Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
3
Puan Ver

Big bang öncesi bilinebilir mi? Zaman kavramının big bang ile ortaya çıkmış olması, big bang öncesinin bilinebirliğini imkansız mı kılar?

Big bang öncesinde ne vardı, maddenin ve zamanın kökeni nedir gibi sorular çokça kafamı kurcalıyor. Bilim insanlarının bu konudaki teorileri nelerdir? Şimdiden teşekkür ederim.

1
157 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Geleneksel olarak Büyük Patlama'nın "zamanın başlangıcı" olduğu söylenir. Dolayısıyla Büyük Patlama'dan "öncesi" diye bir şey yoktur. Bu, "kuzey kutbunun daha kuzeyinde ne var?" diye sormak gibi bir şey olmaktadır. Ancak bu herkes için tatmin edici bir cevap değildir; çünkü "Bir şey varsa, onun bir başlangıcı olmalıdır ve o başlangıç anı da belli bir diğer zamansal çizelgenin içinde yaşanmalıdır" gibi bir algı hâkim.

Bu tarz algılara ve bundan yola çıkarak varılan sonuçlara sağduyu adını veriyoruz ve kuantum mekaniği ortaya çıktı çıkalı sağduyuların uç noktalarda hiç de beklediğimiz gibi olmadığını fark ettik. Çünkü sağduyularımız, mezo boyuttaki olay ve olgulara göre şekillendi, yani santimetre-kilometre arasında ifade edilen ölçekler ve bildiğimiz saniye, dakika, saat gibi zamansal dilimlerdeki olguları daha rahat algılıyoruz. Bunun ötesine geçtiğimizde sağduyularımız pek iyi çalışmıyor, çünkü Evren bu düzeyde bizim algılarımızın ötesinde mekanizmalara sahip.

Dolayısıyla bilimin sonuçlarına güveniyorsak, Büyük Patlama'dan öncesi olamayacağını kabul etmek zorundayız. Güvenmiyorsak, ileride daha tatmin edici bir cevap bulacağımızı varsayabiliriz; lakin bir cevabın tatmin ediciliği, bizim o cevaptan beklentilerimiz (yani sağduyumuz) ile yakından ilişkili olduğu için, bu konuda beklediğimiz cevap hiçbir zaman gelmeyebilir.

Bir ihtimal, metazaman olarak tanımlayabileceğimiz bir zaman kavramı olabilir. Bu, Büyük Patlama'nın yaşandığı, Evren'imizin içine doğduğu dış katmanlardaki entropinin yönü olarak tanımlanabilir. Ne var ki Evren'imizin dışında bir şey var mı, varsa nedir, entropisi var mıdır, bildiğimiz fizik yasalarına göre mi çalışır, bunlara dair hiçbir bilgimiz yok. Dolayısıyla şimdilik, Evren'imiz söz konusu olduğunda Büyük Patlama'dan öncesinin olamayacağı bilgisiyle hareket etmemiz gerekiyor.

132 görüntülenme
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yasalar; yazıya dökülmüş olsalar bile, değişmez kurallar olarak kalmamalıdır.”
Aristoteles