Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Paralel evrenler var mıdır? , varsa bilimsel olarak katlanılabilirliği var mi?

3
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Kuantum fiziğinin yorumlarından bir tanesi "çok dünyalar" yorumudur. Kuantum sistemlerin aynı anda olası bütün gerçeklikleri kendi içinde barındırması, ama bu durumun ölçme gibi uniter olmayan bir etkileşim ile bu gerçekliklerden sadece bir tanesine indirgenmesi, kuantum fiziğinin yorumlarının doğmasına neden olmuştur. Nasıl oluyor da sistem bütün gerçeklikleri kendi içerisinde barındırıyorken deney ya da ölçme ile bunlardan sadece bir tanesini tespit edebiliyoruz? İçinde çok dünyalar yorumunun da olduğu kuantum fiziğini yorumlarının doğmasına sebep olan çelişki budur.

İşte bu yorumlardan bir tanesi 1957 yılında yayinlanan çok dünyalar yorumudur. Bilim kurgudaki paralel evrenler kurgusuna ilham kaynağı olmuştur. Henüz deneysel bir karşılığı yoktur.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
1

Big Bang Modeli aynı şekilde deneysel değildir. Fakat yaptığımız tüm gözlemler ve hesaplamalar onun gerçek olduğunu söyler.

Paralel Evrenler Modeli, Sicim Teorisinin öngördüğü olgulardan biridir. Eğer Sicim teorisinin öngördüğü diğer olgular gerçek olduğu kanıtlanırsa Paralel Evrenler Modelinin gerçekten var olduğu kanıtlanabilir. Çünkü sicim teorisinin tüm olguları birbiri ile bağlantılıdır.

Şimdilik Sicim teorisinin en iyi sonuç verdiği alan Termonükleer Bilimi.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
1

Söylemeliyim ki, Sabine Hossenfelder isimli fizikçi yazar çoklu evrenlerin bilim değil din olduğunu söylemektedir. Sebebi ise bunların gözlemlenememesidir. Varlıkları sadece düşünsel olarak iddia edilebilir, ancak bu da onu bilimin dışına çıkarır. Çünkü bilim gözlem gerektirir. Tabii burada çoklu evrenlerin var olmadığını değil, sadece var olsalar bile şu anlık bilimin dışında olduklarını, dini bir boyutta düşünülebileceğini iddia etmekte.

Sabine Hossenfelder'ın bu iddiasından da anlayabileceğimiz gibi, çoklu evrenler için bir kanıdımız bulunmamakta. Ama bazı şeylere dayanarak var olduklarını düşünebiliriz.

Sicim teorisi ve M-Teori, her ne kadar gözlemsel kanıtları olmasa da, matematiksel temellere sahip teorilerdir. Bu teoriye göre atom altı parçacıklar noktalardan değil, titreşen sicimlerden oluşmakta, ve evren 4 boyut (X, Y, Z ve zaman boyutları) yerine 11 boyuta sahip. Bunun benzeri olan M-Teori ise titreşen sicimler yerine titreşen zarları önermekte. Bu teoriler bilim insanları tarafından Büyük Patlamayı ve tekilliği açıklar nitelikte görüldü. Yani, iki sicim veya iki zarın çarpışması sonucu büyük patlamanın gerçekleşmiş olabileceği ortaya atıldı. Bunların çoklu evrenler ile ilişkisi ise bu zarların veya sicimlerin başka bir yerde tekrar çarpışmış olabileceği, bir başka evren daha yaratmış olabilecekleridir.

Daha fazlası için aşağıdaki kaynağa bakabilirsiniz.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
1

Kaynaklar

  1. Sobine Hossenfelder "Çoklu evrenler neden bilim değil, dindir?
  2. Kozmik Anafor "Paralel evrenler sahiden var mı?"
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer paranın çevreden daha önemli olduğunu düşünüyorsanız, bir de nefesinizi tutarak paralarınızı saymayı deneyin.”
Guy McPherson