Teorik olarak enerjiyi doğrudan elektriksel olarak depolamak yerine ısıya çevirmek veya hidrojen üretimi gibi kimyasal süreçlerde kullanmak masaya yatırılmış olsa da, mühendislik ve fizik kuralları çerçevesinde bunu uygulanabilir kılan hiçbir alternatif yöntem yoktur. Sorun yalnızca elektriği doğrudan depolamanın zorluğu değil, sistemin toplam enerji çıktısının bu altyapıyı haklı çıkaracak büyüklükte olmamasıdır.
Popüler kültür yıldırımı sınırsız bir enerji patlaması gibi resmetmeyi sever, ancak Excel tablosunu açıp termodinamik hesaba girdiğinizde manzara oldukça hayal kırıklığı yaratır. Bir yıldırım darbesinde anlık güç gigavatlar seviyesine çıksa da bu olay yalnızca birkaç mikrosaniye sürer. Süre bu kadar kısa olunca, darbenin taşıdığı toplam kullanılabilir enerji ortalama 1 ila 5 gigajul arasında kalır. Bu da yaklaşık 300 ile 1400 kilovatsaat elektrik demektir. Kabaca ifade edersek, orta ölçekli bir hanenin bir iki aylık tüketimi veya sadece 30 ila 40 litre benzinin sağladığı enerji kadardır.
Bu enerjiyi elektriksel olarak depolamak yerine farklı bir forma dönüştürme fikirleri tam bu noktada duvara toslar. Örneğin enerjiyi devasa bir kütleye aktarıp termal enerjiye çevirmeyi ve buhar türbini çalıştırmayı düşünebilirsiniz. Ancak mikrosaniyeler içinde milyonlarca voltluk ve on binlerce amperlik şoka dayanacak, buharlaşmayacak ve ısıyı soğuracak bir ısı değiştirici tasarlamanın maliyeti, elde edeceğiniz bir kazan sıcak suyun değerinden binlerce kat fazladır. Benzer şekilde, darbeyi doğrudan su elektrolizine yönlendirip hidrojen gazı üretme senaryosunda da o ani akım dalgası elektrotları anında buharlaştırır.
Mühendislikte kapasite faktörü ve yatırım maliyeti diye temel gerçekler vardır. Nereye ve ne zaman düşeceği piyango olan, düştüğünde de sadece bir depo benzin kadar enerji bırakan bir doğa olayı için milyonlarca dolarlık ultra dayanıklı dönüştürme tesisi kurmak hiçbir fizibilite hesabında artıya geçmez. Bu nedenle yıldırım enerjisi, hangi forma dönüştürmeye çalışırsanız çalışın, devasa ilk yatırım maliyeti ve mikrosaniyelik ömrüyle termodinamik ve ekonomik olarak tamamen ölü doğmuş bir fikirdir.
Kaynaklar
-
Vladimir A. Rakov, Martin A. Uman. Lightning: Physics And Effects. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı