Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Mehmet Resul Tunç
Üye
5

Bir ilaç nereye etki etmesi gerektiğini nereden biliyor?

Mesela bir ağrı kesici yuttuğumuzda, ağrı kesici nereye etki yapması gerektiğini nasıl bilir?
5,059 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap

Bilmiyor! Nerden bilsin? "Bilme" fiili sadece sinir sistemi (ve özellikle de beyni) olan hayvanlar için anlamlı olan bir fiil. Dolayısıyla bırakın cansız ilaçları, canlı bakteriler veya bitkiler bile hiçbir şey bilemezler. Bu imkansızdır. Dolayısıyla bir şeyi biliyormuş gibi davranan her şey belli doğa yasalarını takip etmek zorunda olduğu için ve o yasalar da hep aynı sonuçları verdiği için (dolayısıyla bizim tarafından olması gereken olarak görüldüğü için) biz de onların bir şeyi bilerek yaptıklarını sanarız. Dolayısıyla bir ilacın ağrıyı kesmeyi bilmesi, bir topun düşmeyi bilmesinden farksızdır.

Bir ilaç aldığınızda içindeki etken madde molekülleri bağırsaklarınızda sindirilir ve kanınıza karışır. Kan, vücudunuzda zaten her yere gidiyor ve bu sırada ilacı da her yere taşır.[1] Ama "ilaç" dediğimiz moleküller de tıpkı diğer kimyasal moleküller gibi, önlerine gelen her moleküle bağlanamaz. Sadece bağ kurabildiği moleküllerle karşılaştığında işe yarar, yoksa vücuttan olduğu gibi atılır.

Tüm Reklamları Kapat

Mesela baş ağrısının nedenlerinden biri olan prostaglandinleri üreten COX enzimine denk gelen bir ağrı kesici molekülü, onu iptal ediyor ve böylece ağrıya neden olan kimyasal süreç duruyor (diğer yöntemler için bu yazımızı okuyabilirsiniz). İlaç, vücudunuzdaki bütün COX enzimlerine bağlanıyor, fakat başınız ağrırken oradaki ağrı durduğu için, siz ilaç sadece oraya etki etti sanıyorsunuz.[2] Aynı zamanda bacağınız da ağrısaydı (ve bacak ağrısı da COX reseptörleriyle ilgili olsaydı), o ağrı da duracaktı, çünkü ilaç oraya da etki ediyor. Ama orası ağrımadığı için, ilacın etkisini hissedemiyorsunuz.

Ayrıca bazı ilaçlar beynin birden fazla kaynaktan gelen ve tek bir bölgede değerlendirilen beynin ağrı ve acı merkezlerini susturabiliyor (örneğin endokanabinoidlerin etkisi buna daha yakındır). Bu sayede vücudunuzun neresinden ağrı/acı sinyalleri geliyor olursa olsun bu sinyalleri görmezden gelmek mümkün oluyor. Siz de ağrınızın/acınızın azaldığını deneyimliyorsunuz.

Tabii ki ağrıyı/acıyı kesmek, o ağrıya/acıya sebep olan unsuru tedavi etmek anlamına gelmiyor; ona da dikkat etmek lazım. Çoğu zaman acı/ağrı, altta yatan bir diğer nedenin semptomu olarak oluşuyor. Bu nedenle bu faktörlerin ortadan kaldırılması asıl önemli olan şey.

374 görüntülenme

Kaynaklar

  1. D. Halber. How Do Medicines Know Where In The Body To Start Working?. Alındığı Yer: MIT Engineering | Arşiv Bağlantısı
  2. O. Qureshi, et al. (2022). Cox Inhibitors. StatPearls Publishing. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
24
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Egemen Sak
Egemen Sak
38K UP
Öğretmen

Aslında ağrı kesici neremizin ağrıdığını bilmez. Ki zaten bunu bilmesine de gerek yoktur.

Aslında bir çok şey beynimizde oluşur. En basitinden gözümüz sadece dışarıdan gelen ışıkları beynimize sinyaller olarak iletir. Ve görüntü burada oluşur. Yani görme engelli bireylerin çoğu aslında gözünde değil beynimizün görme kabiliyeti olan oksipital lob bölümünde sorun oluşur. Aynı durum 5 duyu organımız için de geçerlidir Ağrı, yanma hissi de aslında böyledir.

Tüm Reklamları Kapat

Tenimize gelen bir darbe veya ısı çok hızlı bir şekilde sinirler tarafından beyne iletilir ve beyin o iletiyi yorumlar. Sadece refleksler omurilig soğanı tarafından olması gerekiyor, beyin harici biz hareket göstertir.

Aksi halde yürümek dahi mümkün değildir.

Tüm Reklamları Kapat

Ağrı kesiciler veya anesteziler beynin ağrı bölümüne etki eder ve o bölgeyi bir nevi susturur. Ve biz ağrımızın dindiğini zannederiz ancak bu durum pek öyle değildir. Sadece beynin o bölgesi artık gelen sinyalleri yorumlamaz, bir nevi uyuşur.

Hatta lokal anestezi de buna benzer şekildedir. Sinirlerin belirli bir süre iş yapmasını engeller ve haliyle ağrı ve acı hissetmeyiz operasyon sırasında.

Tabi ağrı kesiciler oldukça tehlikeli ve kesinlikle doktor gözetiminde kullanılması gereken ilaçlardır. Kanımızın yapısını ciddi derece bozduğu, böbrek ve karaciğer ciddi zarar verdiği bir gerçektir. Ayrıca unutulmamalıdır ki ağrı kesicilere bağışıklık kazanılabilir. Eğer düzenli ve sık ağrılarınız varsa ihmal edilmeden doktora gösteriniz.

Son olarak, ağrı kesici aldığımızda aslında vücudumuz bize bir mesaj vermek istiyordur. Bu mesajı bir nevi görmezden geliriz. Alarm sistemi de denebilir. Alarmı çalan bir evin alarmını kapamadan önce alarmın neden çaldı diye kontrol etmek her zaman daha tedbirli ve doğru bir hareket olacaktır :)

Sağlıklı günler dilerim...

353 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Site yazarı. Ağrı Kesici Ilaçlar. Alındığı Tarih: 10 Şubat 2022. Alındığı Yer: Medikalakademi | Arşiv Bağlantısı
  2. A.Şahin. Ağrı Kesiciler. Alındığı Tarih: 10 Şubat 2022. Alındığı Yer: Draltansahin | Arşiv Bağlantısı
9
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Zırvasız Bilim: Konuşabilen Bitkiler, Yapay Zekanın Sonu, Aşırı Yaşlı Karadelikler!
Zırvasız Bilim: Konuşabilen Bitkiler, Yapay Zekanın Sonu, Aşırı Yaşlı Karadelikler!
İnci Nasıl Oluşur?
İnci Nasıl Oluşur?
Tıraş Edilen Sakal Daha Gür Çıkar mı?
Tıraş Edilen Sakal Daha Gür Çıkar mı?
Büyük Elmas Yalanı: Aşıkları Nasıl Kandırıyorlar?
Büyük Elmas Yalanı: Aşıkları Nasıl Kandırıyorlar?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close