Evrim Ağacı Soru & Cevap
Puan Ver
0
Puan Ver

Bilinç, karar veren mi, arka planda verilen kararı onaylaması ve uygulaması için kullanılan araç mı?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
1 Cevap

Yıllardır kafamı kurcalayan ve sinir sistemimizin evrimine dair yaptığım araştırmalar sırasında sıklıkla karşıma çıkan "karar verme mekanizmamızın nasıl çalıştığı" sorusuyla ilgili bu konuda söyleyebileceğim yegane şey:

Evet, bilincimiz karar verendir.

Fakat bu hangi bilinçtir sorusunu da sormadan edemiyorum. Neden derseniz, sinir sistemimizin evrimsel olarak üç kısımdan oluştuğu ileri sürülüyor.

Üçlü Beyin Modeli

Bu modele göre sorunuzu şöyle detaylar katabiliriz; refleksif bir tepki gerektiren, ani karar vermemiz gerektiren bir durumda hangi bilinç kararı vermektedir sorusunun cevabı sürüngen (reptilian) beynimizdir diyebiliriz.

"Aşık olduğum karşı cins ile etkileşime geçmeli miyim?" gibi ya da bir tartışma sırasında sinirimizi bozan kişiye vereceğimiz tepkiye karar vermek gibi duygusal yoğunluklu ve daha kısa süreli karar verilmesi gereken anlarda da hayvansal (limbic) beynimiz kararı veriyor diyebiliriz.

Gelecek planları yaparken ya da geçmiş bir olayı değerlendirirken de beynimizin en gelişmiş, en evrimleşmiş kısmı olan korteks tabakası ile uzun uzadıya, gecelerce ve günlerce düşünerek karar veriyoruz ya da karar verdiğimizi zannediyoruz diye düşünüyorum.

İşin ilginç tarafı karar verme mekanizmamız ve bilincimiz hakkında hala çalışmalar yapılmaktadır. Korteks beynimizin hangi kısmı ilk kararı veriyor sorusuna da aşağıdaki makalelerde cevap aranıyor.

Nasıl karar veriyoruz?

Beynimiz daha biz bilmeden kararını veriyor

Bilişsel kontrol ve karar vermede bilincin rolü

Hangi sürede karar verecek olursak olalım, karar verme konusundaki isabetlilik ve eminlik oranlarının daha yüksek olması için ya karar verilecek durumlar konusunda daha önceki iyi ya da kötü tecrübelerin çokluğu ya da hiç tecrübe olmasa bile olası durumları korteksimiz ile kurgulayıp üzerine düşünmelerimizin çokluğu durumu olması gerektiğini düşünüyorum.

Teşekkür
Paylaş
1
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimi anlatmamanın ahlaksızlık olduğunu düşünüyorum. Eğer ki aşıksanız, bunu bütün Dünya bilsin istersiniz.”
Carl Sagan
Geri Bildirim Gönder