Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Anarko-primitivizm ve anti-natalizm'e benzer düşünce sistemleri nelerdir?

Thoreau'nun ''civil disobedience'' fikri anti-natalist ve anarko-primitif skalasında değerlendirilebilir mi?

2
203 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Thoreau'nun kelimenin herhangi bir anlamıyla anti-natalist yahut anarko-primitivist olduğunu zannetmiyorum. En azından Sivil İtaatsizlik kitabından çıkarsanabilecek bir şey değil gibi geliyor. Thoreau'nun Sivil İtaatsizlik kitabı daha çok bireyci anarşizmin bir prototipi ya da klasik liberalizmin bir yansıması denebilir.

Kitabın girişinde "En iyi yöneten, en az yönetendir mottosunu benimsediğini" söylüyor, ve birgün devlete ihtiyaç kalmayacağını umduğunu da ekliyor. Fakat burada devletsizliği bir "orman kanunculuğu" olarak algılamamak gerek. Devletsiz fakat insanların birbirlerinin hak ve özgürlüklerine riayet ettiği toplumsal yapılar hep hayal edilmiş ve yakın zamanda dahi ciddi iktisatçı, felsefeci ve siyaset bilimciler tarafından teorize edilmişlerdir. Örneğin David Friedman'ın The Machinery of Freedom'ı, Michael Huemer'ın The Problem of Political Authority'si, Edward Stringham'ın Private Governance'ı, Peter Leeson'ın Anarchy Unbound'u son derece ciddi anarşist çalışmalar olmakla birlikte, modern yaşamdan vazgeçmeyi değil, onun getirilerini artırmayı amaçlayan yapıda. Thoreau'nun bunları okuma şansı olsaydı rahatlıkla benimseyeceğinden pek şüphem yok. O yüzden proto bir anarşist olsa da primitivizmle, modern yaşamın getirilerini bir yük olarak görmeyle pek alakası yok söylemlerinin. 

Dahası Thoreau'nun insanların hak ve özgürlükleri bu kadar önemsemesi (kitap boyunca bunlara vurgu yapıyor), insan yaşamını değerli bulduğunun bir kanıtı olarak sayılabilir. Eğer insan yaşamını kıymetli görüyorsa, neden anti-natalist olsun?

155 görüntülenme
Puan Ver
4
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
4

Kaynaklar

  • Yazar Yok. The Machinery Of Freedom. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. The Problem Of Political Authority. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Private Governance: Creating Order In Economic And Social Life. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Anarchy Unbound: Why Self-Governance Works Better Than You Think. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

Misantropist, nihilist ve eko-nihilist görüşler dediklerinizle kısmen uyumlu görünüyor. Misantropizm direkt insanlığı sevmemek diye çevirebileceğimiz bir görüş. Nihilizm ahlaki/dini değerlere karşı olan, hayatın anlamlı ve objektif anlamda değerli olmadığını, insanın nihai bir önemden yoksun olduğunu söyleyen görüş. Eko-nihilist görüşleri tanımlamak o kadar kolay değil ama en azından benim anladığım kadarıyla insan kaynaklı ekolojik yok oluşun önlenemezliğine dair bir umutsuzluktan bahsediliyor gibi görülüyor bu görüşlerde. Anarko-primitivizm'de en azından modern insana karşı bir nefret var gibi görünüyor. Ancak topyekün bir misantropi de yok. Mesela bazı anarko-primitivistler ilkel insana son derece romantik bir şekilde yaklaşabiliyor. Yeni bir insanı hayata getirmeye karşı olmakla (anti-natalizm) misantropik görüşler arasındaki bağlantı da kısmi de olsa açık görünüyor. Ancak bu iki görüş arasındaki bir fark anti-natalist görüşler kişinin var olmasının genel olarak kendisi açısından kötü olduğunu (kişiye rıza göstermediği sorumluluklar yüklenmesi veya kişinin acı çekebileceği bir hayata getiriliyor olması nedeniyle) iddia ederken misantropist görüşler insanların var olmalarının bizatihi kötü olduğunu söylerler. 

Not: Önerilen bahsedilen görüşler ve önerilen kaynaklar benim görüşlerimi yansıtmamaktadır.

101 görüntülenme
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
2

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Andrew Gibson - Misanthropy: The Critique Of Humanity. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Brett Stevens - Nihilism: A Philosophy Based In Nothingness And Eternity. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Wendy Lynne Lee - Eco-Nihilism: The Philosophical Geopolitics Of The Climate Change Apocalypse. (14 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Spesiyalistler çağında herkes yalnızca kendi problemlerini görür. O problemin daha büyük resmin neresine oturduğu konusunda bihaber veya hoşgörüsüzdürler.”
Rachel Carson
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol