Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Kerem Yiğit Altun
Üye
0

Neden yay çekildikten sonra eski haline döner?

2,886 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Anıl Karagümüş
İnşaat Mühendisliği 4. Sınıf Öğrencisi

Katılara kuvvet uygulandığında şekil değiştirme oluşur. Bu şekil değiştirmenin niteliği/niceliği (türü, miktarı, vs.) kuvvetin uygulanma biçimine (çekme/basma/kesme), kuvvetin uygulandığı cismin geometrik özelliklerine (boyu, kalınlığı, en-kesit özellikleri) ve yapıldığı malzemeye (çelik, ahşap, kauçuk, beton vs.) bağlı olarak değişir. Bu şekil değiştirme geçici (bir yaya bastırıp bırakınca eski haline dönmesinde olduğu gibi) ya da kalıcı (oyun hamuruna bastırmayı bıraktığımızda yeni biçimini koruması gibi) olabilir. Peki neden bazı katılar kuvvet uygulanıp serbest bırakıldığında eski haline döner? Burada yukarıda Genç Mühendis'in de paylaşmış olduğu, bir malzeme için verilen gerilim/gerinim eğrisi (stress-strain curve) karşımıza çıkıyor. Bu eğri, o malzemeden yapılmış bir cisimde oluşan şekil değiştirmeye karşılık hangi gerilmelerin oluşacağını anlatıyor kabaca. Yani bir cisme uygulanan kuvvete karşılık cismin içinde oluşan gerilmeler o eğri üzerindeki bir noktaya denk geliyor. Örneğin yay çelikten yapılmışsa ve kuvvet bırakılınca eski şekline dönüyorsa, uyguladığımız kuvvetten dolayı oluşan şekil değiştirme gerilim/gerinim eğrisinin elastik kısmında bir yerdedir demek (elastik sınırdan daha küçük bir şekil değiştirme). Eğer elastik sınırın ötesine geçseydik kuvvet uygulamayı bırakınca cisim yine bir miktar eski haline dönecekti, ama elastik sınırı ne kadar geçtiğimize bağlı olarak bir miktar geri döndürülemez şekil değiştirme hâlâ var olacaktı. Yine çelik için konuşursak, bu geri dönebilme yeteneğinin kaynağı kısaca şudur: Atomik kafes yapısının sisteme verilen enerjiden (kuvvet uygulanması) ötürü şekil ve büyüklük değiştirirken bütünlüğünü koruması ve kuvvet uygulanması bırakılınca atomik kafesin eski düşük enerji seviyesine geri dönmesi (atomlar arasındaki bağlar geçici olarak uzuyor ama kopmuyor). Kaynağa esneklik (elasticity) ile ilgili Britannica makalesini bırakıyorum.

499 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Britannica Ansiklopedisi Editörleri, et al. Elasticity. (25 Ekim 2016). Alındığı Tarih: 28 Şubat 2021. Alındığı Yer: Britannica.com | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Genç Mühendis
Genç Mühendis
266K UP
Düşünür

merhabalar Kerem Altun

üniversitemde 2. Sınıfta malzeme bilimi dersi almıştım, onda anlatılanları aynen tekrarlayacağım:

malzemeleri 2 gruba ayıralım= gevrek ve sünek malzemeler.

Tüm Reklamları Kapat

gevrek malzemeler herhangi bir baskı altında esneyemeyen, sünek malzemeler ise belli bir esneme yapabilen maddelerdir. örneğin gevrek maddeye örnek camdır, camı çekersen yada ezersen esneyemez, direk çıt kırılır, kristalimsi küçük parçalara ayrılır. ama esnek maddeler mesela plastik yada demir, belli bir esneklik gösterdikten sonra kırılır. yani cam gibi direk kırılmazlar.

şimdi bu esnemeyi de kendi içinde 2 ye ayıralım= elastik ve plastik esneme.

bir demiri kopana kadar çektiğini hayal et, önce elastik(geri döndürülebilir) bir uzama yapar, sonra plastik yani geri döndürülemez bir uzama yapar ve daha da zorlanırsa kopar. bu bütün sünek malzemeler için geçerli. elastik uzama belli bir kuvvete kadar gerçekleşir ve eski haline geri döndürülebilir, yay örneği de belli bir yere kadar elastik uzama yapar, eski haline geri dönebilir, daha fazla kuvvet uygularsan plastik uzamaya döner bu ve yay bozulur işlevsiz olur.

bu olay tamamen malzemelerin mekanik özellikleriyle alakalıdır. bu özellikler deneylerle bulunur.

Tüm Reklamları Kapat

çekme deneyi örneği.
çekme deneyi örneği.

σ= çekme kuvveti ε= uzama

bu grafik sağ yukardaki metali 2 tarafından çektiğini düşün, kopana kadar oluşan grafiktir. elastik sınır elastik uzamayı gösteri lineerdir, buraya kadarki uzama geri döndurulebilir. akma noktası ise artık plastik uzamaya girmiş kısımdır bu uzama geri döndürülemez. boyun verme ise max kuvvet uygulanan yer ve buradan sonra kuvvet azalır çünkü genişlik azaldığından max kuvvetin aşşağısında bir kuvvet yeterli olur.

419 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Bilmiyorum. Malzeme Bilimi. (28 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 28 Şubat 2021. Alındığı Yer: itu.edu.tr | Arşiv Bağlantısı
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close