Sorulara Dön
0
Teoloji & Din Felsefesi

Peygamber dönemlerinden günümüze kadar hiç değişmemiş bir ahlak anlayışından söz edebilir miyiz?

Peygamberlerin yaşadığına dair bilimsel olarak kuran veya diğer dini metinler dışında bir kanıt var mı? Peygamber dönemlerinden günümüze kadar hiç değişmemiş bir ahlak anlayışından söz edebilir miyiz? Mesela başı kapamak gelenek mi ahlak anlayışı mı?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

İslamın peygamberi olan Muhammed'in yaşadığına dair, İslami ya da dini olmayan çok sayıda kaynak var. Siz de kaynak istemişsiniz ama sorularınızın tamamını içeren bir kaynak vermek olanaksız gibi bir şey. Ben kolaya kaçarak wiki bağlantısını veriyorum ama oradaki dış kaynaklara göz atarsanız bir çok farklı kaynak göreceksiniz.

Peygamber döneminden bugüne hiç değişmemiş çok sayıda ahlaki kabul var. Ama bu ilginç bir şey sayılmaz. Çünkü İslamiyet öncesinden, Hristiyanlık öncesinden, Musevilik öncesinden, dinler tarihi öncesinden, insanlık tarihi incesinden bile bugüne kalmış ahlaki kabuller var zaten. En basitinden çocuğun, ailenin korunması ve değeri. Büyüklere, deneyime, bilgiye duyulan saygı. Doğaya duyulan saygı vs. Bunlar hayvanlarda da var.

Ama değişen ahlaki kabuller de var. Hz. Muhammed zamanında birden çok kadınla evlilik, 18 yaşından önce evlilik gayet normal hatta önerilen ve doğru bulunan bir şeydi. Bugün ise ahlakdışı olarak kabul ediliyor. O zamanlar, yönetim biçimi olarak monarşi tüm dünyanın kabul ettiği bir yönetim biçimiydi, ülkelerin varlıkları kralların malı olarak kabul ediliyordu ve bu krallıkların sınırları içinde yaşayan insanlar da, o kralın o toprakta yaşamasına izin verdiği insanlar, bir çeşit hizmetliler ya da köleler gibiydiler. Kral istediği kişiyi öldürebilir, sürebilir ya da istediği her hangi bir işle sorumlu tutabilirdi. O dönemde asiller hariç hiç kimse taşınmaz mal edinemezdi. Bugün ise bu ahlaki değil. İnsanların özel alanları var ve buraya hiç kimse giremez, müdahale edemez. Bir zamanlar insanların, krallarını, yöneticilerini ya da kanaat önderlerini eleştirmeye hakları yoktu. Bu ahlaksızlık olarak kabul edilirdi. Artık bu (tam olarak olmasa da) ahlaksızlık olarak görülmüyor.

Özetle ahlak değişken bir şey. Dinler, dönemler, toplumlar arasında değişen çok sayıda ahlaki kabul var. sabit olup değişmeyen ahlaki kabuller de var ama her ahlaki kabul sabit değil.

Baş örtüsü meselesi karışık. Bir İslam şartı olarak, farz olarak isimlendirilen "doğruluğu ve geçerliliği tartışılamaz" olan şartlardan biri midir? Uygulamalara bakılırsa değişmiş gibi görünüyor. Ama aslında İslama göre farzdır. İslamın kutsal kitabı Kur'an'da, örtünmenin kıstasları belirtilmez. Sadece "örtünün" der. Nur Suresi 31. ayette bundan bahsedilir ama pek de ayrıntılı değildir. "Kadınlar süslerini göstermesinler" der mesela. Buradaki süs nedir acaba? Meme mi? Saç mı? Vajina mı? Omuz mu? Kalça mı? Ayak mı? Nedir? Bilmiyoruz. Ama bildiğimiz bir şey var ki Muhammed, İslamın peygamberi olduğu için onun yaptığı her şey, istisnasız her şey İslama göre doğrudur. Buna göre Muhammedin hanımları (çeşitli kaynaklara göre 11, 13, 16 hatta daha da fazla eşi olmuştur) her zaman kara çarşaflıydı. Yüzleri ve elleri hariç hiç bir yerleri görünmezdi ve kara çarşaftan kasıt da vücut hatlarının hiç bir şekilde belli olmamasıdır. Yoksa illa çarşafın siyah olması gerekmez. Buna göre örtünmek farzdır ve Muhammedin yaptığı her şey de doğru olduğuna göre İslamda, kadının yüzü ve elleri hariç hiç bir beden bölgesi görünmemelidir. Bu ahlaki midir, değil midir bunu tartışmaya gerek yoktur çünkü bu önemsizdir. İslamiyete göre kutsal kitabının 6666 ayetinin hiç birine muhalefet edilemez, eden dinden çıkar. Yani uygulamamak sadece günahtır, kişiyi kafir yapmaz ama herhangi birini ahlaki ya da ahlak dışı, doğru ya da yanlış, gerekli ya da gereksiz görmek olanaksızdır. O zamanlar, bu giyim tercihinin dışında giyinen kadınlar ahlaksız olarak görülüyor olsa gerek. Ama bugün böyle değil. Çarşaflı kadın neredeyse kalmadı ve kot mantolon, gömlek giyip türban kullanmak, dini giyim kıstasını karşılıyor gibi. Ne kadar İslami olup olmadığı tartışılır ama toplumun İslami giyime eğilimli kısmı böyle kabul ediyor. Tabi türbanın İslamdan önce de kullanılan bir giysi olduğunu söyleyen tarihçiler de var ama bu başka bir konu.

Peki baş örtüsünün ahlaki anlamı var mı? Var. Kur'an'da "kadın süsünü göstermesin" diyor ama bunun açıklamaları da var. Temel neden cinsel cazibe. Saç da Muhammed'e göre kadının süsü. Böyle olmalı ki kendi eşlerinin saçını mutlaka örttürmüş. Ama bugün saçı açık kadın ahlaksız demek mi, hayır. Bu fikirde olanlar azınlıkta kaldı. Ama İslama göre örtünme, sadece bir ahlaki mesele değil. Kur'an'da var çünkü. Ahlaki olup olmadığını tartışmak kimsenin haddi değil.

Özetle, değişen ahlaki kabuller de var, değişmeyen ahlaki kabuller de. Bugün ahlaki olan bir çok şey gelecekte ahlak dışı olacak, hiç şüphemiz olmasın. Örtünmek ise kaçınılmaz bir farz. Türbanın bunu karşılayıp karşılamadığı ise değişken.

Kabul Edilen Cevap
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın