Sorulara Dön
1
Tıp, Sağlık & Ezcacılık

Koronavirüs yüzeylerde ne süreyle kalabilir? Kontamine olmuş yüzeylerden COVID-19 bulaşma riski var mı?

Merhaba ben yurtıdışından poster tarzı bir şey sipariş etmiştim fakat virüs var diye açmaya korkuyorum açıkçası. Kargonun yüzeyinde halen virüs bulunuyor olma olasılığı nedir, kargoyu açsam ve kullansam sıkıntı olur mu? (Not: Herhangi bir dış paketi yok bu sebeple virüs içine de girmiş olabilir)

2
Anonim 1
545 görüntülenme
Hatırla (1)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

2020 yılı boyunca bu konuda yapılan tüm çalışmaları inceleyen Amerikan Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (CDC), konuyla ilgili olarak, insanların aşina olduğu ve temas ettiği cansız yüzeylerde SARS-CoV-2'nin ortalama 3 gün (72 saat) yaşayabildiğini söylemektedir.[1]

Bu, yüzeylerden virüsü kapabilmek için yeterli bir süredir; ancak epidemiyolojik veriler ve çevresel bulaş faktörleri üzerine yapılan çalışmalar, SARS-CoV-2'nin ana bulaşma mekanizmasının kontamine olmuş yüzeyler (fomitler) olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla fomitler yoluyla bulaş riski düşüktür. Sadece şüpheli veya onaylanmış COVID-19 hastalarının dokunduğu yüzeyleri sabun veya deterjan ile temizlemek yeterli olacaktır. Ayrıca maske takarak ve hijyen kurallarına özen göstererek fomitler yoluyla yayılımı azaltabilirsiniz.

SARS-CoV-2'nin aktif kalabilme süresi, yüzeyin porlu (delikli) olup olmamasına bağlı olarak değişmektedir: Virüs, porlu yüzeylerde birkaç dakika ila birkaç saat kadar, porsuz yüzeylerde ise birkaç gün ila birkaç hafta kadar tespit edilebilmektedir.[2][3][4][5][6][7][8] Bu farkın nedeninin, porlar içerisinde kapiler etkiler ve daha hızlı aerosol buharlaşması olduğu düşünülmektedir.[2]

Bu çalışmaların bu kadar uzun süreli etki tespit edebilmesi, yukarıda da izah edildiği üzere, çalışmaların amacının virüsü tespit edecek şekilde sınırları zorlamak olmasıdır. Gerçekçi şartlar altında çoğu zaman koronavirüsün haftalarca yüzeylerde varlığını sürdürebilmesi beklenmemektedir. 72 saat süresi genel bir fikir ve bir ortalama olarak verilmektedir; bundan kısa sürede virüsün dağıldığı birçok durum olacaktır, bu süreden uzun süre virüsün tespit edilebileceği yüzeyler ve durumlar da olacaktır. Temas ettiğiniz yüzeyleri dezenfekte etmeniz ve riskli temaslar sonrası ellerinizi sabunlu suyla yıkamanız halinde, virüsü saniyeler içinde yok etmeniz mümkündür.[4][9][10][11][12]

Buna karşılık, CDC'nin de vurguladığı üzere yeni koronavirüsün ana bulaşma modu aerosoller ve damlacıklar yoluyladır; yüzeyden virüs kapma ihtimali oldukça düşüktür. Yüzeyler (fomit) aracılığıyla hastalığın bulaşma ihtimali birkaç faktörden etkilenmektedir:

  • Komünite içindeki enfeksiyon görülme sıklığı,
  • Enfekte olan insanların virüs saçma miktarı (bu, maske takarak büyük oranda elimine edilebilir),
  • Fırlayan virüs parçacıklarının yüzeylere birikme (fomitleşme) oranı (bu da havalandırma ve hava akışıyla iyileştirilebilir),
  • Isı ve buharlaşma gibi çevresel faktörlerle etkileşme sonucu virüs parçacıklarının havada veya fomitlerde parçalanma hızı,
  • Yüzeyin kontamine olması ile bireyin yüzeye dokunması arasında geçen süre,
  • Fomit yüzeylerdeki virüs parçacıklarının ellere ve ellerden de yüzümüzdeki mukuslu yüzeylere (burun, ağız ve gözler) aktarılma başarısı,
  • Mukuslu zar rotasında enfeksiyona neden olabilecek virüs dozu

İşte bu basamakların fazlalığı ve her birinin düşük olasılıklı olmasından ötürü fomit yoluyla bulaşma oranları, aerosol veya damlacık rotasına nazaran daha az görülmektedir.[13][14] Fomit yoluyla bulaşmanın olmadığını söylemek çok zor olduğu için, yabancı ve ortak kullanılan yüzeylere dokunulduktan sonra el hijyenine özen gösterilmesi önerilmektedir.

Konu hakkında daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.

156 görüntülenme
Öne Çıkarılan Cevap
0
Paylaş
0
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, COVID-19 ve Aşılar soru dizisi içinde yer almaktadır.

Kaynaklar

Merhaba,

Kargonun kaç gün önce geldiğini yazmamışsınız. Zira zaman da SARS-CoV-2 virüsünün aktivitesini kaybetmesiyle ilgili önemli bir unsur.

Yeni tip koronavirüsün cansız yüzeyler üzerinde aktif kalma süresi; malzemeden malzemeye değişmekle beraber, 9 saat ile 3 gün arasında değişiyor.

17 Mart 2020 itibarıyla farklı malzemelerle ilgili veriler şöyleydi:

Aerosoller içinde: 3 saate kadar (5 mikrondan küçük partiküllere aerosol denir ve havada asılı kalabilirler)

Bakır yüzeylerde: 4 saate kadar

Karton üzerinde: 1 güne (24 saate) kadar (Bu kısım sizi ilgilendiriyor)

Plastik ve paslanmaz çelik üzerinde: 3 güne (72 saate) kadar

Gördüğünüz gibi virüs canlı yüzeylerde ilelebet aktif kalamıyor. Özellikle güneş ışığı altındayken ve kuru bir ortamda iken kısa zamanda parçalanıp yok oluyor. Nemli ve karanlık ortamlar ise bu süreyi biraz uzatabiliyor.

Yeni tip koronavirüs, sizi enfekte edebilmek için mukoza dediğimiz ıslak dokulara ihtiyaç duyar. Bu dokular da ağız içi, burun içi ve göz çevresinde mevcuttur. Dolayısıyla kargonuzu açarken ve posterinizi yapıştırırken hem ürünü hem ellerinizi yüzünüzden uzak tutarsanız, enfekte olma tehlikeniz yoktur. Zira virüs uçamaz.

Tavsiyem, kargoyu açarken istemsizce elinizi yüzünüze götürme ihtimaline karşı maskenizi takın. Kargoyu açın, posterinizi çıkarın. Paketini bir naylon poşete koyarak ağzını da bağlayıp çöpe atın. Posteriniz sentetik bir malzemeden yapılı ise, kolonyalı bezle silmeniz dezenfekte etmeye yetecektir.

En önemli noktalar şunlar:

  • Kargo ve posterle işiniz bitene kadar elinizi asla yüzünüze götürmeyin
  • Bu işi sadece tek bir kişi (siz) yapsın
  • Poster dışında kargodan kalan tüm materyali, bir çöp torbasına koyup, ağzını bağlayıp çöpe atmayı unutmayın
  • Posterler işiniz bittiğinde, ellerinizi en az 20 saniye sabunla ovarak yıkayın

Kargonun geldiği eğer 2-3 günü geçmişse, zaten virüslerin büyük bir kısmı parçalanıp yok olmuştur. Yazdığım önlemler her ihtimale karşı yüzde yüz güvende olmanız içindir.

Aşağıda inceleyebileceğiniz iki Türkçe, bir de İngilizce kaynak var konuyla ilgili. Onları da okursanız konuya daha hakim olursunuz.

Sağlıkla kalın.

457 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
4
Paylaş
4
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Evrim Ağacı - Sars-Cov-2 Virüsünün Ana Bulaşma Yolu Ne?. (20 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 20 Nisan 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Evrim Ağacı - Koronavirüs Cansız Yüzeylerde Kaç Gün Aktif Kalır?. (20 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 20 Nisan 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Science Direct - Stability Of Sars-Cov-2 In Different Environmental Conditions. (20 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 20 Nisan 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et