Şempanze Ai ve Dr. Matsuzawa

Fotoğrafta şempanze Ai ile oldukça ünlü hayvan davranış bilimcilerinden (etolog) biri olan Frans de Waal'un arkadaşı Tetsuro Matsuzawa görülüyor. Dr. Matsuzawa, Kyoto Üniversitesinde Ai ve diğer şempanzeler üzerinde çalışarak etolojide büyük atılımlar sağladı. 

Normalde tamamen yetişkin şempanzelere pek fazla yanaşılması tavsiye edilmez. Fotoğrafta gördüğünüz Ai, 40 yaşında! Ancak onun durumunda işler birazcık farklı. Tetsuro, Ai'yi bebekliğinden beri büyütüyor. Ancak Ai bir evcil hayvan değil. Bir denek hayvanı. Daha doğru tabiriyle, bir "deney ortağı". Çünkü etologlar bu hayvanlar üzerinde çalışırken onları bir "araç" ya da "önemsiz bir varlık" olarak görmüyorlar. Tam tersine bilim insanları, hiç kimsenin verebileceğini hayal dahi edemeyeceği kadar yoğun bir sevgi, saygı, ilgi ve ciddiyeti bu hayvanlara gösteriyorlar. Çünkü bu şempanzeler bilim için "araç" değiller; "amaç"lar. Onları gözleyerek, onlarla çalışarak, onlarla yaşayarak, onları yaşayarak kendimizi anlıyoruz, tanıyoruz. Bilimin en temel sorularına onlar sayesinde cevap veriyoruz. Dolayısıyla onlarsız olmaz. Bilim insanları, özellikle etologlar da bunu en iyi bilen insan grubu.

Ai bir evin içine tıkılmış halde yaşamıyor. Dışarıda, açık alanda, diğer şempanzelerle birlikte yaşıyor. Daha ilginç bir şey duymak ister misiniz? Ai'yi kimse denek olmak için zorlamıyor, Ai gönüllü oluyor. Örneğin belli bir gün Ai gereken testleri yapmak istemezse (ki bu testler bir bilgisayar oyunu oynamak ya da yapboz yapmak gibi şeyler oluyor), o gün deney yapılmıyor. Ta ki Ai gönüllü olana kadar... 

Ai çok özel bir şempanze. Çünkü o, Ayumu'nun annesi. Ayumu kim mi? İnsanlardan kat kat daha güçlü fotoğrafik hafızaya sahip olduğu keşfedilen şempanze!