Sorulara Dön
3
Evrim & Abiyogenez

Kuşlar neden uçmaya evrimleşti?

Evrimde anlamadığım tek konu bu, yani neden nasıl uçmaya evrimleşti?

2
500 görüntülenme
Teşekkür (2)
Hatırla (3)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Kuşların uçuşunun kökenini kuşların atalarındaki bir öncelikli harekete bağlamaya çalışan farklı açıklama çalışmaları oldu ve evrimsel biyoloji tarihindeki en eski olan tartışmalardan birisi olarak başlayan kuşların uçuşunun kökeni evrimsel biyolojideki en tartışmalı konulardan biridir. (1)

Kuşların uçuşunun kökeninin açıklamaları

Koşu hipotezi (Cursorial hypothesis)

Samuel Wendell Williston 1879’da kuşlarda uçuşun evrimimi açıklamak için iki ayaklı olarak koşarken yapılan kısa atlamalarla başlayıp sıçramaların uzunluğunun artmasının dengeyi de desteklediğine referans veren bir açıklama oluşturarak uçuşun kökenine işaret etti.

John Ostrom 1970’de, bu kuramı tekrar ele alarak Archaeopteryx üzerinden uçmanın kökenini açıklamaya çalıştı. Böcekle beslenen Archaeopteryx'in atalarının avlarını yakalamak için koşması ve zıplamasının, kanatlarının genişleyerek uçmanın önünü açtığını belirterek hipotezi değiştirdi. (3)

Kanat destekli eğimli koşu (Wing assisted incline running)

K. Dial, Uçmayı sağlayan kuş kanatlarının yırtıcılardan kaçmak için eğimli ağaçlara hızlı olarak tırmanan kuş atalarının tırmanırken ağaçlara sert tutunmalarına yardımcı olan ön ayaklarından evrimleştiğini söylen hipotez oluşturdu. (4)

Arboreal hipotez

1880’de Othniel Charles Marsh tarafından önerilerin bu hipotez; kuşlarda uçuşun kökenini, kendi döneminde kuşların atası olarak kabul edilen Archaeopteryx’in ağaçtan ağaca atlayıp enerjisini koruyan hareket ile kanatlarıyla süzülerek yer değiştirmesinin uçuşun kökeni olduğu söyledi. (6)

Atlayarak saldıran Proavis modeli (Pouncing Proavis model)

1999'da bir grup araştırmacı, 20. Yüzyılda kuşlara giden varsayımsal evrimsel adımları açıklarken kullanılan teorik bir takson olan Proavis’in, kuşların evrimindeki ilerlemeleri belirleyen tüm temel özellikleri sırasıyla öngörmekte olduğunu iddia ettikleri ve Atlayarak saldıran Proavis hipotezi (Pouncing Proavis hypothesis) olarak adlandırdıkları kuşların uçuşunun kökenini izah etmeye çalışan bir açıklama dizgesi ortaya attılar. (2)

Bu hipoteze göre kuşların ataları olan yırtıcı hayvanlar pusu kurdukları yüksek yerlerden arka bacaklarının itme gücünden yararlanıp atılarak avına zıplamaları, avı sürüklemeleri ve sonrasında avı havaya kaldırma hareketi yapmaları hareketlerininin çuşun başlangıcını oluşturduğunu ve kuşların uçuşunun böyle evrimleşmeye başladığını iddia ettiler. (2)

Kuşların uçuşunun kökeni açıklamalarının birleştirilmesi

Bu hipotezlerin açıklamalarını birbiriyle uzlaştırma çabaları ve kuşların atalarının ağaçlarda ve yerde yaşaması tartışması yerine kanat çırpmanın aerodinamiğinin araştırılması çağrıları 21. Yüzyılın başlarından itibaren hareketlendi. Nesli tükenen Mezozoik kuşlarıyla nesli tükenmeyen kuşların morfolojilerini karşılaştırmak için Holosen kuşlarının ayak pençelerinin analiz edildiği bir çalışmada kuş uçuş evrimi açıklayan hipotezlerin birbirini dışlayan öneriler olmak yerine hipotezlerin, uçuşun evrimleştiği dönemde yaşayan kuşların hareket spektrumlarını yansıttığını söyledi. (6)

Daha sonra yavru kuşlarda ile çalışmalar yapıldı ve bazıları arboreal hipotezi (7), diğerleri ise koşu hipotezini (Cursorial hypothesis) (8) desteklediği ifade edilen yorumlar yapıldı. Ama 2018’deki bir makalede kuşların uçuşunun evrimsel kökeni tartışmasını oluşturan araştırmalar değerlendirilerek hipotezleri birleştirme yoluna gidildi. (1)

Kuşların taksonomisindeki bazı düzenlemelerden sonra yapılan çalışmaları da içine alan bu makalede atasal kuş olmaktan dışlanan Archaeopteryx yerine; yaşayan kuşları ve Archaeopteryx’i içeren, Paraves taksonuna atıf yaparak; atlama, eğim koşusu, dengeli iniş ve uçuş stabilizasyonunu içeren aerodinamik işleve sahip tüyleri olan bir hayvan olup önceden öne sürülen bütün hipotezlerdeki hareketleri birlikte gerçekleştirerek uçuşun kökenini böylece teşkil ettiği sonucuna varıldı. (1)

174 görüntülenme
10
Teşekkür (6)
Paylaş
10

Kaynaklar

  • P. Segre, et al. (2018). The Origin Of Avian Flight: Finding Common Ground. Oxford Academic, sf: 3. doi: 10.1093/biolinnean/bly116. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Garner, et al. (1999). On The Origins Of Birds: The Sequence Of Character Acquisition In The Evolution Of Avian Flight. The Royal Society Publishing, sf: 8. doi: 10.1098%2Frspb.1999.0772. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Ostrom. (1979). Bird Flight: How Did It Begin? Did Birds Begin To Fly "From The Trees Down" Or "From The Ground Up"? Reexamination Of Archaeopteryx Adds Plausibility To An "Up From The Ground" Origin Of Avian Flight. JSTOR, sf: 12. | Arşiv Bağlantısı
  • K. Dial. (2003). Wing-Assisted Incline Running And The Evolution Of Flight. Science, sf: 4. doi: 10.1126/science.1078237. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Dudley, et al. (2011). Animal Aloft: The Origins Of Aerial Behavior And Flight. Oxford Academic, sf: 11. doi: 10.1093/icb/icr002. | Arşiv Bağlantısı
  • C. Glen, et al. (2007). Foraging Modes Of Mesozoic Birds And Non-Avian Theropods. Cell Press, sf: 2. doi: 10.1016/j.cub.2007.09.026. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Evangelista, et al. (2021). Shifts In Stability And Control Effectiveness During Evolution Of Paraves Support Aerial Maneuvering Hypotheses For Flight Origins. PeerJ, sf: 25. doi: 10.7717/peerj.632. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Heers. (2021). New Perspectives On The Ontogeny And Evolution Of Avian Locomotion. Oxford Academic, sf: 14. doi: 10.1093/icb%2Ficw065. | Arşiv Bağlantısı

küçülmesi ile ortaya çıkmış ve günümüze kadar farklı türler oluşturarak gelmişlerdir. Bu bağlamda günümüzdeki bütün kuşlar dinozorların torunlarıdır.

Dinozorların soğukkanlı, yani vücut ısıları dış ortama göre değişen canlılar olması sebebiyle dinozor tüyleri ilk başta bu canlıları soğuktan korumaya yaramıştır. Evrimsel süreçte tüy yapısının işlevi değişmiş ve kuşlarda tüyler uçma görevini yerine getirmeye başlamıştır.

Yerdeki tehditlerden kaçmak ve daha kolay avlanmak için uzun mesafe sıçramaya, süzülmeye ve havada kalabilmeye ihtiyaç duyan bazı dinozorların vücutlarındaki tüyler giderek artmış ve hatta kollarının altında küçük bir tüylü kanat yapısı oluşmuştur. Bu canlılar zaman içerisinde evrimleşerek uçma özelliğine sahip olmuşlardır. Dinozorların kuşlara evrimine (dinozorlar sürüngenlerden evrimleştiği için sürüngenlerin kuşlara evrimi de denebilir) kanıt olarak bu iki canlı arasında yaşamış olan bir sürü tüylü dinozor fosili ve ara formlar gösterilebilir.

154 görüntülenme
2
Teşekkür
Paylaş
2

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın