Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Yıldızlar devasa büyüklüklere ulaşabilirken neden kayaç gezegenler en fazla 30.000km civarı oluyor?

Sanırım yıldızları oluşturan elementlerin yoğunluğu ile kayaç gezegenleri oluşturan elementlerin yoğunluğu'nun farklı olmasıyla alakalı ama emin olmak istedim

2
Teşekkür
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Buna en temel cevap kütledir. Bir yıldızın kütlesi ile bir kayaç gezegenin kütlesi arasında çok büyük fark var. Örneğin Dünya kütle olarak Güneş'in neredeyse milyonda biri. Doğal olarak bu yapıların daha büyük olması beklenir (her ne kadar durum hep böyle olmasa da).

Burada soruyu belki de neden Jüpiter gibi gaz devleri daha büyükken kayaç gezegenler daha küçük şekline indirgemek gerek. Bunun nedeni de yine yıldız evriminde saklı. En kısa haliyle cevap: Kayaç sistemi oluşturacak elementlerin az üretiliyor olması. Hidrojen ve helyum daima bolluğu yüksek olarak kalıyor. Dolayısıyla bir gaz devini oluşturabilecek daha fazla kütle var.

Bir diğer dikkat çekmesi gereken nokta kayaç gezegenlerin Güneş'e yakın, gaz devlerinin ise uzakta olması. Bunun nedeni de yıldız rüzgarları sebebiyle toplanma diskinde bulunan hafif elementler olan hidrojen ve helyumun dışarıya daha kolay itilmesi. Yani kayaç yapıyı oluşturan ağır elementler daha az itiliyor. Dolayısıyla iç bölgelerde kayaç gezegenler görüyoruz.

Kütle ve sürüklenme hesaba katılınca, Güneş sisteminde gördüğümüz senaryo açıklığa büyük ölçüde kavuşmuş oluyor.

177 görüntülenme
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Daha büyük cisimler kendi kütle çekim kuvvetine yenik düşen atomları nedeniyle sürtünme sonucu artan ısıyla beraber nükleer faaliyete başladığı için aşırı büyük gök cisimleri ister istemez yıldız oluyor. bu arada nükleer tepkimeler sonucu oluşan hidrostatik basınç sonucu kendi üstüne çöküp bir beyaz cüce, nötron yıldızı ya da karadelik gibi dejenere maddelere dönüşüm bir süre engelleniyor. bir süreden kastım milyarlarca yıl bu arada. Ama daha küçük gaz gezegenleri neden yok ya da gaz devi büyüklüğünde kayasal gezegenler yok bunun cevabını veren biri umarım çıkar. Bir büyüklük sınırı geçilince kütleçekimi nedeniyle cisim kendi üstüne çökmeye başlıyor nedeni bu.

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın