Prometyum

Prometyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Prometyum
Prometyum
Images of Elements
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
154 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 62. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Prometyum
  • İngilizce İsim Promethium
  • Sembol Pm
  • Atom Numarası 61
  • Grup N/A
  • Periyot 6
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f5
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Xe] 4f5 6s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 145 Da (0.00002000 Da)
  • Blok d
  • Kategori Lantanit
  • Görünüm Metalik
  • Atomik Yarıçap 185 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 3273 K
  • Erime Sıcaklığı 1315 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 7.26 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0000 kg/kg
  • Meteoritlerde 0 %
  • Deniz Suyunda kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 18 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 33 GPa
  • Poisson Oranı 0.28
  • Young Modülü 46 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke ABD
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı S. Wu, E.G. Segrè ve H. Bethe, 1942
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı Charles D. Coryell, Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin,[138][139] ve Harold G. Richter[kaynak gerekli], 1945
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Prometyum, "Pm" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 61 olan kimyasal bir elementtir. Radyoaktif yapısı, fiziksel ve kimyasal özelliklerinden daha çok araştırılan bir konudur. Prometyum, 1.160°C (2.120°F) erime noktasına sahip ve ölçülebilen bir kaynama noktası olmayan gümüş beyazı bir metaldir. Yoğunluğu santimetre küp başına 7,2 gramdır. Prometyum, kimyasal açıdan diğer nadir toprak elementlerine benzer özelliklere sahiptir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Prometyum, yer kabuğunda hiçbir zaman bulunamadı. Bununla birlikte, Andromeda galaksisindeki bazı yıldızların tayflarında da gözlemlenmiştir. Bir yıldızın tayfı, yıldızın yaydığı ışıktır. Doğal prometyum için iki olası kaynak vardır: doğal öropiyum-151'in (prometyum-147 üretir) ve uranyumun (çeşitli izotopların) nadir bozunmaları bu kaynakları oluşturur. Prometyum-145, en kararlı prometyum izotopu olsa da, sadece prometyum-147'nin kimyasal bileşikleri için kullanımlar mevcuttur. Prometyum-147 parlak boyalarda, atomik pillerde ve kalınlık ölçüm cihazlarında kullanılmaktadır. Doğal prometyum aşırı derecede azdır. Bu yüzden sadece Uranyum-235'i (zenginleştirilmiş uranyum) termal nötronlarla bombardıman ederek (fisyon ürünü olarak) prometyum-147 üretmek suretiyle sentezlenir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Prometyum çoğu zaman araştırma amaçlı kullanılır. Işıklı boyalarda beta radyasyon kaynağı, güdümlü füzeler, saatler, kalp pilleri, nükleer piller ve sinyaller için ışık kaynağı olarak kullanılabilir. Gelecekte taşınabilir X-ışını kaynağı olarak kullanılması mümkündür.

Tarihi

1902'de Bohuslav Branner, periyodik tabloda neodimyum ve samaryum arasında bir element daha olması gerektiğini düşünüyordu. Bu tahmin ettiği elementin tüm izotoplarının radyoaktif olduğunu ve çoktan ortadan kaybolduğunu bilmediğinden işi bir hayli zordu. Onu keşfetmek için girişimlerde ve çeşitli iddialarda bulunuldu ancak hepsi yanlıştı. Sancılı bir süreçten sonra 1945'te Jacob A. tarafından sentezlendi. Bunu yapmak için, bir nükleer reaktörden alınan uranyum yakıtını fisyon ürünlerinden ayırmak amacıyla iyon değişim kromatografisi yöntemini kullandılar.

Etimolojisi

Prometyum, adını Yunan mitolojisinde Tanrılardan ateşi çalan ve insanlara veren Prometheus'dan almıştır.

Önlem ve Güven

Sağlık Etkileri

Prometyumun canlılar üzerinde bilinen hiçbir rolü yoktur; fakat yoğun radyoaktivitesi nedeniyle biraz tehlikelidir. Hayvanlar üzerinde hala bazı deneyler yapılıyor olsa da net bir sağlık etkisine henüz ulaşılmadı.

Çevresel Etkileri

Prometyum doğada pratik olarak mevcut değildir. Bu nedenle çevreye hiçbir tehdit oluşturmaz. Yüksek radyoaktivitesi nedeniyle dikkatlice kontrol edilmesi gerekir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Prometyumun sınırlı bir kullanım alanı vardır. Güç kaynağı olarak kullanılabilir. Verdiği radyasyon, pilden gelen enerjiye benzer şekilde enerji sağlar. Bir prometyum pil, uydularda veya uzay sondalarında olduğu gibi diğer pil türlerinin çok ağır veya kullanılamayacak kadar büyük olduğu yerlerde kullanılabilir. Bununla birlikte, bu tür piller genel kullanım için çok pahalıdır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Chemistry Explained. Promethium, Chemical Element - Uses, Elements, Metal, Number, Name, Symbol, Property, Mass. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Chemistry Explained | Arşiv Bağlantısı
  • Lenntech. Promethium (Pm) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
  • Royal Society of Chemistry. Promethium - Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Royal Society of Chemistry | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Chemical Element With The Atomic Number Of 61. (17 Mayıs 2001). Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 62. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/07/2021 12:06:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10157

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sars-Cov-2
Öğrenme Alanı
Evrim Ağacı
Deprem
Botanik
Zehir
Coğrafya
Sağlık Bilimleri
Doğa Gözlemleri
Büyük
Evrimsel Psikoloji
Tedavi
Charles Darwin
Bilim
Besin
Ahlak
Şempanze
Biyoloji
Alan
Safsata
Dişler
Kalp
Oyun
Veri
Teori
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın