Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
3

Kuşlar neden uçmaya evrimleşti?

Evrimde anlamadığım tek konu bu, yani neden nasıl uçmaya evrimleşti?
536 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Cevap
İhsan Doğu
İhsan Doğu Öğrenci

Kuşların uçuşunun kökenini kuşların atalarındaki bir öncelikli harekete bağlamaya çalışan farklı açıklama çalışmaları oldu ve evrimsel biyoloji tarihindeki en eski olan tartışmalardan birisi olarak başlayan kuşların uçuşunun kökeni evrimsel biyolojideki en tartışmalı konulardan biridir. (1)

Kuşların uçuşunun kökeninin açıklamaları

Koşu hipotezi (Cursorial hypothesis)

Bu Reklamı Kapat

Samuel Wendell Williston 1879’da kuşlarda uçuşun evrimimi açıklamak için iki ayaklı olarak koşarken yapılan kısa atlamalarla başlayıp sıçramaların uzunluğunun artmasının dengeyi de desteklediğine referans veren bir açıklama oluşturarak uçuşun kökenine işaret etti.

John Ostrom 1970’de, bu kuramı tekrar ele alarak Archaeopteryx üzerinden uçmanın kökenini açıklamaya çalıştı. Böcekle beslenen Archaeopteryx'in atalarının avlarını yakalamak için koşması ve zıplamasının, kanatlarının genişleyerek uçmanın önünü açtığını belirterek hipotezi değiştirdi. (3)

Bu Reklamı Kapat

Kanat destekli eğimli koşu (Wing assisted incline running)

K. Dial, Uçmayı sağlayan kuş kanatlarının yırtıcılardan kaçmak için eğimli ağaçlara hızlı olarak tırmanan kuş atalarının tırmanırken ağaçlara sert tutunmalarına yardımcı olan ön ayaklarından evrimleştiğini söylen hipotez oluşturdu. (4)

Arboreal hipotez

1880’de Othniel Charles Marsh tarafından önerilerin bu hipotez; kuşlarda uçuşun kökenini, kendi döneminde kuşların atası olarak kabul edilen Archaeopteryx’in ağaçtan ağaca atlayıp enerjisini koruyan hareket ile kanatlarıyla süzülerek yer değiştirmesinin uçuşun kökeni olduğu söyledi. (6)

Atlayarak saldıran Proavis modeli (Pouncing Proavis model)

1999'da bir grup araştırmacı, 20. Yüzyılda kuşlara giden varsayımsal evrimsel adımları açıklarken kullanılan teorik bir takson olan Proavis’in, kuşların evrimindeki ilerlemeleri belirleyen tüm temel özellikleri sırasıyla öngörmekte olduğunu iddia ettikleri ve Atlayarak saldıran Proavis hipotezi (Pouncing Proavis hypothesis) olarak adlandırdıkları kuşların uçuşunun kökenini izah etmeye çalışan bir açıklama dizgesi ortaya attılar. (2)

Bu hipoteze göre kuşların ataları olan yırtıcı hayvanlar pusu kurdukları yüksek yerlerden arka bacaklarının itme gücünden yararlanıp atılarak avına zıplamaları, avı sürüklemeleri ve sonrasında avı havaya kaldırma hareketi yapmaları hareketlerininin çuşun başlangıcını oluşturduğunu ve kuşların uçuşunun böyle evrimleşmeye başladığını iddia ettiler. (2)

Kuşların uçuşunun kökeni açıklamalarının birleştirilmesi

Bu Reklamı Kapat

Bu hipotezlerin açıklamalarını birbiriyle uzlaştırma çabaları ve kuşların atalarının ağaçlarda ve yerde yaşaması tartışması yerine kanat çırpmanın aerodinamiğinin araştırılması çağrıları 21. Yüzyılın başlarından itibaren hareketlendi. Nesli tükenen Mezozoik kuşlarıyla nesli tükenmeyen kuşların morfolojilerini karşılaştırmak için Holosen kuşlarının ayak pençelerinin analiz edildiği bir çalışmada kuş uçuş evrimi açıklayan hipotezlerin birbirini dışlayan öneriler olmak yerine hipotezlerin, uçuşun evrimleştiği dönemde yaşayan kuşların hareket spektrumlarını yansıttığını söyledi. (6)

Daha sonra yavru kuşlarda ile çalışmalar yapıldı ve bazıları arboreal hipotezi (7), diğerleri ise koşu hipotezini (Cursorial hypothesis) (8) desteklediği ifade edilen yorumlar yapıldı. Ama 2018’deki bir makalede kuşların uçuşunun evrimsel kökeni tartışmasını oluşturan araştırmalar değerlendirilerek hipotezleri birleştirme yoluna gidildi. (1)

Kuşların taksonomisindeki bazı düzenlemelerden sonra yapılan çalışmaları da içine alan bu makalede atasal kuş olmaktan dışlanan Archaeopteryx yerine; yaşayan kuşları ve Archaeopteryx’i içeren, Paraves taksonuna atıf yaparak; atlama, eğim koşusu, dengeli iniş ve uçuş stabilizasyonunu içeren aerodinamik işleve sahip tüyleri olan bir hayvan olup önceden öne sürülen bütün hipotezlerdeki hareketleri birlikte gerçekleştirerek uçuşun kökenini böylece teşkil ettiği sonucuna varıldı. (1)

197 görüntülenme

Kaynaklar

  1. P. Segre, et al. (2018). The Origin Of Avian Flight: Finding Common Ground. Oxford Academic, sf: 3. doi: 10.1093/biolinnean/bly116. | Arşiv Bağlantısı
  2. J. Garner, et al. (1999). On The Origins Of Birds: The Sequence Of Character Acquisition In The Evolution Of Avian Flight. The Royal Society Publishing, sf: 8. doi: 10.1098%2Frspb.1999.0772. | Arşiv Bağlantısı
  3. J. Ostrom. (1979). Bird Flight: How Did It Begin? Did Birds Begin To Fly "From The Trees Down" Or "From The Ground Up"? Reexamination Of Archaeopteryx Adds Plausibility To An "Up From The Ground" Origin Of Avian Flight. JSTOR, sf: 12. | Arşiv Bağlantısı
  4. K. Dial. (2003). Wing-Assisted Incline Running And The Evolution Of Flight. Science, sf: 4. doi: 10.1126/science.1078237. | Arşiv Bağlantısı
  5. R. Dudley, et al. (2011). Animal Aloft: The Origins Of Aerial Behavior And Flight. Oxford Academic, sf: 11. doi: 10.1093/icb/icr002. | Arşiv Bağlantısı
  6. C. Glen, et al. (2007). Foraging Modes Of Mesozoic Birds And Non-Avian Theropods. Cell Press, sf: 2. doi: 10.1016/j.cub.2007.09.026. | Arşiv Bağlantısı
  7. D. Evangelista, et al. (2021). Shifts In Stability And Control Effectiveness During Evolution Of Paraves Support Aerial Maneuvering Hypotheses For Flight Origins. PeerJ, sf: 25. doi: 10.7717/peerj.632. | Arşiv Bağlantısı
  8. A. Heers. (2021). New Perspectives On The Ontogeny And Evolution Of Avian Locomotion. Oxford Academic, sf: 14. doi: 10.1093/icb%2Ficw065. | Arşiv Bağlantısı
10
  • Raporla
Cevap
Melıke Bal
Melıke Bal Yetkim yok

küçülmesi ile ortaya çıkmış ve günümüze kadar farklı türler oluşturarak gelmişlerdir. Bu bağlamda günümüzdeki bütün kuşlar dinozorların torunlarıdır.

Dinozorların soğukkanlı, yani vücut ısıları dış ortama göre değişen canlılar olması sebebiyle dinozor tüyleri ilk başta bu canlıları soğuktan korumaya yaramıştır. Evrimsel süreçte tüy yapısının işlevi değişmiş ve kuşlarda tüyler uçma görevini yerine getirmeye başlamıştır.

Bu Reklamı Kapat

Yerdeki tehditlerden kaçmak ve daha kolay avlanmak için uzun mesafe sıçramaya, süzülmeye ve havada kalabilmeye ihtiyaç duyan bazı dinozorların vücutlarındaki tüyler giderek artmış ve hatta kollarının altında küçük bir tüylü kanat yapısı oluşmuştur. Bu canlılar zaman içerisinde evrimleşerek uçma özelliğine sahip olmuşlardır. Dinozorların kuşlara evrimine (dinozorlar sürüngenlerden evrimleştiği için sürüngenlerin kuşlara evrimi de denebilir) kanıt olarak bu iki canlı arasında yaşamış olan bir sürü tüylü dinozor fosili ve ara formlar gösterilebilir.

165 görüntülenme

Kaynaklar

  1. A. Gönül. Uçmanin Evrimi. (7 Aralık 2018). Alındığı Tarih: 13 Mayıs 2021. Alındığı Yer: evrensel.net | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.