Sorulara Dön
1
Fizik & Kuantum

Higgs bozonu nasıl üretilir?

Einstein’ın en ünlü kuramı genellikle e=mc2 şeklinde yazılır ve enerji ile maddenin, aynı madalyonun iki yüzü olduklarını bize söyler.

2
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Maddenin ortaya çıkışı bilim insanları için bir sırdı, ta ki 1905 yılına kadar sonra Albert Einstein şu meşhur denklemi buldu ‘’e = mc2’’, Einstein’in denklemi bize enerjinin yani e’nin ve kütlenin yani m’nin aynı şeyin farklı formları olduğunu gösterdi, kütle ve enerji birbirileriyle değiştirilebilirler.

Kütle hayatın bel kemiğidir, kütle olmasaydı kainat tamamen radyasyondan oluşurdu ve insanlar ya da hayatı yaşanır kılan hiçbir madde oluşamazdı, sadece radyasyondan oluşan bir kainat gerçekten çok sıkıcı olurdu.

İlk anda maddenin nasıl oluştuğunu keşfedersek hayatın kökenini de anlamış oluruz, bilim insanları parçacıklara kütle veren şeyin ne olduğunu bulamazlarsa ilk anın gizemini de çözemezlerdi, 1964 yılında İngiltere’deki Edinburgh Üniversitesi’nde fizikçi Peter Higgs sarsıcı bir teori ortaya attı, görünmeyen bir kuvvet alanının ilk anda kainatı kaplayarak parçacıklara kütle kazandırdığını iddia etti, buna Higgs alanı adı verildi.

Parçacıklar onunla etkileşime girince kütle kazanıyordu.

Örneğin bir arabayı ele alalım, benzini bitmiş olsun ve ben onu yolda itiyor olayım, en sonunda onu iterek hareket ettirebilirim ama araba çamura girerse onu iterken daha da ağırlaştığını hissederim, parçacıkların kütlesi olmasının bir nedeni olduğunu düşünüyoruz, bazı parçacıklar bu higgs alanıyla daha güçlü bir etkileşime girerlerse, daha zayıf etkileşime giren parçacıkları itmek daha kolay olur bu yüzden onlar daha hafifmiş gibi gelirler, daha güçlü bir etkileşime giren parçacıkları itmek daha zordur bu yüzden de daha ağır olduğunu düşünürüz.

Higgs alanı da çamur gibi her şeye bulaşıyor, parçacıklar bu alana girdikleri zaman kütle kazanıyor, o alanla ne kadar kontak kurarlarsa o kadar çok kütle kazanıyorlar.

Higgs bozonunu sadece Higgs alanı ile etkileşen parçacıklar tarafından üretilebilir.

2
Teşekkür (2)
Paylaş
2

Kaynaklar

  • Christophe Grojean ve Laurent Vacavant, et al. (2021). Higgs Bozonu.

Higgs bozonundan önce Higgs alanını tanımlayalım. Higgs alanı evrenin her yerini saran bir alandır. Parçacık bu alanla etkileşmesi sayesinde kütle kazanır. Bazı parçacıklar bu alandan etkilenmez (Örn: Foton, Gluon). Kütleli parçacıkların Higgs alanına takılıp kendi enerjisini alana aktarması sonucu Higgs bozonu oluşur. Kütlesiz parçacıklar bu alanla etkileşemediği için Higgs bozonu oluşturmaz. 

Higgs bozonu hakkında daha fazla bilgi için kaynak bırakıyorum. 

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın