Sorulara Dön
0
Felsefe

Evrim teorisinin çürütülemeyeceği iddiasını çağdaş bilim felsefesinde üretilen görüşlerle uzlaştırmak mümkün müdür?

Thomas kuhn gibi bilimsel bilginin sosyal bir inşa olduğunu öne süren çağdaş bilim felsefecilerinin de ifade ettiği üzere, bilimsel bilgi, üretimi esnasında insan faktöründen tamamen bağımsızlaşabilir bir şey değildir. İnsan bağımlı her şey de doğası gereği değişime konu olur. Bu bakımdan khuncu eleştiriyi nasıl aşabilirsiniz?

1
Teşekkür
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Öncelikle merhabalar.

Ülkemizdeki bireylerin daha pozitifizm, natüralizm ve materyalizm ayrımlarını yapamaması; epistemolojik tartışmaların Popper, Kuhn, Kant ve Gazali dörtgeninde dönmesinin bir sonucu olarak bu tür düşünceleri modern yaratılışçıların da en çok savunduğu tutum haline getiriyor.

Öncelikle bilim pozitifist veya materyalist değildir. Bilim natüralisttir. Başlamadan önce bunu bilmek gerekir zira bilime yapılan saldırıların bir çoğu, natüralizm-pozitifizm-materyalizmi aynı olgu olarak gösterme sonucu çıkan farklılıkların birer çelişki olduğunu iddia eden safsataları da sıkça kullanır.

Bunların dışında modern anlamda bilime iki türlü reddiye vardır. Bunlar temel olarak: İndirgemecilik ve güvensizlik suçlamaları üzerine kuruludur. Örnekler Newton - Einstein üzerinden gittiği için ben de örnek olarak aynı isimleri kullanacağım.

Sir Isaac Newton'un kütleçekim prensibi Einstein'dan daha yanlıştır. Sonunda Einstein' ın da kütleçekim prensibi yanlışlanacaktır. O zaman bilimin güvenilirliği nerededir?

Şimdi, olay gayet açık ve estetik bir şekilde öne seriliyor. Ancak bilim bu şekilde işlemez. Bilimin yöntemini basitleştirirsem:

Elimizde π kilogram kütleli bir top var. Newton çekim yasası, bu π kütleli topa 3,1415 kg'dır der. Genel görelelik ise bu topun kütlesine 3,141592 kg'dır der. Yeni bir kütleçekim prensibi konulursa bu topa, 3,1415926535 diyecektir. Bilim bu topa armut demeyecektir ve asla kütlesini tam olarak söyleyemeyecektir.

Şimdi bu basitleştirmeden anladığınız kadarı ile deriz ki: Einstein Newton' dan daha doğrudur. Ancak Einstein' ın daha doğru olmasından yola çıkarak, Newton' un yanlış olduğunu iddia etmek, güvenilir temeli olmayan bir argümandır. Bilime sürekli olarak güvensizlik suçlaması yapanlar, bilimin ortaya koyduğu gerçekliği daha güvenilmez temelli iddialar ile bilime saldırarak kendileriyle bariz şekilde tutarsızlık gösterirler.

Newton bile Einstein tarafından çürütüldü. O zaman bilim de gözleme en uygun yapılan bir indirgemecilik değil midir?

Şöyle açıklayayım ki, Newton mekaniğinin öngörülerine göre:

Dünyanın kütlesi a'dır. Güneşin kütlesi b'dir. Kalemin sürtünme katsayısı c'dir. Jüpiter- Satürn'ün kütleçekim denkleminin uyumsuzluğu nedeni ile arada başka bir gezegen vardır. Yıldızlar, cennetten süzen ışık hüzmeleri değildir. Uzay, (yaklaşık olarak) sürtünmesiz ve maddesizdir. Her madde sürekli olarak birbirine etki eder. Gel- git olayları Ayın hareketi nedeni iledir. Dünya döner. Dünyanın atmosferi vardır. Gökkuşağı Güneş ışığının atmosferde kırılması ile oluşur. Enerji korunur, termodinamik yasaları vardır. Kalkülüs, doğada vardır. Birim türev, tek hücreli canlılardaki üreme miktarını gösterebilir.

Gibi sonsuza yakın öngörüsü vardır. Einstein bu sonsuz sayıdaki öngörülerin 3 tanesini daha geniş yargı ile açıklamıştır.

  1. Merkürün yanında başka bir gökcismi yoktur.
  2. Yalnızca kütleler birbirini çekmez. Kütleler, kütlesiz cisimleri de çeker.
  3. Kütleçekim, anında etki etmez. Işık hızı sınırlandırması vardır.

Şimdi Newton mekaniğinin bu sonsuza yakın varsayımının doğruluğunu boşverip; Newton, Einstein tarafından çürütüldü demek indirgemecilik değil de nedir?

Buradan yola çıkarak evrim teorisinin psikoloji, sosyobiyoloji, coğrafya, abiyogenez mekaniği, taksonomi, nörobilim-fizyoloji, jeoloji, paleontoloji, antrepoloji, kimya, fizik, astronomi, karmaşık sistemler matematiği gibi alanlardaki sonsuza yakın varsayımsal öngörülerin yanlışlanabileceğini iddia etmek de indirgemecilik değil midir?

-

Sonuç Olarak: Evrim teorisi çürütülebilir demek, kesin suretle çürütülemez demek kadar indirgemeci ve güvenilmez bir tutumdur. Bilimin gerçekliğine yapılan saldırılar her daim indirgemecilik ve güvensizlik yolu üzerinden geçtiği için, bu saldırıları aynı zamanda kendiyle çelişen tutarsızlıklar ve safsatalar bütünü olarak kılar. Tabiki felsefi bir tartışma olduğu için anlatabileceklerim sınırlı. Bu yüzden aşağıya kitaplara bakmanızı kesinlikle öneririm.

Saygılar

--------

Modern Epistemoloji:

Kuhn ve Popper'ın çok satanları.

Bilimsel Araştırma Programlamanın Metadolojisi - Imre Lakatos

Temsil ve Müdahale - Ian Hacking

Şakanın Ardından - Alan Sokal

Kozmoloji ve Fizik Epistemolojisi:

Fiziğin Krizi - Lee Simolin

Kozmik Manzara - Leonard Susskind

Biyoloji ve Zihin Epistemolojisi:

Nörofelsefe - Patricia S. Churchland

Biyoloji Felsefesi - Brian Garvey

2
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
İlgili Yazılarımız
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın