Sorulara Dön
1
Felsefe

Psikolojinin bir meta yasası var mıdır?

Biyolojide evrim, fizikte yer çekimi gibi psikolojide dayandırılacak bir yasa mümkün olabilir mi?

2
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Meta yasalarla ilgili sorun bir referans noktası veya anı almaları. örneğin yerçekimi birim zamanda, uzayda belirli bir noktada iki kütle arasında diye tanımlanıyor; veya evrim, bir popülasyonda, gen frekansını temel alıyor. Insan ise çok değişken bir varlık. O yüzden de meta yasa gibi bir tanım için yine insanın veya insanlığın belirli bir dönemi veya periyoda göre değerlendirme olabilir.

Bunu gözönünde bulundurarak, ben psikoloji için bir metanın sanat olabileceğini düşünüyorum. Mitoloji, edebiyat, plastik sanatlar ve mimarlık gibi. Insanın beden ve sözle yaptıkları, soyut düşünceyi somuta dökmesi açısından birer parametre. Yaşadığınız yer (şehir veya köy, merkez veya perifer) hem psikolojinizi gosteriyor hem de psikolojinizi etkiliyor mesela.

Bu yüzden de Oedipus veya Electra gibi mitolojik isimler psikolojide yer buluyor veya savaş psikolojisi, sanayileşme, şehirleşme gibi yaşam biçimleri belirli psikolojiler doğurabiliyor veya Barok, Gotik veya Grotesk gibi dönemlerde kendine has bir psikoloji var diyebiliyoruz.

Bu açıdan bakıldığında sanatın tanımı psikolojiye de hizmet edebilir. Gelgörki sanat tanımı da tartışmalı. En basit şekliyle "tasarlanmadan yapılan" şeyler için sanat kullanılırken işin içine hesap, plan girince sanat değil tasarım oluyor. Psikoloji de tasarlanmadan, hesaplanmadan, dikte edilmede, kendiliğinden oluşan olarak yorumlanabilir.

2
Teşekkür (2)
Paylaş
2

Psikolojiyi de diğer bilimlerde olduğu gibi temel bilimlerden ve evrimden bağımsız düşünmemek lazım. İnsan doğası geçirdiği evrim sayesinde sadece biyolojik değişimler yaşamadı, bunların yanında ruhsal değişimlerde yaşadı. 200 bin yıl önceki insanlardaki utanma duygusu ile modern insandaki benzer değildir. Psikoloji bilimi de diğer bilimler gibi keskin değildir. Örneğin sanayi devriminin yarattığı değişiklikler İngiltere'deki insanları farklı etkilerken Osmanlı Devletini farklı etkilemiştir. Ancak bu olayların yarattığı değişikliklerin kesin bir temele oturtulabileceğini düşünmüyorum. Her yeni deneyimin yeni bir sonuç ve psikoloji oluşturacağını düşünüyorum. Örneğin 1. Dünya Savaşı sonrası askerlerde oluşan boş vermişlik psikolojisi bu tip bir olay daha önce hangi devirde yaşandı? Günümüzde var olan telefon vs bağımlılıkları tarihte ne zaman böyle bir şey oldu? Basit şekillerde ve olaylarda bir temel oluşturabiliriz. Örneğin baskılanan insanlarda isyan etme eğilimi artar vb. ya da manipülasyon ve propaganda ile psikolojiyle oynanabilir. Tabi ki de bir psikolog vs. değilim. Sadece kendi düşüncelerimi söyledim.

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın