Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Ömer Alpöz
Ömer Alpöz
4,541 UP
Üye
2

fizikte, kuantum hareketlerinde kendiliğinden veya rastgele olduğu söylenen şeyler henüz bulunamamış yasalardan dolayı olamaz mı?

burada kerem cankoçak tarafından 17:00 dan birazcık önce bozunumdan bahsedilip sonra kendiliğindenlikten bahsediliyor
569 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ersals Krononot
Ersals Krononot
238K UP
Krononot

Kendisi takdir edilecek biçimde iyi bir bilim insanı. Ancak, evren tamamen hiçlikten var olmuştur, kuantum mekaniği kendi kendineliğe sahiptir gibi yaklaşımlar yorumdur. Evet kuantum fiziği zaten evreni bir olasılıklar okyanusu olarak tanımlar, ancak biz bu olasılıklar arası etkileşim, ilişkileri anlayamamaktayız aynı zamanda. Evrenin hiçlikten oluştuğu da yanlış denebilecek bir şey değildir. Ancak asıl olan, bilinemezlik tir. Bir de bize göre hiçlik tanımı söz konusudur. vs vs.

Biz henüz, daha fizik evrendeki olayları açıklamakta belli bir düzeye ulaşamadık. Tesadüf kavramı, bizim bütününü kavrayamadığımız olayın, algı düzeyimize girmiş ufacık kısmına taktığımız isim. Kaos teorisi bu tanımı getirdi, tamamen bilinemez, anlaşılamaz olmaktan çıkardı tesadüfü. Tesadüfen oldu demek, olayın nedensellik ilişkileri o kadar kompleks ki, anlamak imkansıza yakın olduğu için tesadüfen oluştu demek aslında. Aynı şekilde kuantum mekaniğindeki kendi kendinelik, evrenin kendi kendine oluşumu - dışarıdan başka güce ihtiyac duyulmaması gibi durumlar henüz tam olarak tanımlanmış, her yönüyle ortaya konmuş açıklanabilmiş değil. Bir de parçacıklar dünyası bizim makro kabul ettiğimiz evrenden o kadar farklı ki, bilgimiz bir anda anlamsız kalmaya başlıyor. Anlamakta zorlanıyoruz.

Tüm Reklamları Kapat

Kerem Cankoçak takip ettiğim değerli bir insan, ancak herkeste olduğu gibi onun söylemlerinde de kendi bireysel yorumları var, olmalı da zaten. Ama ben okur olarak bunları ayırıp anlam yüklenmişlik ile literal bilgiyi ayırabilecek zemine sahip olmak zorundayım. Özellikle Dawkins gibi yorumlarını bilimle birlikte sunan bilim insanlarına ait kaynakları okurken, yorum - literatür ayrımını yapacak zemin olmadan elde edilecek sonuçlar sorgulanmalı. Önce kişi kendini bu ayrımı yapacak düzeye ulaştırması gerekliliğini anlaması gerekir.

Yazar ya da konuşmacı, sözün her noktasında şu anda FACT bilgi veriyorum, şu anda kendi yorumumu yapıyorum demeyecektir nihayetinde. Hatta çoğu zaman bu ikisi birbirine çok daha yoğun şekilde karışıp yer değiştirecek kadar flu noktalara gidecektir. Bir konuyu hem literal kaynağından, hem de farklı bilim insanlarından farklı yorumlarda almak en iyisi gibi görünüyor. Sentez, fermente sonuç gibi en faydalı olanı sanırım.

250 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar
181K UP
Bilim ve felsefe okuru

Evrende en temel seviyede tesadüfler varsa ve bunlar şuan gördüğümüz makro sonuçlara neden oluyorsa evrende seçilmiş veya indirgenmiş olasılıklardan bahsetmek zorunda kalırız. Yani aslında herşeyin mümkün olduğu bir evrende şuan gördüğümüz makro tablo olasılıkların seçilmiş durumuna veya indirgenmiş sonucuna dönüşür. Kuantum fiziğinde ağırlıklı bir biçimde indirgenmiş sonuç yorumu dalga çökmesi olarak ifade edilmiştir. Yani bunun anlamı tesadüfler (sonsuz olasılıklar demek daha doğru olur) yerini evrende kararlı durumlara bırakır. Sonuçta evrenin kendisi için mikro veya makro ayrımı yoktur. Özellikle zaman kavramını da bu denkleme eklersek evrende en küçük an birimi olan zamanlarda makro yapıların da bu anlık zaman birimlerine 'dağınık' durumda olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu demektir ki evrendeki yapılar 'zaman kararlılığı' taşıyor demektir. Eğer bunlar doğru ise Böyle bir tabloda tesadüften bahsetmek olsa olsa bizim cehaletimiz olacaktır. Çünkü evren Mikro seviyede son derece belirsiz ve kararsız yapıda iken kararlı yapılar bigbangın ilk anından sonra evrende kuantum fiziğindeki seçilmiş veya indirgenmiş olasiliklar ile ortaya çıktı demektir. Bigbangın ilke evrelerinde henüz madde ortaya çıkmadan ve herşey bir enerji 'çorbası' halinde iken kuantum fiziği ilkeleri evrenin gelecek yönünü belirlemiş demek olacaktır. Eğer evren bugün kuantum fiziğine göre determinist değil indeterminist yapıda olarak ele alınıyor ise (ki öyledir) o zaman bu sonuç kaçınılmaz olarak ortaya çıkar. Yani evrenin bugün gördüğümüz tablosunu bigbangın ilk evrelerinde kuantum fiziği belirlemiş ve bugünkü uzay/zaman tutarlılığı ve kararlıliğini var kıldı demektir. Dahası ve asıl şok edici olanı da evrende mikro/makro ayrımı olmadığından şuanki bütün kararlı tablo sandığımız gibi durağan bir yapının sonucu olmayıp heran kuantum fiziğine göre indirgenmekte olan bir gerçekliğin ve aktif/etkin bir indirgenme sürecinin an be an ortaya çıkmasının sonucu olacaktır. Örneğin bir oku fırlattığımızda okun gidiş güzergahını görmek veya tahmin etmek zorunlu bir sürecin sonucu değil bunun yerine heran indirgenmekte olan bir gerçekliğin aktif süreci olacaktır. Bu da hiç bir sebep sonuç ilişkisinin mutlak olmaması demek. Evrendeki öngörü gücümüzün kaynağı olan sebep sonuç ilişkileri eğer ki bu şekilde ise evrenin bize bir 'oyun' oynadığından rahatlıkla bahsedebiliriz.

Sonuç olarak Mikro ölçekte sonsuz olasılık varken makro ölçekte indirgenmiş ve kararlı hale gelmiş olasılıklardan türemiş durumlar var ise şuanda gördüğümüz evrendeki herşey aynı indirgenmiş veya seçilmişliğin sonucu olacaktır demektir.

Tüm Reklamları Kapat

2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Astral Seyahat Mümkün mü?
Astral Seyahat Mümkün mü?
Uçakta Cep Telefonu Neden Yasak?
Uçakta Cep Telefonu Neden Yasak?
Dünya Boş mu?
Dünya Boş mu?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
Çocuk Kral: Tutankhamun'un Laneti Gerçek Olabilir mi?
Çocuk Kral: Tutankhamun'un Laneti Gerçek Olabilir mi?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close