Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
2

Psikoloji veya psikiyatri bölümleri yalan olabilir mi? Gerçekten ruh hastalanır mı?

3
Anonim 2
181 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Öncelikle hastalık, sendrom ve bozukluk tanımlarını yapmak gerekir. Ancak unutulmamalıdır ki bu kavramlar tıp felsefesi açısından iç içe geçmiş, ufak nüanslar ile ayrımı yapılan kavramlardır.

Hastalık (disease), vücutta fizyolojik veya anatomik olarak normal işleyişin bozulması ile ortaya çıkan sağlık durumunu ifade eder. Sendrom ise vücutta bulunan birden fazla sisteme ait bulgular dizisini ifade eder. Sendrom (syndrome) bir hastalığa bağlı ortaya çıkabilir, yani hastalığın bir parçası olabilir. Aksine belli bir hastalıktan bağımsız ortaya da çıkabilir. Örneğin irritabl barsak sendromu, inflamatuar barsak hastalıklarından birisinin varlığına bağlı ortaya çıkabilir veya beslenme alışkanlıklarına bağlı da oluşabilir. Bozukluk (disorder) ise normal kabul edilen vücut fonksiyonlarında düzensizleşme olarak tanımlanır.

Psikiyatri alanında klinik durumlar çoğunlukla bozukluk olarak tanımlanır. Çünkü davranış bilimi söz konusu olduğunda normal tanımı biraz daha soft science’a kayar. Psikiyatriyi direkt "soft science" olarak nitelendirmek de hatalıdır. Aslında psikoloji, nöroloji ve tababet üç ayağında oturan bir bilimdir. Örnek olarak, insanlarda distimik durum (ne bozukluk , ne hastalık, ne sendrom; Normal ve doğal olan) insidansı kültüre, eğitime, inanç ve hayat görüşüne göre değişir. Ancak şizofreni (bozukluk) insidansı eğitim seviyesi, kültür, inanç ve hayat görüşüne göre değişmez.

Şizofrenide beynin limbik ve frontal bölgesindeki somatik değişiklikler MRI cihazı işe de görülebilir ve ilişkili yüzlerce gen mutasyonu vardır. Psikoz (bulgu-sendrom) şizofreniye (bozukluk) bağlı gelişebileceği gibi tiamin eksikliğine (hastalık) bağlı da gelişebilir.

Ruh kavramı bilimsel olarak tanımlanabilir bir kavram değil. Psikiyatri duygudurum, algı, biliş ve davranıştaki değişimleri inceler ve evet duygudurum, algı, biliş ve davranış bozulur. Bu bozulmalar vücudun fizyolojik süreçlerindeki bozulmaların duygudurum, algı, biliş ve davranışa yansıması ile oluşur.

Psikoloji ve psikiyatri yalan değildir. Ancak toplumda bozukluk sayılmayacak psikolojik durumlar bozuklukmuş gibi lanse edilebilmektedir. Mesela anksiyete psikolojik bir tanımdır ve sağlıklı insanlar da anksiyete gösterir. Bu doğaldır. Yaygın anksiyete bozukluğu ise ilaçla müdahale gerektiren psikiyatrik bir tanıdır. Bu ayrım konudan uzak insanlar tarafından yapılamadığı için bu soruyu sormanız gayet doğal. Umarım açıklayıcı olmuştur.

157 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
2
Teşekkür (3)
Paylaş
2

Bir tıp insanı değilim ama konu üzerine bir süre amatörce araştırma yapmışlığım var, öğrendiklerimi sizinle paylaşayım.

Hastalık, aslında tanımı net olmayan bir terim. Normal şartlarda bir organizmanın yapısında ortaya çıkan bozukluklar ya da bunlara neden olan etmenlere hastalık deniyor. Ama bir hastalık olup olmadığı pek de net olmayan durumlar var. Google'a "... bir hastalık mıdır?" yazarsanız, birçok durumun bir hastalık olup olmadığının tartışıldığını görürsünüz. Bağımlılık bunlardan biri örneğin. Ben çikolata bağımlısı isem ve bu obeziteye neden olursa hasta olarak kabul ediliyorum. Ama obeziteye neden olmayacak bir bağımlılıksa hasta olmuyorum gibi. Ya da alerjiler. Çileğe alerjiniz varsa çilek yemezsiniz, olur biter. Ortada bir bozukluk yoktur. Ama yerseniz ölebilirsiniz de. Ya da polen benim için bir alerji ve hastalık etmeni iken sizde öyle olmayabilir. Hatta konu cinsel tercih ya da anormalliklere geldiğinde işler iyice karışıyor. Kişinin yaşamadan tatmin olamadığı cinsel deneyim eğer insan hayatı için zararlı ise buna ne diyeceğiz? Hastalık? Ya da öyle mi gerçekten? Bağımlılık sonucu obez olmak ya da olmamak gibi.

Bu anlamda, herhangi bir canlıda işlev bozukluklarına neden olan virüs, bakteri varlığı işlev bozukluklarına neden olduğu için rahatlıkla hastalık olarak adlandırılabilir. Ama bu tip dışsal bir etkenin söz konusu olmadığı, insanın psikolojik anormalliklerinin ortaya çıkardığı işlev bozuklukları da genellikle hastalık olarak kabul ediliyor. Depresyon gibi. Yani kronik depresyondan muzdarip bir kişiye tıpta hasta deniyor. Buradaki ayrım, söz konusu etkilerin, fizyolojik ve somut etkilerinin gözleniyor olması. Yani depresyona neden olan kaygı bir hastalık değil. Ama aşırı kaygı anksiyete oluyor ve bir hastalığa dönüşüyor.

İnsanın, elinde olmadan ya da kaynağını bilemeden aşırı kaygı duyması da bir anlamda zihinsel bir anormallik oluyor. Siz ruh demişsiniz, ruh tıbbi ve bilimsel bir terim değildir, o nedenle ben ruh demeyeceğim, zihinsel diyeceğim. Ve evet, tanısı konmuş, tedavisi belirlenmiş ve insanlarda tekrar tekrar görülen çok sayıda zihinsel hastalık var. Bu anlamda insanın zihni hastalanabilir. Bu nedenle psikoloji ya da psikiyatri için yalan diyemeyiz. Bunlar sınırları hayli net birer uzmanlık ve tıbbi bilim dalı. Her yıl tüm dünyada milyonlarca insan psikolojik tedavi görüyor ve sağlığına kavuşuyor. Çok acı deneyimler yaşamış çok sayıda insan zihinsel dengesini yitirip hayatına devam edemez hâle gelebiliyor. Ve psikiyatri bilimi bu insanları hayata döndürebiliyor. Bu "zihinsel denge yitimi" de biraz bulanık bir kavram ama sevdiği bir insanı kaybetmenin üzüntüsü, kişinin hayatına normal biçimde devam etmesine engel olabiliyor ve bu durum da hastalık tanımına giriyor aslında. İşlevsel yapısal bozukluk neticede.

307 görüntülenme
5
Teşekkür (6)
Paylaş
5

Bunun çok basit bir cevabı var. Ruh diye bir şey yoktur. Beyin vardır. İnançlarımız aksini iddia ediyor olsa da bilimde ruh yoktur. Beyin de diğer tüm organlar gibi hastalanır. Beyinde salgılanan bazı hormonlardaki bozukluklar, genetiğimiz, çevresel faktörlerimiz psikolojimiz üzerinde söz sahibidir.

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Soru Sor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Rasyonellikte keyif, zihinsel berraklıkta mutluluk vardır. Özgür düşünce heyecan verici ve tatmin edicidir. Zihinsel sağlık için olmazsa olmazdır.”
Dan Barker
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku