Sorulara Dön
0
Tıp, Sağlık & Ezcacılık

Covıd-19 aşıları "canlı" aşılar mı?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Hayır, COVID aşıları "canlı" değildir.[1] "Canlı aşılar" (İng: "Live, attenuated vaccines"), hastalığın kendisine bir bütün olarak sebep olmasa da, bazı hücreleri enfekte edebilen, zayıflatılmış virüsleri içerir. Bu zayıflatma işlemi, laboratuvar ortamında ve virüs veya bakterilerin tekrar tekrar kültürlenmesi yoluyla yapılır. Kızamık aşısı, bu tür bir aşıdır. Bu yolla üretilen aşıların insanlarda bağışıklık tepkisini sağlaması için, aşı verildikten sonra aşı içindeki etken maddelerin kendi kendini kopyalaması gerekir. Bu aşılara verilen bağışıklık tepkisi, hastalığın kendisine verilen ile büyük oranda aynıdır; ancak patojen zayıflatılmış olduğu için ölümcül tehlikeleri büyük oranda ortadan kaldırılmıştır. Canlı aşılar, teoride orijinal hastalık patojenine dönüşebilirler. Bu, tarihte 1 kez, çocuk felci aşısında yaşanmıştır. Şu anda kullanımda olan hiçbir COVID-19 aşısı canlı aşı değildir.

Canlı aşılar, "inaktif aşılar" ile karıştırılmamalıdır. Örneğin Sinovac aşısı "inaktif aşı"dır. İnaktif aşılar, canlı değildir ve kendi kendini kopyalayamaz. Dolayısıyla hastalığın kendisine neden olamazlar. Dolayısıyla inaktif aşıların sebep olduğu bağışıklık tepkisi, canlı aşılara göre çok daha zayıftır. Bu nedenle inaktif aşılarda "booster" aşıları daha sık görülür, çünkü bu aşının ürettiği bağışıklık tepkisi daha çabuk sönmektedir.

Viral vektör aşıları ise, insanlar için daha zararsız olduğu bilinen bir virüsün değiştirilmesi sonucu, aşılanmak istenen hastalığın patojeninin bir parçasını üreten virüsleri veya bakterileri içerir. Savunma sistemi, daha kolay baş edebildiği adenovirüs gibi bu virüsleri bir yandan kolayca yenerken, diğer yandan bu değiştirilmiş virüslerin ürettiği COVID-19 virüsü (SARS-CoV-2) parçalarını da tanımayı öğrenir. Böylece bağışıklık kazanılmış olur. AstraZeneca/Oxford aşısı bir viral vektör aşısıdır.

Her üç yöntem de, bir virüsün tamamını hiç içermeyen mRNA aşılarından oldukça farklıdır. mRNA aşıları, virüsün sadece belli bir proteininin belli bir kısmını kodlayan mRNA’yı içerir. Bu mRNA, bütün virüsün nasıl üretildiğini talimatlarını taşımaz, DNA’nızı değiştiremez ve viral protein yapmak için kullanıldıktan sonra kısa bir süre içinde parçalanır. mRNA aşıları da canlı aşılar kadar güçlü bir bağışıklık tepkisi veremez; ancak diğer aşılarda olanın aksine, zayıflatılmış veya inaktif bir patojen vermek yerine çok daha kolay üretilebilir, çok daha kolay adapte edilebilir ve bu sayede üretilen bağışıklık tepkisi çok daha etkili bir şekilde kontrol edilebilir. Pfizer ve Moderna gibi firmaların ürettiği COVID-19 aşıları, bu tür mRNA aşılarıdır.

Öne Çıkarılan Cevap
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, COVID-19 ve Aşılar soru dizisi içinde yer almaktadır.

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın