Sorulara Dön
1
Evrim & Abiyogenez

30 milyon yılda evrimsel süreç nasıl bu kadar az işlemiş olabilir?

kehribara sıkışmış 30 milyon yıllık peygamber devesi. 30 milyon yıl gözle görülür değişiklik için bile gayet yeterli ve uzun yıl gibi duruyor. yani peygamber develeri 30 milyon yıldır değişen şartlara zaten en uyumlu halde bulunuyor mi dememiz gerekiyor? eğer bilgi gerçekse bunun günümüzde yaşamayan ara tür olması gerekmez miydi?

30 milyon yılda evrimsel süreç nasıl bu kadar az işlemiş olabilir?
1
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Öncelikle bu fosilin 12 milyon yıllık olduğu yazılan kaynaklar var.

Bazı bilim dışı ve bilim düşmanı kaynaklarda bu tarz fosiller, modern canlılar ile yan yana koyulup "Bakın hiç değişmemiş, demek ki evrim yalan." demek için kullanılır. Bu, yalanların en düşük seviyeli olanlarından birisidir; çünkü sadece insanlığın en değerli kolektif birikimi olan bilimi ve bilimin metodolojisini ayaklar altına almakla kalmaz, aynı zamanda doğrudan doğruya bu iddiaya maruz kalan insanları da (yani sizleri de, bizleri de) aptal yerine koymayı hedefler.

Yukarıdaki mantis örneği üzerinden gidelim. Böyle bir iddiayla karşılaştığınız zaman kendinize sormanız gereken ilk soru şudur: "Ben, bir mantisin anatomisine hakim biri miyim?"

Çünkü eğer bir alanda uzmanlığınız yoksa, o alanın ilgilendiği unsurun sahip olduğu farkları (bu farklar ne kadar ufak veya ne kadar büyük olursa olsun) tespit etmeniz mümkün olmayabilir.

Bunu ufak bir test ile gösterelim: Yazımızın başında bunun bir mantis olduğunu zaten belirttik. Ama "mantisler" dediğimiz canlı grubunun, aslında Mantodea isimli bir takıma işaret ettiğini ve bu taksonomik takım altında 15 farklı aile, 430 cins, 2300 tür mantis olduğunu söylemedik. Hatta bu canlının mantis değil de başka bir tür olduğunu da söyleyebilirdik - ve muhtemelen kandırmamız çok da zor olmazdı. Ama bu canlı, gerçekten de bir mantis. Pekala, şimdi size soru: Madem mantisler 12 milyon yıl içinde hiç değişmemiş, bu mantisin bu 2300 türden hangisi olduğunu belirleyebilir misiniz?

Bir entomolog (böcek bilimci), en azından belli bir fikre sahip olacaktır. Belki tek bir bakışta spesifik türü bilemeyecektir; sonuçta entomoloji de sadece "bakmak" ile yapılan bir bilim değildir - birçok ölçüme, incelemeye, analize ihtiyaç duyar. Ancak bir entomolog, en azından coğrafi lokasyon, jeolojik zaman, ekolojik durum gibi faktörlerden yola çıkarak, sizin veya bizim aksimize kısa sürede olasılıkları dikkate değer miktarda daraltacaktır. Örneğin eğer fosilin çıkarıldığı yer neotropik bir bölge ise Acanthopidae ailesinden olacağını öngörebilir veya Karayipler'den çıktıysa Epaphroditidae olduğunu düşünebilir. Ama yok eğer Kuzey Afrika'da bulunduysa Empusidae ailesinden olması olasıdır; fakat Güneydoğu Asya'da bulunduysa muhtemelen Metallyticidae olurdu. Öte yandan entomolog olmayan bizler, bu fosile üstünkürü 10 saniye değil, 20 yıl bile aralıksız olarak baksak, bunca uğraşın sonucunda en ufak fikre sahip olamazdık. Çünkü yetkin değiliz!

Bize her sincap, her goril, her çam ağacı, her bakteri aynı gelebilir. Bu, onların aynılığından değil, bizim o konudaki cehaletimizdendir. Sincaplar üzerine uğraşan bir mamalog için her bir sincap türü bambaşkadır; hatta aynı türün farklı bireyleri arasındaki farklar bile tabiri yerindeyse kabak gibi bellidir. Halbuki bize 58 cins altında toplanan 285 farklı sincap türünün hepsi aynı gelir: Yemiş peşinde koşan kıllı, dişlek ve komik kuyruklu bir hayvan... Benzer şekilde, Jane Goodall gibi köklü ve on yıllarını primatlara ayırmış bir primatologun bir gorile bakış açısıyla, hayatında gorili anca fotoğraflarda, belgesellerde veya hayvanat bahçelerinde üstünkörü görmüş bir kişinin algısı, kavrayışı ve tespitleri bir olabilir mi? Bizler Gorilla gorilla türü ile Gorilla beringei türleri arasındaki farkı bile ayırt edebilir miyiz? Kaldı ki, Gorilla gorilla gorilla, G. g. diehli, G. beringei beringei, G. b. graueri gibi alt türleri ayırt edebilelim! "Çam ağacı" dediğinizde gözünüzün önünde aynı ağaç canlanır; ama "çam" dediğimiz canlının Pinoideae alt ailesinin halk arasındaki adı olduğunu ve 126 ayrı çam ağacı türü olduğunu biliyor muydunuz? Bakteriler ise apayrı bir dünya... Mikroskop altında bakteri ile arkeyi, hatta bakteri ile paramesyumu bile ayırt etmekte zorlanabilecek olan bizler, on milyonlarca bakteri türü olduğunu öğrendiğimizde "Hepsi aynı canlı işte." deme cüretini nasıl kendimizde buluruz?

Mantislere geri dönelim... Mantisler yaklaşık 120 milyon yıldır var olan bir aile. Yani bundan 100-120 milyon yıl kadar önce de karşınıza çıksa "mantis" diyebileceğiniz türler bulunuyordu. Çünkü her canlı grubu, geride bıraktığımız son birkaç on bin yılda evrimleşmiş olmak zorunda değildir - hele ki koskoca ailelerden bahsediyorsak. Kafanız karışırsa "memeliler"i düşünün: 250 milyon yıl kadar önce evrimleşmiş bir sınıftan söz ediyoruz ve günümüzde halen ilk memelileri andıran ornitorenk gibi canlılar yaşıyor. Bu demek değil ki memeliler ilk ortaya çıktığından beri hiç evrimleşmedi! Eğer bu doğru olsa, insan, balina, ayı, koyun gibi sayısız tür nasıl ortaya çıkardı? 200 milyon yıl öncesine de gitmiş olsanız, "memeli" olarak kategorize edeceğiniz, kıllı ve doğuran hayvanlar bulmanız mümkün olurdu. Bu, memelilerin hiçbir zaman evrimleşmediği anlamına gelmez!

Mantisler için de durum böyledir. 12 milyon yıl öncesinden kalma bir fosil, mantislerin evrimsel sürecinin sadece %10'una tekabül etmektedir. Bu süreçte mantisler altında da sayısız farklı dallar evrimleşti. Ancak mantisler hiçbir zaman yok olmadı. Dolayısıyla bulunan fosillerin, bu fosil türlerin torunlarına ve kuzenlerine benzer olması çok normal! Her canlının farklı miktar ve hızlarda evrimleştiği asla unutulmamalıdır. Önemli olan, bu sürecin genel evrim yasalarına uyuyor olmasıdır.

Uzun lafın kısası... Bazen bizlerden, aslen yapamayacağımız (çünkü yapmaya yetkin olmadığımız) şeylerin istenmesi gururumuzu okşar. "Tabii ya, ne var bunda, tabii ki yapabilirim!" diye düşünebiliriz. Aslında asla ayırt edemeyeceğimiz türlerin aynı canlı olduğu yargısına varabiliriz. Bu nedenle de soruyu soran kişinin art niyetli bir şekilde inşa ettiği kapanına düşüveririz.

Siz siz olun, bu tuzağa düşmeyin. Evrim tarihi, evrim mekanizmaları, paleontolojik verilerin analizi, hatta spesifik canlı gruplarının anatomik, morfolojik, fizyolojik özellikleri hakkında yeterince derin bilgilere sahip olmadan, evrimsel sürecin ve anatomik benzerliklerin miktarı konusunda lütfen yargılara varmayın.

Şunu da asla unutmayın: Sizi zokaya düşürmek isteyen evrim düşmanı bilim karşıtlarının da bu konuda en ufak bir fikri yok. Ne dediklerinin, ne yaptıklarının farkında bile değiller. Tek arzu ettikleri, evrimi bir araç olarak kullanıp, sizi kendi inanç sistemlerine çekebilmek. Yoksa bilime, evrime, gerçeklere önem verdikleri yok.

Mantis Genel Anatomisi
Mantis Genel Anatomisi
Mantis uzuv anatomisi
Mantis uzuv anatomisi
Mantis Vücut Modeli Parametreleri
Mantis Vücut Modeli Parametreleri
Birkaç mantis türünün evrimsel akrabalık ilişkilerini gösteren filogenetik harita...
Birkaç mantis türünün evrimsel akrabalık ilişkilerini gösteren filogenetik harita...
130 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
6
Paylaş
6
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

  • Ç. M. Bakırcı. Reçine İçinde Milyonlarca Yıldır Korunan Türler Hiç Değişmemiş Mi?. (22 Ekim 2018). Alındığı Tarih: 04 Kasım 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et