Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Pantherinae üyelerinin yarısından fazlasını kapsayan bir cinstir. En büyükleri olan kaplan (Pantera tigris) 120 cm omuz yüksekliğine ve 310 kg ağırlığa ulaşabilir. Tamamı süper avcılardır, yani habitatlarında besin zincirinin en üstünde yer alırlar. Kedigiller içinde kükreyebilmek için gerekli özellikler sadece Pantherinae üyeleri olan sadece Neofelis ve Panthera'dadır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bilinen kedi türleri ilk olarak 1816'da Lorenz Oken tarafından tanımlanmıştır. 1916'da ise Reginal Innes Pocock tarafından düzenlenip Panthera cinsine dahil edilmişlerdir. Bu tarihe kadar aslan (Panhera leo), leopar/pars (Panthera pardus) gibi Panthera üyeleri (ve diğer büyük kediler) Felis cinsi altında sınıflandırılıyordu.

Fosil bulgularının ışığında Panthera cinsinin ilk olarak Asya'da evrimleştiği düşünülüyor. Neofelis cinsinin Panthera'dan ayrılışı ise 8.66 milyon yıl olarak tahmin ediliyor. Panthera üyelerinin ise 6.55 milyon önce kaplan türlerine, 4.63 milyon önce kar leoparı/parsı ve 4.35 milyon önce de leopara özelleştiği tahmin ediliyor.

Burada kar leoparına/parsına (Panhera uncia) özellikle değinmek gerekiyor. Çünkü yapılan son genetik araştırmalarında bu türde diğer Panthera üyelerine göre bazı genetik farklılık gösterdiği belirlendi. Bunun üzerinde bu türün Uncia uncia olarak ayrı bir cinse dahil edilmesi fikri ortaya konuldu ancak bu konuda hala net bir kanı yok.

Bir de "Kara Panter"den bahsetmek lazım. Bu hayvanlar geçirdikleri bir mutasyon sonucu melanin pigmentlerinin fazla olmasından dolayı siyah posta sahip olan hayvanlardır. Bu nadir mutasyon insanların merakını uyandırmakla beraber kara panterlerin popülerleşmesine ve bazı bilgi kirliliklerine yol açmıştır. Kara panterler aslında bir tür değillerdir. Bu mutasyon jaguarlar, leoparlar ve hatta pumalarda da görülmektedir. Öyle ki bu melanistik özellik sadece kedigiller için geçerli değil, sincaplar gibi kemirgenler ve diğer bazı memelilerde de görülebilir. Bu ilgi çekici hayvanlar tek bir tür sanılıp "panter" diye ağızdan ağza yayılmıştır.

Panthera
Panthera
Yavuz Kulu

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Birçok hayvan gibi Panthera üyelerinin de soyları tehlike altındadır. Büyük vücutlarını kaplayan göz alıcı, desenli kürkleri avcıların dikkatini çekmekte ve bu sürekli bir tehdit olmaya devam etmektedir. IUCN tarafından güvende olarak işaretlenen bir Panthera üyesi bulunmamaktadır.

Davranış ve Etoloji

Büyük cüsseleri, kaslı vücutları ve ihtişamlı duruşlarına rağmen bu kediler aslında çok çekingendirler ve gözlemlemek zordur. Çoğunlukla yalnız yaşamayı tercih etmelerine karşın aslanlar (Panthera leo) sürüler halinde yaşarlar. Seksüel dimorfizm, yani cinsiyetler arası dış görünüş farklılığı bulunur. Çok eşlidirler ve erkekleri ile dişileri arasında genelde belirgin büyüklük farkları bulunur.  Kürkleri kamuflaj için yaşadıkları ortama uygun desenler ve renklere sahiptir, bu avlarına fark edilmeden yaklaşmalarına ciddi katkı sağlar.

Etimoloji

Panthera (klasik Latince) kelimesi Sanskrit kökenli bir kelimedir ve pand-ara (पाण्डर) kelimesinden türemiştir. Açık sarı, beyaz, beyazımsı anlamında gelmektedir. Panthera üyelerinin kürk renklerine bakılırsa kelimenin kökeniyle genel bir uyum gözlenebilir

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 9
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Panthera. (2019, Temmuz 24). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
  • A. A. Macdonell. A Practical Sanskrit Dictionary. (2019, Temmuz 24). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2019. Alındığı Yer: University of Chicago

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/12/2019 17:56:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7878

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biz insanlar gökten düşmüş melekler değil, yükselmiş kuyruksuz maymunlarız.”
Desmond Morris
Geri Bildirim Gönder