Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
0

Karanlık madde ve karanlık enerji uzay-zamanın ta kendisi olabilir mi?

Evrenin büyük bir bölümünün gözlemleyemediğimiz, hakkında çok bilgi sahibi olmadığımız ama sürekli genişleyen ve uzaydaki cisimlere etki eden bir kavram olan karanlık madde ve enerjiden oluştuğunu düşünüyoruz. Üç boyutlu evrenimizin dördüncü boyutunun uzay-zaman veyahut karanlık enerji olma ihtimali nedir? Bu iki kavram arasındaki bağ ne?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

"Dördüncü boyutun karanlık enerji olması" anlamlı bir ifade değil, tıpkı "mavi, kırmızıdan daha uzun boyludur" ifadesinin anlamlı olmaması gibi.

Karanlık madde, galaksilerin uç kısımlarındaki dönüş hızlarının Genel Görelilik'ten beklenildiğinden daha hızlı olmasından yola çıkılarak ortaya atılmıştır çünkü galaksilerde göremediğimiz ama kütlesi olan bir şey olduğunu varsayarsak yapılan gözlemler Genel Göreililk ile örtüşüyor. Eğer böyle bir madde varsa kütlesi olduğunu, soğuk olduğunu ve ışık ile etkileşime geçmediğini biliyoruz. Eğer yeteri kadar sıcak olsaydı ışıma yapardı ve bunu gözlemlerdik fakat böyle bir şey gözlemlenmedi. Işık ile etkileşime geçseydi bunu da gözlemleyebilirdik.

Karanlık enerji ise Genel Görelilik'in öngördüğünün aksine evrenin genişleme hızının gittikçe yavaşlamaması aksine hızlanmasını gözlemlememiz sonucu ortaya atılmıştır. Genel Görelilik'e Kozmolojik Sabit adını verdiğimiz boş uzayın enerji yoğunluğu olarak yorumlayabileceğimiz bir ifade koyarsak evrenin hızlanarak genişlemesi ile uyumlu hale getirebiliriz. Bunun yanı sıra Inflaton alanı gibi evrende bilmediğimiz farklı türden alanlar koyarak da teori ile uyumlu hale getirebiliriz. Tıpkı karanlık maddede olduğu gibi karanlık enerjinin de ne olduğunu henüz bilmiyoruz.

Kabul Edilen Cevap
2
Teşekkür (2)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
İlgili Yazılarımız
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Soru Sor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Varsayımlarınız, dünyaya açılan pencerelerinizdir. Arada bir tozunu alın, yoksa içeri ışık girmez.”
Isaac Asimov
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku