HIV’den temizleyeceği iddia edilen herhangi bir prosedürün güvenilirliğini destekleyecek veri bulunmamaktadır. CDC, HIV enfeksiyonuna sahip erkeklerden alınan spermle döllenme yapılmasını tavsiye etmez.

Yirmi yedi yıl ve bir yığın gelişme ve kanıt sonrasında, CDC konuyla ilgili tavsiyelerini resmi olarak tersine çevirdi. Bu ayın başında CDC MMWR’ye şöyle yazdı:

HIV ile enfekte bir erkekten HIV negatif bir kadına virüsün bulaşma riski, yüksek düzeyde aktif antiretroviral ilaçların kullanımı, antiretroviral maruz kalma öncesi proflaksi ve sperm yıkama gibi uygun risk azaltma stratejileri uygulanırsa düşüktür.

Bu yöntemlerin bazıları son 15 yıldır uygulanmaktaydı ancak CDC şu ana kadar bu onayı vermemişti.

Spermatozoanın, HIV ile enfekte meniden ayrıldığı sperm yıkama yöntemi, uyumsuz çiftler için mükemmel bir geçmişe sahipti. 2016’ da Fertility and Sterility dergisinde yayınlanan 40 çalışmanın meta-analizi, yaklaşık 4000 kadına IVF veya IUI öncesi yapılan 11.585 sperm yıkama prosedüründen HIV bulaşmadığını buldu.

CDC, IVF veya IUI öncesi HIV ilacı alan erkeklerin partnerlerinin de PrEP kullanması ile birlikte, sperm yıkama yönteminin enfeksiyon bulaşma riskini daha da azalttığını belirtse de birçok çalışma erkeğin sadece antiretroviral ilaçları kullanması halinde de riskin hala çok düşük olacağını gösterdi. Bulaşma riski 10.000 maruz kalmada 0.16’dır.

Sperm yıkama ve IVF, riski olabildiğince azaltmak için tavsiye edilen ek önlemlerdir. Bu durum güvenlik ağları için güvenlik ağları örmeye benzer. Koenig, PrEP kullanmanın bundan farklı olmadığını belirtti.

Koenig’le beraber Penn’in doğurganlık ilkelerini gözden geçiren, Doğurganlığın Korunumu direktörü ve kadın hastalıkları ve doğum anabilim dalı doçenti ve klinik epidemiyoloji bilim uzmanı Dr. Clarisa Garcia şunları söyledi:

Verilerden, PrEP’in gebe kalmak için oldukça makul bir yaklaşım olduğu anlaşıldı. Doğurganlık sorunu olmayan uyumsuz çiftler için IVF artık standart yöntem olarak düşünülmüyor.

Virüs bir erkeğin sperm kalitesini ve sayını etkileyebilir, bu nedenle IVF ve IUI gibi yöntemler gebe kalmada sorun yaşayan uyumsuz çiftlerden bazıları için muhtemelen her zaman bir rol oynayacak.

PrEP hala yeni bir yöntem olduğu için, doğurganlık tedavisi kapsamında kaç çiftin PrEP kullandığı belli değil. Koenig geçen yıl boyunca aralarından üçünün sonuçta HIV negatif bebeklere gebe kaldığı yaklaşık 10 çifti tedavi etti.

Koenig’in geçen yıl karşılaştığı çift de sonunda PrEP kullanmaya karar verdi.

Koenig şöyle söyledi:

Anekdotal olarak, bu çiftler için PrEP yöntemi, çalışmaların sonuçlarına dayanılarak beklenileceği kadar iyi işe yarıyor diye düşünüyorum. Ayrıca bu yöntem IVF verilerine kolayca rakip oluyor ki tam da bu sebeple bu hastaları tedavi eden ilkelerin değişmeye başladığını düşünüyorum. Yöntem ayrıca daha pratik bir seçenek sunuyor çünkü sperm yıkama ve IVF çoğu hasta için bir tercih değil.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 5
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2020 19:07:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7918

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Enerji
Retrovirüs
Öğrenme
Radyasyon
Coronavirus
Doğum
Bilgisayar
Paleontoloji
İnsanın Evrimi
Sinir Sistemi
Diş Hastalıkları
Doğa Olayları
Konuşma
Uydu
Araştırma
Beslenme Davranışı
Felsefe
Evrim Teorisi
Evrimsel Psikoloji
Solunum
Allah
Gezegen
Uçuş
Normal Doğum
Bilim
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Derin olan kuyu değil, kısa olan iptir.”
Çin Atasözü
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol