Evrim Ağacı LogoEvrim Ağacı
  • Keşfet
  • Aktif Kullanıcılar
  • Uygulamayı İndir
  • Videolar

  • Güncel Makaleler
  • Bilimdeki Son Gelişmeler
  • EA Akademi
  • Kategoriler
  • Rastgele Makale
  • Bilim Sözlüğü

  • Size Özel
  • EA Sosyal & Gönderiler
  • Soru & Cevap
  • Argümanlar
  • Münazara
  • Podcast
  • Etkinlik & İlan
  • Eser
  • Söz
  • Blog
  • Quiz & Anket
  • Oyun
  • Keşif Kulübü

  • Yaşam Ağacı
  • NASA APOD
  • Sismik Harita
  • Periodum
  • Agora Bilim Pazarı
  • Bilim Turları
  • Premium
  • Darvin
  • Apex Notepad
  • Notopod

©2010-2026 Evrim Ağacı
©2010-2026 Evrim Ağacı
Premium
Sorulara Dön
Yusuf Yankı Ütgün
Yusuf Yankı Ütgün
ÜyeVarsayımsal & Hipotetik
Bilimin kesin bir sınırı var mıdır?
Bilimin ile üstesinden gelemeyeceğimiz, açıklayamayacağımız herhangi bir şey var mı?
1,526 görüntülenme
0
Paylaş
3 Cevap Bulundu.
Ufuk Derin
Ufuk Derin
Üye CevabıSen de Cevap Ver

Bilimin sınırı biziz. Bilimin kalbinde deney ve gözlem vardır. Elbette bizim gözleyemediğimiz, deneyleyemediğimiz veya anlayamadığımız şeyler olabilir. Çünkü bizim beynimiz bunları çözmek için evrimleşmedi ve kapasitesi sınırsız değil. Kısıtlı bir beyin ile anladığımız, gözlemlediğimiz şeyler de sınırlı ve kısıtlı olacaktır.

Bilimde bu yüzden tam olarak kesinlik yoktur. Ne kadar ilerlersek ilerleyelim bu yüzden hiçbir zaman %100 gerçeğe ulaşamayacağız.

Bilimde, "gerçek olan" her neyse, onu modellemeye ve izah etmeye çalışırız. Bu model veya izah ("teori"), neredeyse hiçbir zaman %100 isabetli olmayacaktır; çünkü gerçek olanı sadece zihnimiz ışığında algılayabilmekteyiz ve zihnimiz kusursuz bir araç değildir, hataya ve önyargılara açıktır. Ayrıca gerçeği açıklayan model ve teorilerimize temel olan verileri toplamakta kullandığımız araçlar da kusursuz değildir. Bu tür bariyerler, gerçek ile aramıza engeller koyar. Bilim, bu engelleri en aza indirerek, gerçek olana en çok yaklaşmayı hedefleyen bilgi türüdür.

Tüm Reklamları Kapat

Modeller ve teoriler hiçbir zaman %100 gerçek olamayacağı için, belirli hata payları ve hata aralıkları belirlememiz gerekir. Bu hata paylarının olasılıkçı doğası çerçevesinde, kimi zaman hatalı korelasyonlar ve hatalı nedensellikler tespit etmemiz kaçınılmazdır. Amacımız, daha fazla veri toplayarak, daha fazla tekrarlama yaparak, daha dikkatli incelemelerde bulunarak, bunları en aza indirmektir.

Bir olguyla veya gerçekle ilgili ne kadar çok kanıt toplarsak, onun gerçekliğinden o kadar emin oluruz. Ancak o olguya dair eminlik seviyemiz hiçbir zaman %100'e ulaşmaz.

Bu demek değildir ki her şeye paranoyak bir kuşkuyla yaklaşmalıyız. Bu demek değildir ki gerçek diye bir şey yoktur. Bayes Teoremi'nin bize öğrettiği şey, kanıtlarımızı sonuçlarımıza doğru şekilde bağladığımızdan emin olmak ve her şeyi kesin olarak bildiğimiz yanılgısına düşmemektir. Gerçeklere belki hiçbir zaman %100 isabetle ulaşamayacağız; ancak elimizde %99'un üzerini zorlayan bir bilgi türü olarak bilim varken, buna sırt çevirmek en kibar tabiriyle türümüz için ahmaklık olacaktır.

354 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
4
0
Paylaş
Mehmet Ali Arslan
Mehmet Ali Arslan
Üye CevabıSen de Cevap Ver

hayır aslında bilim her şeye yanıt verebilir. buradaki tek önemli olan şey zamandır. örneğin newtonun zaman makinasında bu zamana geldiğini düşün kesinlikle gözleri dolardı. büyük hadron çarpıştırıçısını görse duygu seli yaşardı. ama o zamalarda da açıklanamaz neden şeyler vardı. şuanda var. ama eminimki torunlarmız geleçekte bu soruları gülerek çevaplayaçaklardır.

204 görüntülenme
1
0
Paylaş
Yusuf İğın
Yusuf İğın
Üye CevabıSen de Cevap Ver

Kimi zaman internetteki tartışmalarda veya arkadaşlar arası sohbetlerde bilimin son derece hatalı bir şekilde karakterize edildiğine tanıklık etmişsinizdir. Bunun birçok farklı örneği var; ancak en yaygın örneklerden birisi, bilimin alanını keyfi bir şekilde kısıtlandırmak adına, bilimin sadece "Ne?" sorusuna yanıt verebildiği, "Neden?" ve "Nasıl?" sorularına yanıt veremeyeceği, bu iki soruya sadece "din" ve "felsefe" gibi bilgi türlerinin cevap verebileceği iddia edilir. Bu, baştan sona, tamamen hatalıdır.

Bunun hatalı inancın altında yatan sebep, "Evren neden var?" gibi henüz bilimsel yanıtını tam olarak bilmediğimiz sorularda bilimin (şimdilik) kesin yanıtlar veremiyor olmasıdır. Dolayısıyla bu az sayıda (ama büyük) sorudan yola çıkan bazı insanlar, bilimin hiçbir alanda "Neden?" ve "Nasıl?" sorularına yanıt veremeyeceğini ileri sürerler. Bu fazlasıyla yanlıştır; çünkü bilim, "Ne?" sorusunun yanı sıra, "Neden?" ve "Nasıl?" sorularına da düzenli olarak yanıtlar arar.

Bilimin Aradığı Sorulara Örnekler

Tüm Reklamları Kapat

3 örnek üzerinden inceleyelim:

İklim Değişimi

Ne oluyor? Dünya'nın ortalama sıcaklığı artıyor (iklim değişiyor).

İklim değişimi neden yaşanıyor? İnsanların yer altındaki karbon kaynaklı fosil yakıtları çıkarıp atmosfere vermesi nedeniyle.

İklim değişimi nasıl yaşanıyor? Fazladan karbondioksitin atmosferde ısıyı hapsetmesi ve gezegen sıcaklığını arttırması yoluyla.

184 görüntülenme
2
0
Paylaş
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.