Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Ahmet Saraçoğlu
Üye
3

Edebiyat bir bilim dalı mıdır? Neden?

602 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Görkem Öge
Sinema yazarı

Herhangi bir disiplinin bir bilim dalı olduğunu iddia etmek için, bugün için bilimsel yöntem dediğimiz, gözlem, hipotez, deney, veri, kuram gibi adımlardan oluşan çalışma yöntemine uyumlu olması gerekli. Ve özellikle modern bilimin tanımını yapan, kurallarını yazan Karl Popper, Bertrand Russel gibi düşünürlerin kurama döktükleri esaslarla (yanlışlanabilirlik) tutarlı olması.

Edebiyat ise pek net biçimde bir bilim dalı değildir. Herhangi bir edebiyatçıyı, bir çalışma yaparken gözlem, hipotez, deney, veri, kuram gibi aşamalarla sorumlu tutamayız. Ve ayrıca her hangi bir edebi ürünü, veriyi, sonucu, yorumu, "yanlışlanabilirlik" yaklaşımı ile yargılayamaz ve inceleyemeyiz.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Bu temel ve net açıklama. Başka açılardan başka açıklamalar da yapabiliriz ama buna ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum. Amaç, yöntem, niyet, iddia, sonuç gibi kıstaslarla bakılırsa edebiyat yine bir bilim dalı olarak kabul edilemez. Bunlar dışında da estetik, duygu, maneviyat, kesinlik, iddia vs. gibi başka bir çok kıstası da dikkate alırsak edebiyatı bir bilim dalı olarak görmekten çok onun bilimden hayli uzak bir disiplin olduğunu görürüz.

Ancak... Bu ayrım ve durum, edebiyat ya da her hangi bir sanat dalı üzerine bilimsel çalışma yapılamayacağı anlamına gelmez. Sanat üzerine sayısız bilimsel çalışma yapılmıştır zaten. Ama bu gerçek bize edebiyatın ya da sanatın bir bilim dalı olduğunu göstermez. Edebiyat tarihindeki akımları, üslupları inceliyoruz diyelim. Fantezi edebiyatının belirli bir bölgeden çıktığını, o bölgenin kültürel, sosyal, politik, ekonomik durumunu inceleyebilir ve diyebiliriz ki "Fantezi edebiyatı şu şu tip toplumların edebiyat anlayışına yakındır". Bu bir bilimsel çalışmadır, bilimsel sonuçtur. Ama bu çalışma ve tespit, edebiyatın bir bilim olduğu anlamına da gelmez. O nedenle edebiyat ya da sanat akademisyenliği sanatı inceleyen bir bilimsel kurum olsa da sanatın kendisi değildir.

Umarım açıklayıcı olabilmişimdir. Sağlıcakla...

Kaynaklar

  1. A. Kurtov. Bilimde Doğrulanabilirlik Ve Yanlışlanabilirlik: Bir İddianın Bilimsel Olmasının Kuralları. (18 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2023. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir

Edebiyat bilimi nedir? Edebiyat bilim midir?

Pek çok insanın merak ettiği konulardan biri edebiyatın bir bilim dalı olup olmadığıdır. Toplumda genel olarak "edebiyat" denince akla şiir, roman, hikaye ve masal gibi edebi türler gelir. Ve bu edebi türlere dahil kitaplar da bir sanat eseri olduğundan herkes, edebiyatın;

olduğunu düşünür. Aslında haksız da sayılmazlar, çünkü edebiyatın bilimsel bir yanının bulunduğu, hiçbir zaman bu insanlara söylenmemiştir. Edebiyatın sadece bir sanat dalı olduğunu düşünenler, üniversitelerde bilim adamlarının ve serbest çalışan yazarların edebiyatın bilimsel yanıyla ilgilendiğini hiç düşünmezler. 

Tüm Reklamları Kapat

Yazın bilimi nedir?

Edebiyat ya da diğer adıyla yazın, aynı zamanda bilimsel bir faaliyet alanıdır. Üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde edebiyatla bir bilim dalı olarak ilgilenen pek çok akademisyen vardır. Bu akademisyenler;

Tüm Reklamları Kapat

  • Edebiyat tarihi
  • Edebiyat kuramları
  • Karşılaştırmalı edebiyat
  • Edisyon kritik
  • Şiir tahlili
  • Metodoloji
  • Dilbilim
  • Halk edebiyatı
  • Divan edebiyatı
  • Modern Türk edebiyatı

alanlarında bilimsel çalışmalar yaparlar. Bu bilimsel çalışmalar, genel olarak dil ya da edebiyat sahasına münhasır kılınır. Dilin tarihi süreç içerisinde incelenmesi, dilbilim çalışmaları, edebi metinlerin incelenmesi ve karşılaştırılarak en sahih metnin ortaya çıkarılması, saha araştırmaları, yazar ve şairlerin yaşamı, bir edebi dönemin incelenmesi gibi konular edebiyat biliminin inceleme sahasına girer.

Bütün bu açıklamalar bir arada değerlendirildiği zaman görülecektir ki edebiyat hem bir sanat dalıdır hem de bir bilim dalı. [1][1]

Kaynaklar

  1. Butik Kitap. Edebiyat Bilimi Nedir?Edebiyat Bilim Midir?. (30 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2023. Alındığı Yer: Butikkitap | Arşiv Bağlantısı
3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Uzayda Yaşam Dibimizde Olabilir mi?
Uzayda Yaşam Dibimizde Olabilir mi?
Telefon Bataryanızı Delerseniz Ne Olur?
Telefon Bataryanızı Delerseniz Ne Olur?
Kötü Olduğunu Bildiğiniz Şeyleri Yapmaya Neden Devam Ediyorsunuz?
Kötü Olduğunu Bildiğiniz Şeyleri Yapmaya Neden Devam Ediyorsunuz?
Işıldayan Bu Taş Radyoaktif mi? | Yooperlite Taşı
Işıldayan Bu Taş Radyoaktif mi? | Yooperlite Taşı
Ne Kadar Kıllısınız?
Ne Kadar Kıllısınız?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close