Kısa ve net bir cevap vermek gerekirse, bu hastalıklar için takvime işaretlenebilecek bir yıl yok ve öngörülebilir bir gelecekte hiçbir zaman tamamen yok olmayacaklar. Tıpta tek bir patojeni hedef alıp kökünü kurutabileceğiniz çiçek virüsü gibi bulaşıcı enfeksiyonlar ile insan beyninin kendi yapısından kaynaklanan tablolar birbirinden tamamen farklıdır. Bilimsel literatürde Alzheimer, Parkinson, şizofreni veya bipolar bozukluğun belirli bir yıl sonra yeryüzünden silineceğini öngören tek bir güvenilir veri dahi bulunmuyor.
Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklar, doğrudan yaşlanan beynin hücresel yıpranması ve hatalı katlanan proteinlerin birikmesiyle ilgilidir. İnsan ömrü uzadıkça nöronların biyolojik olarak yıpranma ihtimali de matematiksel olarak artar. Bu hastalıklarda tıbbın gerçekçi hedefi onları yeryüzünden silmek değil, erken biyobelirteçlerle yakalayıp hücresel ölümü durdurmak veya yavaşlatmaktır. Yeni nesil monoklonal antikorlar, gen susturma terapileri ve hedefe yönelik hücresel tedaviler sayesinde önümüzdeki 10 ila 20 yıl içinde bu tabloların yıkıcı birer son olmaktan çıkarılıp yavaş ilerleyen süreçlere dönüştürülmesi hedefleniyor, fakat sıfırlanmaları beklenmiyor.
Şizofreni ve bipolar bozukluk gibi psikiyatrik durumlarda ise tablo daha da karmaşıktır. Bu bozukluklar tek bir bozuk genin ya da dışarıdan gelen bir kimyasalın ürünü değildir. Yüzlerce farklı genetik varyasyonun, beyin gelişimindeki hassas nörokimyasal dengelerin ve çevresel stres faktörlerinin etkileşimiyle ortaya çıkarlar. Bu genetik varyasyonlar insan beyninin karmaşık evrimsel yapısının bir parçası olduğu için, türümüzün biyolojisini tamamen yeniden tasarlamadığınız sürece bu yatkınlıklar varlığını koruyacaktır. Önümüzdeki 15 ila 25 yıllık süreçte hedeflenen aşama, hastalıkları yok etmekten ziyade kişiye özel nörobiyolojik profilleme ile krizleri başlamadan önleyebilmektir.
Dizilerde tek bir mucize formülle bütün biyolojik bozuklukların bir gecede temizlendiği sahneleri izlemek keyifli olabilir, ancak biyolojinin gerçek dünyası böyle işlemiyor. Gelecekte bizi bekleyen senaryo bu hastalıkların yok olması değil, diyabet veya hipertansiyon gibi erken tespit edilip kontrol altında tutulduğu için kişinin hayatını tüketmediği bir tıp pratiğidir.
Kaynaklar
- GBD 2021 Nervous System Disorders Collaborators. Global, Regional, And National Burden Of Neurological Disorders, 1990-2021: A Systematic Analysis For The Global Burden Of Disease Study 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- O. B. Smeland et al.. Genetics Of Schizophrenia And Bipolar Disorder: Resolving The Role Of Polygenic Risk And Environmental Factors. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı