Politik Tartışmalar ile Şempanze Davranışları Arasındaki Benzerlikler ve Kuzenlerimizden Öğreneceklerimiz

Politik Tartışmalar ile Şempanze Davranışları Arasındaki Benzerlikler ve Kuzenlerimizden Öğreneceklerimiz Inverse
3 dakika
5,072 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İzlediğiniz politik tartışmalar sırasında televizyonunuzun sesini kapatmayı deneyin. Böylece dil ve tartışmanın konusunu ortadan kaldırabilir ve sözlü-olmayan iletişime (duruş, jest ve mimikler, vs.) odaklanabilirsiniz. Hoş, genellikle daha muhafazakar olan grupların tartışmalarında sesi kapatmaya pek gerek yoktur, zira tartışma konusu çok da önemli değildir. Ne üzerine tartışılırsa tartışılsın, genellikle görülen tek şey birbirine yönelik hakaret, yanlış bilgiler üzerinden küçümseme, diğerlerinin "gizli motivasyonlarını" sorgulama ve hatta anatomi ve görünümden yola çıkarak argümanlar üretmeye çalışmaktır. Aslına bakarsanız bu, tam da maymunların harika bir şekilde yaptıkları davranışlardır: ürkütme, korkutma, tehdit etme, omuzları silkme, kendi göğüslerini yumruklama, vs.

Dünyaca ünlü primatolog ve hayvan davranışları bilimcisi Frans de Waal, 1982 yılında "Şempanze Politikası" isimli kitabı yazmaya karar vermiştir, çünkü erkek şempanzeler arası güç politikaları, insanlar arası güç dinamikleri ile neredeyse birebir aynıdır. Kurdukları dostluklardan tutun da, yaptıkları antlaşmalara kadar! Örneğin şempanzeler, kendileriyle dost olan diğer erkek şempanzelerin kendi bölgelerindeki yiyeceklere ulaşmasına izin verirken, rakip şempanzeleri uzak tutmaya çalışırlar. Tıpkı insanlarda olduğu gibi şempanzelerde de baskınlık (dominantlık) fiziksel güç ile değil, topluımun ne kadarlık bir kesiminin ona destek vermesiyle belirlenir.

Şempanzeler de, bebekleri havaya kaldırıp kameralara poz veren insan politikacılardan farksız bir şekilde, yenidoğan şempanzeler üzerinde etkiye sahip olmak amacıyla güç peşinde koşarlar. Bu nedenle diğer şempanzelerin yavrularına yanaşırlar, onları kucaklarlar, gıdıklarlar, oynarlar. Böylece onların ebeveynlerinin dikkatini, desteğini ve adeta "oyunu" kazanmaya çalışırlar. Özellikle de anne şempanzelerin desteği çok önemlidir; çünkü diğer erkekler bir erkeğin sahip olduğu dişi desteğinden ürkerek uzak durmayı tercih edebilirler. Bu nedenle güç peşinde koşan erkek şempanzelerin dişiler üzerinde iyi bir intiba bırakması hayati öneme sahiptir.

Reklamı Kapat

Peki ya güç peşinde koşan bir erkek değil de bir dişiyse? Dişi bir şempanze, erkek şempanzeler üzerinde egemenlik kurabilir mi? Bu çaba ve cinsiyetler arası güç mücadelesi, şempanze toplumundaki güç dinamiklerini kökünden değiştirmektedir. Çünkü erkeklerin diğer erkekleri nasıl ve ne yöntemlerle korkutmaya çalışacağı son derece tahmin edilebilirdir ve toplum içerisinde net bir şekilde kabullenilmiştir. Örneğin erkekler birbirlerine hakaretler ederler, kaba ve seksist şakalar yaparlar, olduklarından çok daha güçlü ve iktidar sahibiymiş gibi gözükmeye çalışırlar. Bunların hepsi, erkeklerin güç oyununun sıradan bir parçasıdır. İnsan politikasının kabul edilmiş dinamikleridir. Örneğin daha uzun boylu politikacılar genel olarak daha avantajlıdır; bu nedenle daha kısa boylu politikacılar fotoğraf çekilirken bir kutu üzerine çıkmayı tercih ederler. Ancak söz konusu rakip bir kadın olduğunda, bu çaba tamamen işlevsiz hale gelir. Dişi-erkek mücadelesinde boyun hiçbir önemi yoktur. Ne üzerine tartışıldığı çok daha büyük önem kazanır. Bir anda entelektüelite, hayvani güdülerimizin önüne geçer.

Şempanze-insan politikası arasındaki ilginç bir konu ise kadın dayanışmasıdır. Bu kavram, analizleri oldukça güçleştirmektedir. Şempanzelerde dişiler çok ama çok nadiren bir arada bulunmayı tercih ederler. Ancak ne zaman ki bir erkek onları tehdit etmeye kalkar, bir an bile düşünmeksizin dayanışma yolunu seçerler ve bir bütün olarak tehditle mücadele ederler. Örneğin şempanze toplumlarında bir erkeğin hayatını en fazla tehdit eden şey bir diğer erkek değil, yüksek rütbeli bir dişiyi gereğinden fazla tehdit etmektir. Örneğin bir şempanze toplumunda başınızın belaya girmesini istiyorsanız, yüksek rütbeli bir dişiyi sekse veya boyun eğmeye zorlamalısınız. Bunu yaptığınız anda çok güçlü bir dişi dayanışması sizi kısa sürede alaşağı ediverecektir! 

Bunun neden bu şekilde olduğunu görmek çok da zor değildir: Dişilerin belli bir noktayı sınır olarak belirlemesi ve onun ötesine geçildiği anda dayanışmaya başvurması, bu dayanışmaya katılan her bir dişiye avantaj sağlamaktadır. Hele ki erkekler genel olarak fiziksel olarak daha güçlü oldukları için, dişiler arası dayanışma daha da önem kazanmaktadır. 

Bunun insan politikasındaki karşılıklarını görmek de oldukça ilgi çekicidir. Örneğin bir dişi politikacının, bir erkek politikacıya sert bir şekilde saldırması pek etkili bir strateji olmayacaktır. Çünkü dişi öfkesinin toplumda pek bir karşılığı olmadığı gibi, destek çekmek açısından da pek bir etkisi bulunmayacaktır. Dolayısıyla bunun gibi "erkek stratejilerine" başvurmanın pek bir anlamı yoktur. Bunun yerine, erkek rakibin, karşısındaki kişinin dişi olmasını küçümseme ve hor görme hatasına düşeceği beklentisi içerisinde bulunup, bu yapıldığı anda (ki neredeyse her zaman yapılacaktır; erkekler çoğu zaman "gurur" sebebiyle aptalca hareketlerde bulunurlar) dişinin savunduğu şeylerin arkasında durması çok daha fazla puan toplayacaktır. Böylece erkek politikacı salt saldırıdan medet umarken, dişi politikacı zeka ve doğru zamanda doğru konumu almak açısından stratejik üstünlük sağlayabilcektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • İnanılmaz 3
  • Güldürdü 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Quora | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 08:10:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4509

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Size Özel
İçerikler
Instagram
Çin
Taklit
Yüz
Kelebek
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Koruma
Olasılık
Yemek
Ağız
İnsan Sağlığı
Ornitoloji
Farmakoloji
Parazit
Hidrojen
Hızlı
Duygu
Meteor
Sıcaklık
Skeptisizm
Komplo
Jeoloji
Uygulama
Kilo
Tercih
Oyun
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et