Sorulara Dön
1
Evrim & Abiyogenez

Okuma eylemi nasıl evrimleşti?

Homo sapiens 300.000 yıl önce ortaya çıktı ve yazı ilk olarak 5500 yıl önce bulundu. Nasıl oluyor da 5500 yıl kadar kısa bir sürede (evrimsel açıdan) beynimizde yazıları takılmadan okuyabilen anlayabilen ve yorumlayabilen bir mekanizma oluştu?

3
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Oldukça güzel ve yerinde bir soru,

Okuma, yazılanı duyu organları yoluyla algılayarak, algılananı, anlamlandırma ve yorumlama amacı ile zihnin duyu organları ile ortaklaşa yaptığı bir etkinliktir. Okuma işi vücuttaki birden fazla merkezin bir araya gelerek oluşturduğu bir eylemdir.

Yazı ve yazılanı okuma birçok kişinin sandığı gibi basit bir eylem değildir. Önce görme, sonra anımsama, daha sonra anlama gibi aşamaları olan karmaşık bir eylemdir. Bu eylem çok kapsamlı bir program gibidir. Okumada kullanılan sistemler kompleks bir yapıya sahiptir. Kompleks yapıdan birinin sekteye uğraması bu eylemin olumsuz bitmesine neden olabilir.

Bu denli karmaşık bir icat olan yazının ortaya çıkabilmesi için, öncelikle ona ihtiyaç duyulması gerekir. İhtiyaç olmadığı müddetçe bu denli karmaşık bir şey icat edilemezdi.

Atalarımız on binlece yıl boyunca avcı toplayıcı olarak küçük gruplar halinde yaşadılar. Gruplarda eşitlikçi bir komün hayatı geçerliydi. Özel eşya kavramı yoktu . Kimse kimseyi beslemezdi. Grubun üyeleri beslenmek istiyorsa av veya toplama faaliyetine eşit şekilde katılmalıydı . Fazla ürün veya artı ürün diye bir kavram söz konusu değildi.

Tüm bunlar insanlık tarihinin en büyük dönüm noktalarından biri olan tarım devrimi ile birlikte değişecekti . Mezopotamya'nın dicle ve fırat nehirleri arasındaki bereketli topraklarında, Sümer olarak adlandırılan bir halk geliştirdiği tarım teknikleriyle fazla ürün veya artı ürün elde etti .Bu artı ürün, yeni sulama ve kanal inşaatlarında yada yağmacı güruhlara karşı savunma amaçlı olarak çok sayıda bireyin işbirliğini gerektiren eylemler için kullanılmaya başlandı. Mevsimlerin döngüsü de büyük önem taşımaktaydı ve ekim ve dikim zamanlarının iyi hesaplanması gerekiyordu . Bu durum ise, tüm bunları organize edecek bireylerin işlevinin değişmesini, zorunlu kılıyordu.

Eski avcı toplayıcıların şifacıları, tarım toplumunda, insan üstü güçlerle, yani tanrılarla iletişim kuran rahip krallarına evrildi . Ne var ki onların bile aklı, kimin ne miktar fazla ürün getirdiğini hafızada tutmaya yeterli değildi.

İçlerinden biri , kimin ne kadar fazla ürün getirdiğini hatırlamak amacıyla bir kil tablete işaretler çizmeyi akıl etti. İşte bu ilk muhasebe kayıtları , homo sapiens'in yani insanlığın şafağının artık yavaş yavaş aydınlanmaya başladığının da habercisiydi.

2
Teşekkür
Paylaş
2

İnsanlar icatlarına uyum sağlamaz(en azından genetik açıdan), insanlar kendilerine uygun olanı icat eder. Bu soru "nasıl oluyor da kaba etimiz hem sandalyelere, hem klozetlere hem de pantolonlara uygun olabiliyor?" sorusu gibi. Eğer yazıyı anlayamayacak olsaydık, yazı hiç icat edilmezdi.

147 görüntülenme
1
Teşekkür
Paylaş
1

Okumayı öğreniyoruz. Okumayı ancak en erken 5-6 yaş civarı, nerdeyse 1 yıl süren bir eğitim sonunda, sürekli pratik yaparak öğrenebiliyoruz. Beynimizde okumayı zahmetsizce öğrenebilecek bir yazılım yok.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın