Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al

Hayır, gerçek arı sinekleri kesinlikle zehirli değildir ve insanları sokamazlar! Yaşadığınız bu can yakıcı deneyim, arı sineği sandığınız bambaşka bir böceğin ısırması ve bağışıklık sisteminizin bu böceğin salgısına gösterdiği şiddetli bir alerjik tepkidir.

Halk arasında arı sineği olarak bilinen Bombyliidae familyası üyeleri, havada helikopter gibi asılı durabilen o sevimli ve tüylü canlılardır. Önlerindeki o upuzun, iğneye benzeyen hortum ise bir silah değil, yalnızca çiçeklerin derinindeki nektara ulaşmalarını sağlayan devasa bir pipettir. Bu sineklerin derinizi delebilecek ağız parçaları, iğneleri veya zehir bezleri bulunmaz. Doğada arıları taklit ederek avcılardan korunurlar, yani yaptıkları şey tamamen kusursuz bir kamuflaj oyunudur.

Peki sizi ısıran neydi? İğne benzeri hortumuyla deriyi delip can yakıcı şekilde sokabilen ve arı sineğiyle karıştırılan canlıların başında avcı sinekler (Asilidae) veya suikastçı böcekler gibi avcı yarımkanatlılar gelir. Bu canlılar kendilerini tehlikede hissettiklerinde avlarını felç etmek veya sindirmek için kullandıkları tükürük salgısını enjekte ederler. Bu salgı doku parçalayıcı enzimler barındırır.

Bileğinizden dirseğinize kadar yayılan o devasa şişliğin nedeni de klasik bir zehirlenme değil, vücudunuzun bu yabancı enzim ve proteinlere karşı başlattığı devasa yangı ve histamin patlamasıdır. Acilde uygulanan antihistaminik ve kortizon tedavisi tam olarak bu yüzden verildi, çünkü amaç zehri nötralize etmek değil, alarm durumuna geçen bağışıklık yanıtını ve doku ödemini sakinleştirmekti.

Kaynaklar

BugGuide / Iowa State University. Bombyliidae: Bee Flies. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
National Health Service. Insect Bites And Stings. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Volkan Doğan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Schumann rezonansı nedir?

Cem Kazan

Gördüğün o grafik ne bir anomali ne de dünyanın manyetik alanının takla atması. Schumann rezonansı, yeryüzü ile iyonosfer arasında çakan yıldırımların oluşturduğu tamamen doğal ve sürekli bir elektromanyetik uğultudur. Twitter ortamında dolaşan o bembeyaz parlamalar ise doğaüstü bir uyanış falan değil, Rusya Tomsk istasyonundaki tek bir sensörün yerel fırtına veya elektriksel gürültü yüzünden doyuma ulaşıp patlamasından ibarettir.

Olayın temel fiziği gayet basittir. Yerküre ile atmosferin iletken katmanı olan iyonosfer, devasa bir dalga kılavuzu görevi görür. Dünyada saniyede ortalama elli şimşek çakar ve bu elektriksel boşalmalar düşük frekanslı elektromanyetik dalgalar yayar. İki iletken küre arasında sıkışıp yankılanan bu dalgalar, temel frekansı yaklaşık 7,83 Hertz olan kararlı bir rezonans yaratır. İyonosferin gündüz veya gece değişmesiyle, mevsimlik fırtınalarla bu değer ufak tefek oynar, hepsi bu. Ortada gizemli bir titreşim artışı yoktur.

Gelelim o manyetik takla zırvasına. Jeolojide kutup taklası ya da manyetik terslenme, yerkürenin dış çekirdeğindeki erimiş demir akımlarının yön değiştirmesiyle on binlerce yılda gerçekleşen devasa bir süreçtir. Biz bunu kayaç katmanlarındaki manyetik minerallerin diziliminden, yani paleomanyetik kayıtlardan okuruz. İyonosferdeki birkaç saatlik sinyal parazitini alıp kutuplar ters dönüyor diye servis etmek tam bir akıl tutulmasıdır. İki renkli grafik görüp beşinci boyuta geçiyoruz diyerek milleti kekleyen klavye uzmanlarına prim vermeyin.

Kısacası ortada ne jeolojik bir felaket var ne manyetik terslenme ne de mistik bir frekans sıçraması. Tomsk şehrindeki cihaz yerel parazitten beyazlamış, tık avcıları da üzerine bilim kurgu senaryosu döşemiş. Canınızı sıkacak hiçbir şey yok.

Kaynaklar

W. O. Schumann. Über Die Strahlungslosen Eigenschwingungen Einer Leitenden Kugel. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

AArdakrkz7 AArdakrkz7

ÜyeFizik & Kuantum

Göreceli zaman teorisine göre ışık hızına çok yakın bir süratle giden bir uzay gemisinin mürettebatına göre zaman algısı nasıl olur?

Diyelim ki gemi 10 ışık yılı uzağa gitmek istiyor. Mürettebata göre onlar 10 yıldan uzun süre mi beklemiş olur, kısa mı?

0

Paylaş

Yener Apaydın

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Parçacıkalr melsa elektron gibi parçacıklar olası bulutluyken yer çekimi kuvvetinden etkilenirler mi?

Fizikseven fizik

etkilenir kütlesi olan herşey başka bir maddeyle etkileşime girer sadece nötrino gibi kütlesiz parçacıklar girmez elektronda eksi enerjidi olmasına rağmen küylesi olduğu için mutlaka etkileşir değdiği her parcayla

0

Paylaş

Ali Buğra Özcan

ÜyePsikoloji & Psikiyatri

sizce, bir insan neden hep kendini her ortamda bir rekabet içinde görür ve o ortamın en iyisi olmak için çabalar?

2

0

Paylaş

Zeynep Şahin

Üye CevabıSen de Cevap Ver

H2'nin standart oluşum entalpisi 0 iken H2O'nun -241.8 kJ/mol. Bunun nedeni nedir?

Mahsun YAŞAR

H2 gazının standart oluşum entalpisinin sıfır olması kimyasal bir referans kabulüdür. Termodinamikte elementlerin oda koşullarındaki en kararlı halleri başlangıç noktası olarak sıfır kabul edilir. Suyun standart oluşum entalpisinin eksi 241,8 kJ/mol olması ise hidrojen ve oksijen birleştiğinde dışarıya enerji vererek çok daha düşük enerjili ve kararlı bir yapıya ulaştığını gösterir. Doğada suyun serbest hidrojene kıyasla bu kadar bol bulunması da tam olarak bu kararlılığın ve kütleçekimsel dinamiklerin bir sonucudur.

Sınıfta tahtaya entalpi değerlerini yazdığım günlerde öğrencilerden genellikle "Öğretmenim sıfırsa bu gazın içinde hiç mi enerji yok?" gibi itirazlar gelir. Buradaki sıfır mutlak bir enerji yokluğu değildir, tıpkı haritalarda deniz seviyesini sıfır metre kabul etmemiz gibi bir başlangıç çizgisidir. Hidrojen gazının kendi kimyasal bağlarında potansiyel enerji bulunur ancak bileşiklerin enerjisini kıyaslamak için elementlerin saf halini referans noktası alırız.

Hidrojen ile oksijen birleşip suyu oluşturduğunda ortama yüksek miktarda ısı yayılır. Eksi işaretli entalpi, suyun kimyasal potansiyel enerjisinin kendisini oluşturan elementlere göre daha aşağıda olduğunu, yani derin bir enerji çukuruna indiğini anlatır. Aslında sezginiz bu noktada gayet doğru çalışıyor. Maddeler düşük enerjili ve kararlı formlara geçme eğilimindedir, bu yüzden su molekülü kendisini oluşturan serbest gazlara göre termodinamik açıdan çok daha kararlıdır.

Atmosferde serbest H2 gazının neredeyse hiç bulunmamasının bir diğer önemli nedeni ise gezegenimizin kütleçekimidir. Hidrojen evrendeki en hafif moleküldür ve kinetik hızı yüksektir. Dünya'nın yer çekimi bu kadar hafif bir gazı atmosferde tutamaz, serbest kalan hidrojen atmosferin üst katmanlarından uzaya kaçar. Fakat oksijenle birleşip su oluşturduğunda hem çok daha ağır bir moleküle dönüşür hem de yoğunlaşarak yeryüzünde kalır.

Kaynaklar

National Institute of Standards and Technology. Nist Chemistry Webbook. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş