Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Otizmli Atalarımız, İnsan Evriminde Nasıl Bir Rol Oynadı?

Otizmli Atalarımız, İnsan Evriminde Nasıl Bir Rol Oynadı? ADDitude
4 dakika
3,053

Otizmli birini düşündüğünüzde, aklınıza ne geliyor? Doğuştan gelen, sanatsal bir yetenek veya olağanüstü bir hafıza gibi özel yeteneklere veya benzersiz becerilere sahip biri olabilir. Ayrıca mühendislik veya matematikte gelişmiş yetenekleri olan ya da ayrıntılara daha fazla odaklanan biri olabilir.

Tüm bunların nedeni, "otizm salgını" ile ilgili tüm olumsuz hikayelere rağmen, çoğumuzun, otizm spektrum koşullarına sahip kişilerin işyerlerine ve diğer yaşam alanlarına hem teknik ahem de sosyal anlamda bir dizi değerli ve eşsiz beceri/yetenek getirdiğinin farkında olmamızdır.[1]

Bu Reklamı Kapat

Ayrıca araştırmalar, otizm teşhisi konmamış çok sayıda insanın otistik özelliklere sahip olduğunu göstermiştir.[2], [3], [4] İnsanların çoğuna resmi olarak teşhis konmamış olsa da, otizmle ilgili testleri yapacak olsalar otizmli oldukları ortaya çıkabilirdi. Bu insanlar, bu tür özelliklere sahip olduklarının farkında değillerdir. Herhangi bir mutsuzluktan şikayet etmiyorlardır ve sahip oldukları özelliklerinin çoğunun, genellikle kendilerine bir avantaj olduğunu hissetme eğilimindelerdir.

Otizmin Kökenleri

"Otizm spektrumu"ndan bahsettiğimizde kastettiğimiz şey budur:[5] Hepimiz "biraz otistiğiz" – ve hepimiz, bu özellik spektrumunda bir yerlere uyuyoruz. Ve genetik araştırmalar yoluyla biliyoruz ki otizm ve otistik özellikler, uzun zamandır bizi biz yapan şeyin bir parçasıdır.[6], [7]

Bu Reklamı Kapat

Araştırmalar, bazı önemli otizm genlerinin, bizi bir "insan" yoluna götüren "yol ayrımı"ndan önce gelen, ortak bir maymun mirasının parçası olduğunu göstermiştir. Bu, eski maymun atalarımızın bugün yaşayan diğer maymunlardan ayrıldığı zamandı. Diğer otizm genleri, evrimsel açıdan daha yenidir - ancak buna rağmen 100.000 yıldan daha eskidirler.

Araştırmalar ayrıca otizmin çoğunlukla kalıtsal olduğunu göstermiştir.[8] Otizm vakalarının üçte biri "genetik hataların" veya kendiliğinden meydana gelen mutasyonların rastgele görünümüne indirilebilse de, belirli ailelerde genellikle yüksek otizm oranları bulunmaktadır. Ve bu ailelerin çoğu için bu otizm süreci bazı avantajlar sağlayabilmektedir.

Bütün bunlar, otizmin bu nedenler ile bizimle birlikte olduğunu göstermektedir. Bu konuda yazılan güncel bir kitap olan Otizmin Prehistoryası ve aynı yazar ekibinden çıkan bir akademik makalenin gösterdiği gibi; otizmli atalar, benzersiz becerileri ve yetenekleri nedeniyle insan evrimi yoluyla sosyal gruplarında önemli bir rol oynamıştır.[9], [10]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Antik Genler

Binlerce yıl geriye gidersek gördüğümüz şudur: Otistik özellikler sergileyen insanlar, toplumları tarafından kabul görmenin ötesinde, fazlasıyla saygı da görüyordu.

Otizmli birçok insan; olağanüstü hafıza becerilerine, görme, tat ve koku alanlarında yüksek algıya ve bazı bağlamlarda içgüdüsel davranışlar gibi doğal sistemlere dair gelişmiş bir anlayışa sahiptir. Ve bu becerilerin bazılarının bir topluluğa dahil edilmesi, uzmanlaşacak bireylerin yetişmesinde hayati bir rol oynayacaktır. Bu uzmanların, grubun tamamının hayatta kalması için hayati derecede önemli hale gelmesi çok muhtemeldir.

Ren geyiği çobanları hakkında yapılan bir antropoloji çalışmasında şunları vurgulanıyor:[11]

Olağanüstü yaşlı büyükbaba, sürüdeki 2.600 hayvanın her birinin ebeveynliği, tıbbi geçmişi ve ruh halleri hakkında ayrıntılı bilgiye sahipti. İnsanlardan çok ren geyiğinin yanında kendini rahat hissediyordu ve çadırını her zaman herkesten ayrı bir yere kurar ve kendisi için yemek pişirirdi. Oğlu sürüyle çalıştı ve yazları kendi genç oğulları Zhenya ve genç Sergei de onlara yardım etti.

Sanatta Otistik Özellikler

Güney Fransa'daki Chauvet Mağarası'nda bulunan resimler gibi bazı mağara sanatlarında ve yetenekli otistik sanatçılar arasında paylaşılan özelliklerde daha fazla kanıt bulunabilir. Bu, dünyanın en iyi korunmuş figüratif mağara resimlerinden bazılarını içermektedir.

Yaklaşık 30.000 yıl önce oluşturulan Chauvet Mağarası'ndan aslan frizi.
Yaklaşık 30.000 yıl önce oluşturulan Chauvet Mağarası'ndan aslan frizi.

Resimler; istisnai bir gerçekçilik, olağanüstü hafıza becerileri, detaylara güçlü bir dikkat ile birlikte, bütünlerden ziyade parçalara odaklanmaktadır. Bu otistik özellikler, otizmli olmayan yetenekli sanatçılarda da bulunabilir; ancak yetenekli otistik sanatçılarda çok daha yaygındır.

Bu Reklamı Kapat

Geçmişi Yeniden Yazma

Ancak ne yazık ki, güçlü kanıtlara rağmen, arkeoloji ve insanın kökeniyle ilgili anlatılar bu konuda geri kalmaktadır. İnsan kökenini yeniden yapılandırırken çeşitliliği neredeyse hiç gözetmedik. Araştırmacıların, genellikle evrimle ilişkilendirdiğimiz maymun benzeri bir formdan evrimleşen bir insan imajının ötesine geçmeleri uzun zaman aldı.

Kadınların evrimsel geçmişimizde kilit bir rol oynadığı bile nispeten yakın zamanda kabul edildi: Daha önceden yaılan evrim anlatıları, genelde hep erkeklerin rolüne odaklanma eğilimindeydi.[12] Dolayısıyla, bazıları tarafından hâlâ "bozukluk" olarak görülen otizmin evrimsel geçmişe dâhil edilmesinin tartışmalı olarak görülmesi şaşırtıcı değildir.

Ve kuşkusuz, otizmin evrimsel tarihimize dâhil edilmesi ve aatalarımızın sanatını nasıl etkilemiş olması gerektiği konusundaki argümanların alay konusu olmasının nedeni budur.

Ancak bildiğimiz kadarıyla, otizmin insan kökenine ne getirdiğini yeniden değerlendirmenin zamanı gelmiştir. İrlanda'da otizm spektrum bozukluğunda uzmanlaşan ilk çocuk ve ergen psikiyatrisi profesörü Michael Fitzgerald, 2006'da bir röportajda açıkça şunları iddia etti:

Tüm insan evrimi, düşük miktarda otistik Aspergerliler ve otizmli insanlar tarafından yönlendirilmiştir. Onlar olmasaydı, insan ırkı hâlâ mağaralarda oturup birbirleriyle gevezelik ediyor olurdu.

Ve biz bu yazıyı sonlandırırken Fitzgerald kadar ileri gitmeyecek olsak da, insan topluluklarımızdaki o "otizm esintisi" olmaksızın muhtemelen bugün olduğumuz yerde olamayacağımızı kabul etmekte fayda görüyoruz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • Umut Verici! 6
  • Bilim Budur! 5
  • İnanılmaz 4
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Autism MythBusters. Autism Epidemic?. Alındığı Yer: Autism MythBusters | Arşiv Bağlantısı
  • ^ University of Cambridge. Study Of Half A Million People Reveals Sex And Job Predict How Many Autistic Traits You Have. (3 Kasım 2015). Alındığı Yer: University of Cambridge | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Ruzich, et al. (2015). Sex And Stem Occupation Predict Autism-Spectrum Quotient (Aq) Scores In Half A Million People. PLOS ONE, sf: e0141229. doi: 10.1371/journal.pone.0141229. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Baron-Cohen. (2009). Autism: The Empathizing–Systemizing (E-S) Theory. Annals of the New York Academy of Sciences, sf: 68-80. doi: 10.1111/j.1749-6632.2009.04467.x. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Deutsch. (2011). Autism Spectrum Disorders. ISBN: 9789533074955. Yayınevi: BoD – Books on Demand.
  • ^ R. Polimanti, et al. (2017). Widespread Signatures Of Positive Selection In Common Risk Alleles Associated To Autism Spectrum Disorder. PLOS Genetics, sf: e1006618. doi: 10.1371/journal.pgen.1006618. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ X. Nuttle, et al. (2016). Emergence Of A Homo Sapiens-Specific Gene Family And Chromosome 16P11.2 Cnv Susceptibility. Nature, sf: 205-209. doi: 10.1038/nature19075. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Baron-Cohen. (2007). Does Autism Occur More Often In Families Of Physicists, Engineers, And Mathematicians?. SAGE Publications, sf: 296-301. doi: 10.1177/1362361398023008. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Spikins. (2016). The Prehistory Of Autism. Yayınevi: Rounded Globe.
  • ^ P. Spikins, et al. (2016). Are There Alternative Adaptive Strategies To Human Pro-Sociality? The Role Of Collaborative Morality In The Emergence Of Personality Variation And Autistic Traits. Time and Mind, sf: 289-313. doi: 10.1080/1751696X.2016.1244949. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Vitebsky. (2006). The Reindeer People: Living With Animals And Spirits In Siberia. ISBN: 9780618773572. Yayınevi: Mariner Books.
  • ^ L. Hager. (2005). Women In Human Evolution. ISBN: 9781134840106. Yayınevi: Routledge.
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/05/2022 14:06:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11527

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Jinekoloji
Patlama
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Sars-Cov-2
Santigrat Derece
Antik
Tüy
Wuhan Koronavirüsü
Kanser
Balık Çeşitliliği
Yüzey
Yapay Zeka
Evrim Ağacı
Goril
Atom
Safsata
Kimya Tarihi
Epidemik
Küresel Isınma
Eşcinsellik
Ecza
Mers
Tehlike
Pandemi
Ribozim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et